Warstwy bardziej nośne

W poszczególnych rozdziałach omówiono sprawę rozwiązania posadowienia zbiorników na gruntach o różnej nośności, nie narażonych na pojawienie się szkód górniczych (program uprawnienia budowlane na komputer). Bardzo istotnymi cechami zbiorników jest z jednej strony równomierne obciążenie użytkowe budowli (przy zbiornikach nie podzielonych w poziomie) i praktycznie biorąc brak możliwości przeciążenia konstrukcji, a z drugiej strony konieczność utrzymania szczelności, tzn. niedopuszczenia do występowania rys. Te cechy są korzystne przy gruncie jednorodnym, gdy osiadanie jest równomierne, natomiast przy terenach, gdzie z wierzchu są grunty słabe, a niżej zalegają warstwy bardziej nośne, często stosuje się posadowienie zbiorników na palach lub studniach. Wybór odpowiedniego rodzaju pali zależeć będzie od wymaganej ich nośności, możliwości wykonania  gruntach zmiennych, miejscami słabych, mamy miejscowe duże osiadanie, które z kolei powoduje powstawanie znacznych dodatkowych momentów w konstrukcji i możliwe jej zarysowanie. Wpływ ten jest przy zbiornikach specjalnie duży, gdyż obciążenie użytkowe jest przeważnie kilkakrotnie większe od ciężaru własnego (program uprawnienia budowlane na ANDROID).

W naszych warunkach stosujemy żelbetowe pale prefabrykowane wbijane oraz pale wykonywane w gruncie, jak np. pale Franki, Wolfsholza. Rzadziej spotyka się pale Straussa oraz pale drewniane, niekorzystne ze względu na małą ich trwałość przy zmiennym poziomie wody. Największą nośność mają pale Franki, która wynosi do 100 T. Zbiorniki fenolu posadowione na palach Franki. Skośne usytuowanie pali daje lepszy ich odpór na siły boczne (uprawnienia budowlane).

Ma o wiele większą średnicę niż trzon) stosuje się tarcze albo stożkowe konstrukcje łupinowe. Te ostatnie dają znaczny rozpór, który niekiedy opłaca się przekazać na tarczę fundamentową sprężoną kablami. Przykłady opisanego posadowienia zaczerpnięto z posadowienia wież telewizyjnych, zwykle o wiele wyższych od wież ciśnień (program egzamin ustny).

Momenty zginające

Zupełnie odmiennie przedstawia się sprawa fundowania zbiorników na terenach narażonych na szkody górnicze. Sprawa ta jest ważna, gdyż właśnie przemysły górniczy, hutniczy i chemiczny, stosując dla swoich potrzeb liczne zbiorniki i w dużej części mają swoje zakłady na terenach eksploatowanych przez górnictwo. Przy budowie zbiorników na tych terenach stosujemy takie układy statyczne i konstrukcyjne, które je zabezpieczają częściowo lub w pełni na wypadek wystąpienia szkód górniczych (opinie o programie).

Pojęcie pełnego zabezpieczenia można określić następująco. Oddzielny element budowli lub całość konstrukcji są w pełni zabezpieczone, jeżeli w sposób bezpieczny przenoszą wszystkie występujące w niej siły podłużne i poprzeczne oraz momenty zginające i skręcające, które wskutek ruchów gruntu powstają w konstrukcji. Odkształcenie zatem budowli jest ściśle związane z wytrzymałością zastosowanych materiałów budowlanych (segregator aktów prawnych). Np. przy zbiornikach żelbetowych decydować będzie wytrzymałość przekroju na zarysowanie. Można przyjąć, że budowla jest wówczas zabezpieczona w pełni, gdy: a) poszczególne elementy budowli spełniają wyżej wymienione warunki i b) ruchy poszczególnych elementów nie wywołują żadnych wzajemnych uszkodzeń ani przerw w pracy zakładu. Powyższe pojęcie pełnego zabezpieczenia nie dotyczy ewentualnego przechylania się budowli i powrotu jej do pierwotnego położenia, co przy zbiornikach będzie niekiedy konieczne.

Na podstawie przytoczonych rozważań pierwsze zasady zabezpieczenia budowli przed szkodami górniczymi rozwinął Mautner i wyraził je jak następuje:

1. Ewentualny zsuw na dnie niecki górniczej albo na jej brzegu jest tym większy, im mniejsze ciśnienie na grunt przyjęto przy projektowaniu fundamentu.
2. Niebezpieczeństwo szkód wzrasta wraz ze zwiększeniem się spoistości gruntu budowlanego.
3. Mniejsza powierzchnia i wymiary fundamentu są korzystniejsze przy szkodach górniczych (promocja 3 w 1).