Badania jednorodności

Badanie uziarnienia przeprowadza się za pomocą sit o otworach kwadratowych lub okrągłych. Sposób przeprowadzania analizy sitowej został podany przy ogólnych badaniach kruszywa. Ilość grysu wystarczająca do przeprowadzenia analizy wynosi 300 - 500 g. Badania jednorodności, stopnia zwietrzenia i kształtu ziarn grysów granulowanych są bardzo ważne, gdyż decydują one w dużym stopniu o przydatności badanego grysu (program uprawnienia budowlane na komputer).

Ziarna grysu powinny pochodzić z tego samego rodzaju skały o budowie drobnoziarnistej i nie wykazywać nawet śladów zwietrzenia. Grysy nie powinny zawierać zanieczyszczeń pylastych lub ziarn zwietrzałych. Poszczególne ziarna nie mogą zawierać otoczek z produktów wietrzenia lub domieszek organicznych. Ziarna powinny w przybliżeniu mieć kształt czworościanów lub sześcianów. Taki kształt jest pożądany ze względu na zwiększoną w ten sposób zdolność do wzajemnego klinowania się poszczególnych ziarn w nawierzchni (program uprawnienia budowlane na komputer).

Zawartość ziarn blaszkowatych i igiełkowatych w badanym grysie ustala się za pomocą ręcznej segregacji materiału blaszkowatego albo za pomocą sit. W przypadku ustalania zawartości ziarn blaszkowatych i igiełkowatych przez ręczną segregację pobiera się do analizy próbkę w ilości 100 - 300 kg i oddziela się ziarna blaszkowate lub igiełkowate, określając ich procentową zawartość w badanym materiale. W ten sam sposób można określić zawartość ziarn zwietrzałych lub nadwietrzałych. Średnią z trzech oznaczeń podaje się jako wynik (uprawnienia budowlane).

Zawartość ziarn blaszkowatych

Sita służące do określenia zawartości ziarn blaszkowatych mają zamiast siatek lub blach z okrągłymi otworami druty okrągłe odpowiedniej grubości, zamocowane równolegle obok siebie z zachowaniem przepisanej odległości na podobieństwo rusztu. Sposób badania polega na tym, że odpowiednią ilość grysu przesiewa się przez sito, w którym odległość prętów od siebie równa się dolnej granicy wymiarów badanego grysu i określa się pozostałość jako ziarna nieforemne, różnicę zaś - jako ziarna blaszkowate. Na podstawie otrzymanych wyników ustala się procentową zawartość ziarn graniastych i blaszkowatych (program egzamin ustny).

Zawartość ziarn blaszkowatych i igiełkowatych, utrudniających wzajemne klinowanie się podczas wałowania, powinna być ograniczona do minimum. Zawartość tych ziarn zależy od sposobu przeróbki i od podatności materiału do łupania. Z przeprowadzonych przez autora badań nad grysami granulowanymi pochodzenia krajowego wynika, że zawartość ziarn blaszkowatych i igiełkowatych w dobrych grysach nie powinna przekraczać 25% w grysach o ziarnie powyżej 25 mm, a 33% w grysach o ziarnic drobniejszym (5 - 15 mm) (opinie o programie).

Szczególną uwagę należy zwrócić na czystość grysów granulowanych. Jako zanieczyszczenie występować mogą: pył, ziarna nadwietrzałe lub zwietrzałe, wreszcie zanieczyszczenia przypadkowe pochodzenia organicznego. Obecność pyłu oblepiającego ziarna utrudnia dobre otoczenie ich bitumem, a jeżeli pył jest pochodzenia gliniastego, to działa on niszcząco na bitum. To samo dotyczy ziarn nadwietrzałych lub zwietrzałych, które z powodu swej małej wytrzymałości pod wpływem ruchu kruszą się i ścierają, a tworzący się gliniasty pył powodować może emulgację bitumu użytego do budowy nawierzchni oraz jej zniszczenie (segregator aktów prawnych).

Zanieczyszczenia przypadkowe, zwłaszcza pochodzenia organicznego (liście, słoma, patyki), uniemożliwiają dobre zagęszczenie nawieizchni w czasie budowy i są powodem tworzenia się dziur i zagłębień. Lepiszcza bitumiczne (smoła lub asfalt), używane do budowy nawierzchni bitumicznych, powodują przez dobre i całkowite otoczenie większych ziarn kruszywa ich wzajemne sklejanie się po uwałowaniu, co zwiększa zwartość szkieletu mineralnego nawierzchni. Największe jednak znaczenie ma dobre wymieszanie bitumu z pyłem i drobnym kruszywem (miałem lub piaskiem) (promocja 3 w 1).