Akceptor protonów

Akceptor protonów, chem. wg protolitycznej teorii kwasów i zasad cząsteczka (lub jon) będąca zasadą, czyli przyłączająca jon wodorowy (proton) od donora (kwasu). AKCESORYCZNE SKŁADNIKI (składniki dodatkowe), minerały skałotwórcze występujące zwykle w niewielkich ilościach w niektórych typach skał i nie mające znaczenia dla klasyfikacji skal, np. cyrkon w granicie (program uprawnienia budowlane na komputer).

AKCJA, ekon. papier wartościowy, dokument świadczący o udziale jego właściciela w kapitale spółki akcyjnej, uprawniający go do otrzymywania dywidend, uczestnictwa w walnych zgromadzeniach akcjonariuszy i dający mu bierne prawo wyborcze do organów spółki; a. danej spółki mają równą wartość nominalną, są zbywalne i niepodzielne (program uprawnienia budowlane na ANDROID).

AKCJA, lit., film przebieg przedstawionych zdarzeń w utworze dram. lub epickim (fabuła), także w dziele filmowym. AKCJA AB (Ausserordentliche Befriedungsaktion), kryptonim jednej z wielkich akcji eksterminacyjnych przeprowadzonej wiosną-latem 1940 w GG, mającej na celu likwidację inteligencji i aktywnych politycznie przedstawicieli innych warstw społeczeństwa poi. przez okupanta hitl.; zginęło przeszło 6 tys. osób, w tym 3,5 tys. działaczy społ.-polit. i intelektualistów; A.AB nastąpiła po odbytej 111 1940 trzeciej konferencji NKWD i gestapo i odbyła się równolegle z egzekucjami jeńców (uprawnienia budowlane).

AKCJA IMIENNA, akcja wystawiona na nazwisko akcjonariusza, które jest równocześnie wpisane do księgi akcyjnej; zbywalność a.i. może być zastrzeżona do decyzji zarządu spółki. AKCJA KATOLICKA, organizacja katolików świeckich zał. 1876 w celu przeciwdziałania laicyzacji; gl. Włochy, Francja, Niemcy; w Polsce 1926-39 (program egzamin ustny).

Akcja ludowa

AKCJA LUDOWA, hiszp. katol. partia polit. działająca 1931-37 AKCJA „N”, dywersja psychol. wśród Niemców (czasopisma, plakaty, broszury w języku niem.), prowadzona 1940-44 przez wydział „N” B1P Komendy Gl. AK. AKCJA SOCJALNA, działalność państwa, związków zaw. i zakładów pracy mająca na celu polepszanie warunków życia pracowników; obejmuje m.in. wczasy pracownicze, stołówki, przedszkola i żłobki, świetlice, domy kultury. Akcja uprzywilejowana (akcja pierwszeństwa), daje korzystniejsze uprawnienia niż akcja zwykła; może przyznawać prawo do większej dywidendy, prawo do większej liczby głosów (np. 3 glosy za 1 akcję), przywilej pierwszeństwa spłaty przy likwidacji spółki. AKCJA „WISŁA" -* Operacja „Wisła". Akcji i REAKCJI ZASADA, trzecia zasada dynamiki Newtona. Akcji KONTROLNY PAKIET, liczba akcji umożliwiająca kontrolowanie działalności spółki akcyjnej; w praktyce, przy rozproszeniu akcji wśród drobnych akcjonariuszy, wystarcza w tym celu mniej niż 50% akcji (opinie o programie).

AKCJI KURS, cena giełdowa akcji, która z reguły odbiega od jej wartości nominalnej, a zależy gł. od wysokości wypłacanej dywidendy. Akcjonariat pracowniczy, forma własności środków produkcji instytucjonalnie gwarantująca pracownikom współwłasność lub własność przedsiębiorstwa; w prawie poi. a.p. wprowadziła ustawa z 1990 o prywatyzacji przedsiębiorstw państw.; umożliwia zakup na zasadach preferencyjnych do 29% akcji prywatyzowanego przedsiębiorstwa (segregator aktów prawnych).

AKCJONARIUSZ, posiadacz akcji; będąc współwłaścicielem spółki akcyjnej ma prawo do dywidendy, uczestnictwa w walnym zgromadzeniu akcjonariuszy oraz bierne prawo wyborcze do organów spółki (zarząd, rada nadzorcza, komisja rewizyjna). AKCJUM (Aktion), przylądek w zach. Grecji (Akarnania), u wejścia do zat. Arta; w starożytności ośrodek kultu Apollina; 31 p.n.e. zwycięstwo wojsk Oktawiana pod wodzą Agrypy nad flotą Marka Antoniusza i Kleopatry.

AKCJUSZ (Lucius Accius), 170-ok. 80 p.n.e., tragediopisarz rzym.; autor sztuk wzorowanych na tragediach gr. oraz tragedii oryginalnych o tematyce rzym (promocja 3 w 1). (Decius, Brutus)-, twórczość znana gt. z ok. 45 tytułów i ok. 700 wierszy fragmentów. AKCYDENS, filoz. przypadkowa, nieistotna, zmienna i zależna cecha rzeczy, w przeciwieństwie do atrybutu. Akcydensowe druki (akcydensy), druki okolicznościowe (poza książkami i czasopismami); informacyjne (katalogi, spisy telefoniczne), manipulacyjne (bilety, karty pocztowe), przem. i opakowaniowe (etykiety, koperty), wydawnicze (nuty, prospekty).