Brak koordynacji

Rozwojowi typizacji lokalnej sprzyjało postępujące uprzemysłowienie budownictwa zapoczątkowane w 1954 r. W ośrodkach posiadających zakłady prefabrykacji lub wytwórnie poligonowe „typizacja lokalna” zaczęła stosować elementy przemysłowe produkowane wzrastał stopień uprzemysłowienia budownictwa i precyzowały się metody realizacji budynków (program uprawnienia budowlane na komputer).

Dyskusja nad budownictwem mieszkaniowym i typizacją przeprowadzona w latach 1957-1959 doprowadziła do wydania w 1959 r. przez Radę Ministrów uchwał w sprawie typizacji w budownictwie i zmiany obowiązującego normatywu projektowania mieszkań i budynków mieszkalnych oraz wyzwoliła szereg poszukiwań nowych rozwiązań technicznych i funkcjonalnych (program uprawnienia budowlane na ANDROID). Przy tym wielotorowość i częściowy brak koordynacji tych poszukiwań prowadziły do nadmiernego ich rozproszenia, osiągane rezultaty nie zawsze można było ocenić w pełni pozytywnie. Oczywiście stosunkowo duża indywidualność poszczególnych .rozwiązań musiała powodować i powodowała znaczne zwiększenie asortymentu produkowanych elementów, często niewiele między sobą się różniących, oraz powstawanie dużej ilości odmian rozwiązań technologicznych (uprawnienia budowlane).

Rozwój stacjonarnych zakładów prefabrykacji w dużych ośrodkach powodował dążenie do uporządkowania i stypizowania ich produkcji. Formalnym wyrazem tych tendencji było ustanowienie Katalogu Budownictwa będącego rejestratorem całości produkcji budowlanej i projektowej (program egzamin ustny). Nadal jednak prace typizacyjne szły dwiema, częściowo niezależnymi od siebie drogami. Jedną z nich było opracowywanie projektów budynków typowych, drugą typowych elementów konstrukcyjnych i wyposażeniowych. Uzyskiwane tymi drogami katalogi projektów i elementów typowych miały stanowić podstawę wszelkiej działalności projektowej i budowlanej (opinie o programie).

Projekty budynków typowych

Projekty budynków typowych wykonywane były bądź na specjalne zamówienie biur projektów kierujących typizacją, bądź też miały być uzyskiwane drogą eliminacji spośród budynków zaprojektowanych indywidualnie przez różnych autorów. Podobnie w dwojaki sposób powstawały katalogi elementów. Jedną formą było projektowanie elementów przez biura kierujące typizacją i wprowadzenie ich do produkcji (np. stolarka okienna, meble kuchenne itp.). Drugie źródło stanowiła inicjatywa samych zakładów produkcyjnych (Katalog tzw. „cegły żerańskiej” opracowany przez Faelbet).

Natomiast w niewielkim stopniu miała miejsce koordynacja tych dwóch kierunków pracy. Nawet w projektach budynków typowych nie stosowano często elementów typowych. Również rzadko kiedy sprawdzano przed uruchomieniem produkcji przydatność elementów w projektowaniu budynków zróżnicowanych pod względem programu i formy (segregator aktów prawnych).

Często budynki uprzemysłowione lub co najwyżej serie budynków składały się z elementów nie pozwalających na wybudowanie innych budynków niż te, dla których były zaprojektowane. Im dokładniej opracowywany był projekt budynku uprzemysłowionego i im wyższy był stopień jego prefabrykacji, tym trudniej było ze składających się nań elementów zestawić inny budynek. W tym przypadku elementy powstawały jako dzielenie gotowego projektu na części, nie zaś jako składanie z elementów pewnych większych całości. Jedynie Faelbet ograniczył się do masowej produkcji dość uniwersalnych elementów ściennych i stropowych (tzw. „cegła żerańska”), przydatnych dla różnych rozwiązań projektowych.

Powodzenie tzw. „cegły żerańskiej” w budownictwie warszawskim wynikało z jej pewnej „obojętności” funkcjonalnej i plastycznej. Oczywiście wymagała ona całego asortymentu elementów dodatkowych, które były projektowane indywidualnie dla potrzeb poszczególnych osiedli, w ramach tzw. typizacji lokalnej (promocja 3 w 1). Przy wszystkich wyżej wspomnianych zaletach tej metody nie były zaspokojone w dostatecznym stopniu postulaty ograniczenia asortymentu produkcji. Zakłady zmuszone były do częstej zmiany profilu produkcji, nie mogły w pełni wykorzystać swojej mocy i zapewnić właściwej jakości wyrobów. Istnieją więc jak gdyby dwie przeciwstawne tendencje.