Czy doświadczenie z małych projektów może być równie wartościowe jak z dużych realizacji?

Zobacz wpis

W branży budowlanej duże inwestycje przyciągają uwagę. Wielopiętrowe biurowce, hale o ogromnych rozpiętościach, stadiony, mosty, tunele czy rozbudowane osiedla mieszkaniowe dobrze wyglądają w portfolio i mogą robić wrażenie podczas rozmowy kwalifikacyjnej. Z tego powodu młodzi inżynierowie często zakładają, że właśnie udział w największych realizacjach jest najlepszą drogą do zdobycia wartościowego doświadczenia zawodowego (program TESTY UPRAWNIENIA BUDOWLANE - wersja na komputer).

Rzeczywistość jest jednak bardziej złożona. Wielkość inwestycji nie zawsze odpowiada zakresowi doświadczenia zdobywanego przez konkretną osobę. Można przez kilka lat pracować przy ogromnym projekcie i odpowiadać za stosunkowo niewielki fragment procesu. Można również uczestniczyć w realizacji niewielkiego budynku i zetknąć się z niemal wszystkimi etapami inwestycji – od analizy dokumentacji, przez organizację robót, aż po odbiory i rozwiązywanie problemów wykonawczych.
Szczególnego znaczenia nabiera to w przypadku osób przygotowujących się do zdobycia uprawnień budowlanych. Praktyka zawodowa nie powinna być postrzegana wyłącznie jako okres, który trzeba formalnie zaliczyć. To przede wszystkim czas zdobywania kompetencji, które później będą potrzebne podczas samodzielnego wykonywania funkcji technicznych w budownictwie.

Czy zatem doświadczenie zdobyte przy budowie domu jednorodzinnego, niewielkiego budynku usługowego albo lokalnej inwestycji może być równie wartościowe jak praca przy wielomilionowej realizacji? W wielu przypadkach zdecydowanie tak. Wszystko zależy od tego, czego rzeczywiście nauczył się przy niej inżynier.

Wielkość inwestycji nie zawsze oznacza większą odpowiedzialność

Na dużych budowach struktura organizacyjna jest zazwyczaj rozbudowana. Generalny wykonawca może zatrudniać wielu kierowników robót, inżynierów budowy, specjalistów odpowiedzialnych za jakość, harmonogramowanie, dokumentację, logistykę czy współpracę z podwykonawcami. Poszczególne zadania są dzielone pomiędzy wiele osób.

Młody inżynier rozpoczynający pracę przy takiej realizacji może więc znaleźć się w bardzo profesjonalnym środowisku, ale jednocześnie przez długi czas wykonywać zadania związane tylko z niewielkim wycinkiem całej inwestycji. Może zajmować się jednym rodzajem robót, kontrolować konkretną grupę podwykonawców albo odpowiadać głównie za dokumentację dotyczącą określonego zakresu.
Nie oznacza to oczywiście, że doświadczenie zdobyte na dużej budowie jest mniej wartościowe (segregator na egzamin ustny - pytania i opracowane odpowiedzi).

Przeciwnie – daje możliwość obserwowania rozbudowanych procesów organizacyjnych, zaawansowanych technologii, współpracy wielu branż oraz profesjonalnego zarządzania inwestycją. Problem pojawia się dopiero wtedy, gdy utożsamiamy skalę projektu ze skalą doświadczenia konkretnego pracownika.
Na mniejszej budowie sytuacja często wygląda zupełnie inaczej. Zespół jest niewielki, dlatego zakres obowiązków jednej osoby może być znacznie szerszy. Inżynier może jednego dnia analizować dokumentację konstrukcyjną, kolejnego uczestniczyć w odbiorze zbrojenia, następnie kontrolować roboty murowe, rozwiązywać kolizję instalacyjną i przygotowywać dokumentację potrzebną do kolejnego etapu prac. W efekcie niewielka inwestycja może wymagać od niego większej samodzielności niż znacznie większy projekt.

Mała budowa pozwala zobaczyć inwestycję jako całość

Jedną z największych zalet pracy przy mniejszych realizacjach jest możliwość obserwowania całego procesu budowlanego. W przypadku domu jednorodzinnego, niewielkiego budynku wielorodzinnego, obiektu usługowego czy małej hali przemysłowej poszczególne etapy następują po sobie stosunkowo szybko.

Inżynier może zobaczyć przygotowanie terenu, roboty ziemne, fundamentowanie, wykonanie konstrukcji, dach, roboty instalacyjne, wykończenie oraz odbiory. Dzięki temu zaczyna rozumieć zależności pomiędzy poszczególnymi etapami.

