Ciężar objętościowy ziarn kruszywa

Ciężar objętościowy ziarn kruszywa g jest to stosunek ciężaru ziarna G do jego objętości V wraz z zawartymi porami i kapilarami (G em3). Niekiedy bywa rozróżniany ciężar objętościowy ziarn z wyeliminowaniem porów zewnętrznych dostępnych dla zaczynu, jak i ciężar odnoszony do objętości ziarn w obrysie a więc wraz z zewnętrznymi kawernami i porami (program uprawnienia budowlane na komputer).

Ciężar właściwy wyraża się stosunkiem ciężaru próbki kruszywa G do jej objętości.
W kruszywie lekkim w zasadzie nie występują ziarna płaskie lub iglaste. Określenia zawartości ziarn słabych i zwietrzałych wobec ogólnie niskiej wytrzymałości ziarnowej nie stosuje się (program uprawnienia budowlane na ANDROID).
Wytrzymałość na ściskanie kruszywa określana jest kilkoma sposobami. W przypadku kruszyw naturalnych określana jest wytrzymałość kostkowa skały, z której produkowane jest kruszywo. Dla kruszyw lekkich sposób ten zawodzi. Ewentualne wycinanie kostek z większych nieprzekruszonych brył lub spieków wskutek przypadkowych naprężeń i spękań daje zupełnie nieporównywalne wyniki. Najczęściej stosowane jest określenie wytrzymałości metodą „wskaźnika rozkruszenia Z” lub metodą „zagłębiania tłoka w cylindrze”.
Wymiary cylindra, wielkości siły jak i badana frakcja są różne w zależności od. wymagań normowych. Najczęściej jednak stosuje się cylinder o 0 170 mm, nacisk 5 T, oraz frakcję 104-20 mm lub 44-10 mm. Większej wytrzymałości kruszywa odpowiadają niższe wartości wskaźnika rozkruszenia.

Metoda „zagłębiania tłoka” polega na określeniu siły potrzebnej do wtłoczenia stalowego tłoka do głębokości 20 mm w badane kruszywo. Siła ta podzielona przez powierzchnię tłoka określa umowną wytrzymałość kruszywa.
Najczęściej stosowana średnica cylindra wynosi 150 mm, jakkolwiek np. normy GOST stosują mniejsze wymiary - 120 i 80 mm. Jak dotąd nie udało się znaleźć liczbowej zależności między wytrzymałością betonu a wytrzymałością kruszywa (uprawnienia budowlane).

Nasiąkliwość objętościowa

Wielokrotnie rozważana była celowość wprowadzenia wytrzymałości standartowego składu betonu jako miernika jakości kruszywa. W praktyce bardzo trudna do wyeliminowania zmienność szeregu ubocznych parametrów stawia pod znakiem zapytania przydatność tej metody.
Oryginalny sposób oceny jakości kruszywa lekkiego do betonów konstrukcyjnych przyjęto w normie ASTM C 332-61. Norma ta, nie ograniczając ilości spoiwa, wymaga uzyskania określonej wytrzymałości betonu przy równoczesnym ograniczeniu ciężaru objętościowego (program egzamin ustny).

Nasiąkliwość objętościową określa się, odnosząc objętość zawartej wody do objętości kruszywa. Nasiąkliwość jest z reguły mniejsza niż porowatość, gdyż praktycznie nie wszystkie pory kruszywa są dostępne dla wody (opinie o programie). Czasami rozróżnia się nasiąkliwość przy gotowaniu, która jest zazwyczaj większa niż nasiąkliwość określana przez zanurzenie w wodzie.
W Polsce, w okresie międzywojennym, produkowany był w hucie „Florian’ w ograniczonych ilościach pumeks hutniczy znany pod nazwą handlową „termozytu”. Po wojnie w pierwszej kolejności zaczęto stosować jako lekkie kruszywo gruz ceglany. W miarę wyczerpywania się istniejących zasobów zaczęto zastępować go żużlem paleniskowym. W roku 1959 uruchomiono produkcję pumeksu hutniczego spienianego metodą poletkową (segregator aktów prawnych).

W roku 1962 zaniechano jej na korzyść produkcji wannowej podjętej w jednym zakładzie na terenie Huty im. Lenina. W najbliższych latach przewiduje się uruchomienie następnego zakładu tego typu na terenie huty „Pokój”.
W roku 1962 uruchomiono produkcję spiekanego łupka przywęglowego w Zakładzie „Knurów” (ok. 100 tys. m:t rocznie). W roku 1966 uruchomiony został drugi zakład tego typu w Bytomiu o wydajności ok. 250 tys. m3 rocznie, a w najbliższej perspektywie przewiduje się budowę jeszcze jednego zakładu w Brzeszczach.

Również w roku 1965 uruchomiono wytwórnię keramzytu w Mszczonowie o wydajności 80 tys. m3 rocznie z możliwością jej rozbudowy (do ok. 200 tys. m3 rocznie). W najbliższych latach przewiduje się wybudowanie 2-3 nowych zakładów produkujących keramzyt (promocja 3 w 1).