Próbki walcowe

W innych przypadkach określa się doświadczalnie wpływ stosowanej technologii na wytrzymałość średnią w odniesieniu do wytrzymałości umownej wg wzoru obliczeniach statyczno-wytrzymałościowych elementu lub konstrukcji. Ponadto istnieje możliwość przeprowadzenia dalszych badań, a mianowicie nieniszczących lub próbek pobranych z konstrukcji. Gdyby i te wyniki okazały się negatywne, należy zwrócić się opinię w sprawie przedmiotowego betonu do upoważnionej placówki naukowo-badawczej w celu ustalenia dalszego sposobu postępowania (program uprawnienia budowlane na komputer).

Podstawową metodą sprawdzenia wytrzymałości betonu na ściskanie jest badanie niszczące, specjalnie wykonanych próbek z przedmiotowego betonu, a podstawowym kształtem próbek są sześciany. Do badań wytrzymałości na ściskanie jednej partii należy stosować tylko jeden rodzaj i wymiar próbek. Można stosować również próbki walcowe o średnicy 15 cm i wysokości 30 cm (15/30), przy czym wymiar największych ziarn nie może przekraczać 40 mm. Ten kształt próbek stosuje się tylko, gdy jest to wyraźnie podane w dokumentacji technicznej. Próbki walcowe o podanych wymiarach są stosowane w wielu krajach (program uprawnienia budowlane na ANDROID).

Do roku 1979 włącznie dopuszcza się w Polsce stosowanie próbek walcowych o średnicy równej wysokości i wynoszącej 16 cm. Próbki betonu zagęszcza się w taki sam sposób, jaki stosuje się w praktyce, tzn. metodą wibrowania lub ręcznie przez ubijanie mieszanki gęstoplastycznej i wilgotnej lub zagęszczanie zanurzanym prętem pozostałych mieszanek. Mieszanki wibrowane zagęszcza się na stole wibracyjnym do momentu, aż cała powierzchnia próbki pokryje się zaczynem cementowym (uprawnienia budowlane).

Analiza zniszczenia próbek betonowych

W celu określenia wytrzymałości umownej próbki przechowuje się przez jedną dobę w formach, a następnie w warunkach laboratoryjnych, a w celu sprawdzenia wytrzymałości średniej próbki przechowuje się w sposób. Natomiast próbki do badań dodatkowych należy przechowywać przez cały czas do chwili badania w warunkach analogicznych do warunków twardnienia betonu w konstrukcji (program egzamin ustny).

Powierzchnie próbek przenoszące obciążenie ściskające w prasie hydraulicznej powinny być równe, gładkie i prostopadłe do pionowej osi próbki, co uzyskuje się przez ewentualne wyrównanie mechaniczne lub warstwą wyprawy szybkotwardniejącej o wytrzymałości nie mniejszej od wytrzymałości betonu.

Analiza zniszczenia próbek betonowych na ściskanie skłoniła do podjęcia wielu prac badawczych nad wpływem wieloosiowego ściskania elementów (dwu- lub trójosiowego). Dla trójosiowego ściskania elementów stwierdzono, że wytrzymałość jest równa jednoosiowemu naprężeniu na ściskanie, które zostało podane powyżej, plus ok. 4-krotnemu naprężeniu poziomemu. Świadczy to m. in. o dominującym wpływie naprężeń rozciągających przy badaniu na ściskanie (opinie o programie).

Badanie wytrzymałości na ściskanie betonu w konstrukcji można wykonać również metodami niszczącymi [45]. Z konstrukcji wykuwa się ręcznie lub mechanicznie bryły betonu względnie wycina się rdzenie (walce) przy użyciu mechanicznej wiertnicy z koronkami diamentowymi. Z próbek tych wycina się próbki sześcienne lub walcowe średnicy równej wysokości i poddaje się badaniu wytrzymałości na ściskanie (segregator aktów prawnych).

Najczęściej stosowane są metody sklerometryczne i akustyczne, Metody sklerometryczne badania wytrzymałości betonu na ściskanie polegają na pomiarze twardości betonu. Ze względu na sposób przyłożenia siły metody te dzielą się na statyczne i dynamiczne. Przykładem statycznego przyłożenia siły jest ulepszony przez Waitzmana młotek Poldiego, gdzie miarą wytrzymałości betonu jest średnica śladu odkształceń trwałych powierzchni betonu (ślad zagłębienia) w wyniku odbicia kulki metalowej. Metoda ta nie przyjęła się w kraju, podobnie jak na tej samej zasadzie skonstruowany młotek HPS oraz metoda śladu po pocisku wystrzelonym ze specjalnego pistoletu (promocja 3 w 1).