To bardzo ważna umiejętność. Budownictwo nie polega przecież na wykonywaniu oderwanych od siebie czynności. Decyzja podjęta na jednym etapie może mieć konsekwencje kilka tygodni lub miesięcy później. Błąd dotyczący otworu w konstrukcji może spowodować problem podczas prowadzenia instalacji. Niedokładne wykonanie elementu konstrukcyjnego może utrudnić roboty wykończeniowe. Niewłaściwa kolejność prac może natomiast doprowadzić do opóźnień albo konieczności wykonania dodatkowych robót (segregator aktów prawnych).

Na niewielkiej inwestycji te zależności są często bardzo dobrze widoczne. Dla osoby odbywającej praktykę zawodową przed uzyskaniem uprawnień budowlanych może być to niezwykle cenna lekcja. Zamiast poznawać wyłącznie pojedynczy fragment procesu inwestycyjnego, zaczyna rozumieć mechanizm funkcjonowania budowy jako całości. A właśnie ta umiejętność staje się szczególnie ważna później, gdy inżynier zaczyna podejmować samodzielne decyzje techniczne.

Przygotowanie do uprawnień budowlanych to nie wyścig po największą inwestycję

Osoby rozpoczynające praktykę zawodową często zastanawiają się, gdzie najlepiej zdobywać doświadczenie potrzebne do uzyskania uprawnień budowlanych. Naturalnym kierunkiem wydają się największe firmy i najbardziej rozpoznawalne inwestycje.

Nie zawsze jednak nazwa projektu powinna być najważniejszym kryterium wyboru miejsca praktyki.
Znacznie istotniejsze jest to, czy młody inżynier ma możliwość rzeczywistego uczestniczenia w procesach technicznych. Jeżeli może analizować dokumentację, obserwować roboty, uczestniczyć w odbiorach, poznawać rozwiązania technologiczne i rozmawiać z doświadczonymi kierownikami budowy lub robót, zdobywa wiedzę, która może później okazać się niezwykle przydatna.

Małe projekty mogą również generować bardzo ciekawe problemy techniczne. Ograniczona przestrzeń działki, trudne warunki gruntowe, przebudowa istniejącego obiektu, kolizje z instalacjami, nietypowe rozwiązania konstrukcyjne czy konieczność dostosowania projektu do warunków zastanych potrafią wymagać dużej wiedzy i elastyczności (program egzamin ustny).

Właśnie dlatego kandydat przygotowujący się do egzaminu na uprawnienia budowlane nie powinien oceniać swojej praktyki wyłącznie przez pryzmat wartości kontraktu albo powierzchni realizowanego obiektu. Znacznie lepsze pytanie brzmi: ile rzeczywiście mogę się tutaj nauczyć?

Małe projekty często szybciej uczą samodzielności

Na początku kariery łatwo skoncentrować się na wiedzy technicznej. Tymczasem wraz ze zdobywaniem doświadczenia okazuje się, że dobry inżynier potrzebuje znacznie szerszego zestawu kompetencji.
Trzeba umieć komunikować się z wykonawcami, projektantami i inwestorem. Należy właściwie interpretować dokumentację, reagować na problemy, przewidywać konsekwencje podejmowanych decyzji i kontrolować jakość wykonywanych robót. Konieczna staje się również umiejętność ustalania priorytetów.
Mniejsza realizacja może być pod tym względem bardzo dobrym środowiskiem do nauki.

Jeżeli zespół liczy kilka osób, młody inżynier często znajduje się znacznie bliżej osób podejmujących kluczowe decyzje. Może obserwować pracę kierownika budowy, uczestniczyć w rozmowach z projektantem, poznawać argumentację wykonawców i widzieć sposób rozwiązywania rzeczywistych problemów (aplikacja uprawnienia budowlane ANDROID).

Z czasem sam zaczyna otrzymywać bardziej odpowiedzialne zadania. Pojawia się jednak istotna różnica pomiędzy wykonywaniem poleceń a rozumieniem ich celu. To właśnie moment, w którym inżynier zaczyna zadawać pytania: z czego wynika dane rozwiązanie, jakie są alternatywy, jakie mogą być konsekwencje zmiany i czy wykonanie jest zgodne z dokumentacją oraz wymaganiami technicznymi. Tak rozwija się samodzielność zawodowa. Nie jest ona bezpośrednio związana z wartością inwestycji. Można ją zdobywać zarówno przy dużym obiekcie infrastrukturalnym, jak i przy niewielkim budynku.

Duże realizacje dają inne doświadczenie – niekoniecznie lepsze

Nie oznacza to, że małe projekty należy przeciwstawiać dużym inwestycjom. Oba rodzaje doświadczenia mogą się znakomicie uzupełniać.

Duże realizacje pozwalają poznać procesy, których trudno doświadczyć na niewielkich budowach. Rozbudowana logistyka, wielopoziomowe harmonogramowanie, zaawansowane technologie, koordynacja ogromnej liczby pracowników i podwykonawców czy formalne procedury kontroli jakości tworzą zupełnie inne środowisko pracy.

