Konstrukcja przysłupowa

Konstrukcja przysłupowa jest rozwiązaniem uniezależniającym konstrukcję dachu od ścian. Słupy, płatwie i miecze tworzą zespół stojący przy ścianach budynku i podpierający dach. Ściany, które mogą być wykonane jako wieńcowe, sumikowo-łątkowe, glinobite lub murowane, stanowią w tym wypadku tylko osłonę wnętrza chałupy i podporę stropu (program uprawnienia budowlane na komputer).

Konstrukcja przysłupowa występowała w różnych regionach kraju, głównie jednak na obszarze śląsko-łużyckim i małopolskim. Stanowiła ona jedną z najbardziej charakterystycznych cech chałup na Dolnym Śląsku, gdzie jej przęsła o rozpiętości 2.5-3 m otaczały wieńcowy zrąb ścian zewnętrznych. Chałupy z konstrukcją przysłupowa występowały na Pogórzu Sudeckim, tworząc największe skupiska w Sudetach Zachodnich i Środkowych (z wyjątkiem Ziemi Kłodzkiej) (program uprawnienia budowlane na ANDROID).
W Rzeszowskiem system przysłupowy był rozwiązywany jako szkielet uniezależniony od ścian wieńcowych lub też był połączony ze ścianami, niekiedy bowiem słupy ścian wzdłużnych pełniły zarazem rolę śródściennych łątek konstrukcji sumikowo-łątkowej.

Konstrukcja przysłupowa występowała często w okolicach Krakowa, a także stanowiła charakterystyczny element chałup w Zakliczynie (województwo małopolskie), gdzie występowała jako swoisty ustrój dziewięciosłupowy (uprawnienia budowlane).
Ściany z gliny, cegły i kamienia. Gliny używano do obrzucania ścian plecionych, wypełniania szkieletów drewnianych, do wykonywania ścian glinobitych oraz do wyrobu cegieł, z których murowano urządzenia ogrzewcze (piece i kominy) i gdzieniegdzie ściany budynków. Najczęściej z cegły wznoszono spichrze, domy pocztowe i zajazdy. Rozpowszechnianie się ścian ceglanych w budownictwie ludowym na większą skalę nastąpiło dopiero w drugiej połowie XIX w (program egzamin ustny).

Kamień ze względu na trudności obróbki i złe właściwości izolacyjne bardzo rzadko był używany do budowy ścian budynków mieszkalnych, natomiast używano go na fundamenty, ściany budynków gospodarczych i ogrodzenia.

Rozwiązania plastyczne ścian

Forma ścian kształtowała się rozmaicie, zależnie od konstrukcji, przekroju belek, sposobu uszczelniania, zdobień snycerskich lub malarskich (opinie o programie).
Na licu ściany wieńcowej z belek o przekroju prostokątnym. struganych do kantu, nie zachodziły gry światłocieniowe. Ściana była uboga pod względem plastycznym, w związku z czym często malowano ją na biało lub niebiesko i zdobiono ornamentem, niekiedy prostym, geometrycznym lub roślinnym bardzo rozwiniętym, np. w Zalipiu k. Tarnowa albo w Łowickiem, gdzie bogactwo ornamentyki jest zadziwiające. Na wygląd ściany wpływał także kolor belek i sposób uszczelnienia ściany (segregator aktów prawnych).

Na Podhalu, gdzie występowały silne wichry siekące deszczem i śniegiem - ściany nie były pokrywane polepą. Belki ścian pozostawiano w naturalnym kolorze drewna, ciemniejącego z upływem czasu, a w szpary między nimi wpychano mech. W Krakowskiem złącza belek w ścianach wieńcowych zatykano gliną. Uszczelnienia pomalowane na biało lub niebiesko, tworzyły poziome pasy. Podobne pasy zdobiły chałupy łemkowskie, przy czym belki nasycone ropą naftową były ciemniejsze i występowały wyraźniejsze kontrasty. Na Żywiecczyźnie ściany wieńcowa malowano w duże białe kropy.
Ściany wieńcowe z okrąglaków i połowizn charakteryzował cień rozłożony zgodnie z powierzchnią walcową belki, gęstniejący przy złączach belek. Jeżeli ściana była wykonana z belek z oblinami. światłocień układał się odmiennie (promocja 3 w 1).

Występowały powierzchnie naświetlone, odcinające się ostrą krawędzią od półcienia, półcień zaś podobnie graniczył z powierzchnią objętą cieniem głębokim.
W celu wzbogacenia plastyki ściany, profilowano niekiedy wzdłużne krawędzie belek, aby poziomy cień na licu ściany nie był prostokreślny, lecz układał się zgodnie z rytmem wykonanych nacięć.
Innym, dzisiaj już nie spotykanym, sposobem zdobienia było nabijanie kołków’ drewnianych, których końce wystawały ze ściany, dając określone efekty światłocieniowe.