Kosznica

Kosznica służyła też czasem jako osnowa dla glinianych pował. Chałupy szerokofrontowe, symetryczne we wczesnym okresie historii regionu należały na ogół do zamożniejszych chłopów. Stały się w Krakowskiem typem dominującym od przełomu XIX XX w.

Stare biedniackie chałupy chłopskie były jednoizbowe, wąskofrontowe (program uprawnienia budowlane na komputer). Chłopi mieścili się w nich niejednokrotnie pospołu ze swym skromnym dobytkiem - krową i ptactwem domowym. Region ten obejmuje południową część województwa lubelskiego. znaczną część województwa świętokrzyskiego z Górami Świętokrzyskimi, Wyżynę Krakowsko-Częstochowską oraz część województw: śląskiego, opolskiego i dolnośląskiego. Na terenach tych przeważała gospodarka rolna, z wyjątkiem lesistych obszarów Gór Świętokrzyskich i Sudetów.

Struktura gospodarcza kształtowała się tu w różnych warunkach politycznych, dlatego wystąpiło znaczne zróżnicowanie architektury ludowej; tam zaś, gdzie w XIX w. rozwinął się przemysł ciężki, formy budownictwa ludowego gwałtownie zanikły. Zróżnicowanie architektury ludowej w pasie starych gór i wyżyn zaznaczyło się w konstrukcji i zdobieniu ścian oraz w układach rzutów poziomych chałup (program uprawnienia budowlane na ANDROID). Na terenach uboższych w drewno (Pińczowskie, Sandomierskie. Kazimierzą Wielka) powszechna była konstrukcja sumikowo-łątkowa. Chałupy dolnośląskie charakteryzowała konstrukcja przysłupowa. Ściany wieńcowe chałup opoczyńskich bielono i zdobiono niekiedy prostymi ornamentami geometrycznymi lub roślinnymi.

Układy rzutów poziomych chałup były zróżnicowane nawet w obrębie jednego subregionu, np. chałupy lubelskie. podobnie jak górnośląskie, budowano jako szerokofrontowe. podłużne z sienią na osi lub jako dośrodkowe z sienią narożną (uprawnienia budowlane). Dachy wszędzie były strome, czteropołaciowe, półszczytowe lub naczółkowe z daszkiem przyzbowym i przeważnie kryte słomą.

Chałupy kieleckie

Z reliktów budownictwa drewnianego najwięcej zachowało się na Kielecczyźnie chałup szerokofrontowych z sienią wejściową umieszczoną centralnie lub przy ścianie szczytowej; jednak najstarsze i najbardziej reprezentatywne dla Kielecczyzny są chałupy wąskofrontowe (program egzamin ustny). często z podcieniem osłaniającym wejście do sieni i amfiladowym układem pomieszczeń). Chałupy kieleckie są na ogół trójwnętrzowe, tj. mają sień, izbę i komorę. Niekiedy łączono budynek mieszkalny z inwentarskim. co wydłużało jego bryłę.

Ściany wykonywano z grubych bali węgłowanych na obłap o nieregularnie wystających ostatkach, których długość dochodziła do 60 cm. W nowszych chałupach wykonywano węgły na rybi ogon (opinie o programie). Ostatki belek ścian wewnętrznych wystawały poza lico ściany zewnętrznej, dlatego liczba i rozplanowanie pomieszczeń odzwierciedlało się na zewnętrznych bielonych ścianach budynku. We wnętrzach bielono tylko izby. Pierwotnie dachy były czteropołaciowe o konstrukcji krokwiowej, najczęściej kryte słomą układaną schodkowo na całej płaszczyźnie dachu lub tylko z garbami na narożach. W późniejszym okresie rozpowszechniły się dachy naczółkowe i dwupołaciowe bez daszków przyzbowych, na ogół poszywane gładko.

W dachach dwupołaciowych szczyt był odeskowany pionowo lub ukośnie, a wiatrownice bogato profilowane (segregator aktów prawnych). Na kalenicy często ustawiano rzeźbione postacie świętych orędowników - stróżów domostwa. Pierwotnie okna były bardzo małe i nie otwierane; później wykonywano większe, zaopatrzone w zawiasy. Na Kielecczyźnie południowej charakterystyczne były okna bliźniacze, umieszczane po dwa obok siebie. Futryny okien malowane zieloną lub brązową farbą wyraźnie zaznaczały się na tle białej, malowanej ściany. W okresie międzywojennym rozpowszechniły się ozdoby nad- i podokienne wyrzynane z desek, bogato profilowane i ażurowane.

Drzwi wykonywano z szerokich desek połączonych dwiema poziomymi listwami i zawieszano na kołowrocie zastąpionym później zawiasami. W dostatniejszych domach wykonywano drzwi deszczułkowe z profilowanych deseczek układanych w’ romby, szachownicę lub jodełkę. Zabudowa działek zależała od ich szerokości (promocja 3 w 1).