Inżynier może nauczyć się funkcjonowania dużej organizacji i zobaczyć, jak prowadzone są projekty o wysokim poziomie złożoności.

Z drugiej strony właśnie skala takiej inwestycji może sprawić, że poznanie jej w całości będzie praktycznie niemożliwe. Projekt trwa kilka lat, obejmuje wiele branż, a zakres obowiązków konkretnego pracownika pozostaje wyspecjalizowany (uprawnienia budowlane).

Dlatego zamiast zastanawiać się, czy lepsza jest mała, czy duża budowa, warto spojrzeć na problem inaczej.

Najbardziej wartościowe doświadczenie zawodowe może wynikać z różnorodności.
Inżynier, który uczestniczył w kilku mniejszych realizacjach, a następnie trafił na dużą inwestycję, może spojrzeć na nią z zupełnie innej perspektywy. Rozumie podstawowe procesy, zna konsekwencje błędów wykonawczych i potrafi dostrzec zależności pomiędzy dokumentacją a rzeczywistym wykonaniem robót.
To może być znacznie cenniejsze niż samo posiadanie w CV nazwy spektakularnej inwestycji.

Liczy się zakres doświadczenia, a nie wartość kontraktu

Wyobraźmy sobie dwóch młodych inżynierów z podobnym stażem zawodowym. Pierwszy przez dwa lata pracował przy ogromnej inwestycji, ale odpowiadał za stosunkowo wąski zakres robót. Drugi w tym samym czasie uczestniczył w kilku mniejszych projektach, obserwując fundamentowanie, wykonywanie konstrukcji żelbetowych, roboty murowe, izolacyjne, dachowe i wykończeniowe. Brał udział w odbiorach, analizował dokumentację i uczestniczył w rozwiązywaniu problemów wykonawczych. Który z nich posiada większe doświadczenie? Na podstawie samej wartości realizowanych inwestycji nie da się tego ocenić.
To szczególnie istotne w kontekście dalszego rozwoju zawodowego i przygotowania do egzaminu na uprawnienia budowlane. Wiedza zdobywana podczas praktyki powinna stopniowo prowadzić do rozumienia odpowiedzialności związanej z wykonywaniem samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (opinie o programie).

Inżynier powinien wiedzieć nie tylko, jak wygląda poprawne rozwiązanie, ale również dlaczego jest ono poprawne. Powinien potrafić zauważyć nieprawidłowość, przewidzieć jej konsekwencje i wiedzieć, kiedy konieczna jest konsultacja z projektantem lub innym specjalistą.

Takiego doświadczenia nie mierzy się powierzchnią obiektu ani budżetem inwestycji. Czasami jedna niewielka realizacja, podczas której pojawiło się kilka trudnych problemów technicznych, może nauczyć więcej niż wiele miesięcy wykonywania powtarzalnych obowiązków na dużej budowie.

Najlepsza praktyka zawodowa to ta, podczas której naprawdę się rozwijasz

Doświadczenie z małych projektów może być równie wartościowe jak doświadczenie zdobywane przy dużych realizacjach. W określonych sytuacjach może być nawet bardziej wszechstronne, szczególnie na początku kariery zawodowej.

Nie oznacza to jednak, że należy celowo unikać dużych inwestycji. Najlepszym rozwiązaniem jest możliwość poznawania różnych rodzajów projektów, technologii, zespołów i problemów technicznych. Każda kolejna realizacja powinna rozszerzać perspektywę i zwiększać samodzielność inżyniera.
Osoby przygotowujące się do zdobycia uprawnień budowlanych powinny więc zwracać uwagę nie tylko na to, gdzie odbywają praktykę zawodową, lecz przede wszystkim na jej rzeczywistą jakość. Warto obserwować, zadawać pytania, analizować dokumentację i próbować rozumieć przyczyny podejmowanych decyzji.

Po kilku latach pracy znacznie ważniejsze od odpowiedzi na pytanie „przy jak dużej inwestycji pracowałeś?” może okazać się pytanie „co potrafisz zrobić samodzielnie?”. To właśnie tutaj ujawnia się prawdziwa wartość doświadczenia.

Mała budowa może nie wyglądać spektakularnie na zdjęciach i nie mieć budżetu liczonego w setkach milionów złotych. Może jednak nauczyć odpowiedzialności, podejmowania decyzji, przewidywania problemów oraz rozumienia całego procesu realizacji inwestycji.

A dla przyszłego kierownika budowy, kierownika robót czy projektanta takie kompetencje mogą mieć znacznie większe znaczenie niż sama skala projektu.

Dlatego wybierając miejsce praktyki przed uzyskaniem uprawnień budowlanych, warto patrzeć dalej niż na nazwę firmy i wielkość inwestycji. Najlepszy projekt to nie zawsze największy projekt. Najlepszy jest ten, po którego zakończeniu potrafisz, rozumiesz i widzisz więcej niż przed jego rozpoczęciem.