Czego przyszły kierownik lub projektant może nauczyć się z reklamacji i usterek?

Reklamacja albo usterka pojawiająca się po zakończeniu robót zwykle kojarzy się przede wszystkim z problemem, który trzeba jak najszybciej rozwiązać. Ktoś zgłasza przeciek, pęknięcie, odspojenie, zawilgocenie, nieprawidłowe działanie instalacji albo inny defekt. Trzeba ustalić przyczynę, zakres odpowiedzialności i sposób naprawy. Dla osoby zdobywającej praktykę zawodową taka sytuacja może być jednak czymś więcej niż tylko dodatkowym kłopotem na inwestycji.

Reklamacje i usterki budowlane mogą być bardzo wartościowym źródłem wiedzy.

Pokazują bowiem obiekt w momencie, w którym wcześniejsze decyzje projektowe, materiałowe i wykonawcze zostały już zweryfikowane przez rzeczywiste użytkowanie. To, co podczas projektowania wyglądało poprawnie na rysunku, a podczas odbioru nie wzbudzało zastrzeżeń, po kilku miesiącach może ujawnić swoją słabą stronę (program TESTY UPRAWNIENIA BUDOWLANE - wersja na komputer).

Dla przyszłego kierownika budowy lub projektanta jest to wyjątkowa okazja do prześledzenia całego procesu w odwrotnym kierunku.

Zamiast zaczynać od projektu i zastanawiać się, jaki będzie efekt, zaczynamy od efektu i próbujemy ustalić, co do niego doprowadziło.

Usterka pozwala prześledzić inwestycję od końca do początku

Podczas codziennej pracy inżynier zazwyczaj patrzy do przodu.

Projektant przygotowuje rozwiązanie, które później ma zostać wykonane. Kierownik organizuje roboty i kontroluje ich realizację. Kolejne etapy prowadzą do zakończenia inwestycji.

Reklamacja odwraca ten sposób myślenia.

Najpierw widzimy problem.

Dopiero później cofamy się do momentu jego powstania.

Jeżeli pojawiło się zawilgocenie, trzeba ustalić, skąd pochodzi woda. Jeżeli powstało pęknięcie, trzeba przeanalizować jego charakter i możliwe przyczyny. Jeżeli element przestał prawidłowo działać, trzeba sprawdzić, co zmieniło się od momentu jego wykonania.

Zaczynamy więc od objawu, a następnie krok po kroku wracamy do wcześniejszych etapów inwestycji.

To bardzo wartościowy sposób nauki (segregator na egzamin ustny - pytania i opracowane odpowiedzi).

Pokazuje, że końcowy problem może być skutkiem decyzji podjętej wiele miesięcy wcześniej i w zupełnie innym miejscu procesu.

Nie każda usterka oznacza błąd wykonawcy

Jedną z najważniejszych lekcji wynikających z analizy reklamacji jest unikanie zbyt szybkich wniosków.

Jeżeli problem ujawnia się w gotowym obiekcie, bardzo łatwo założyć, że coś zostało źle wykonane.

Czasami rzeczywiście tak jest.

Przyczyna może jednak znajdować się gdzie indziej.

Rozwiązanie projektowe mogło nie uwzględniać określonych warunków. Materiał mógł mieć niewłaściwe właściwości albo zostać zastosowany w miejscu, do którego nie był odpowiednio dobrany. Problem może wynikać z nieprawidłowego użytkowania, braku konserwacji albo z kilku nakładających się czynników.

Właśnie dlatego dobra analiza reklamacji nie powinna zaczynać się od poszukiwania osoby odpowiedzialnej (segregator aktów prawnych).

Najpierw trzeba znaleźć przyczynę.

Dla przyszłego kierownika lub projektanta jest to bardzo ważna lekcja zawodowa.

Im większe doświadczenie, tym większa powinna być ostrożność w formułowaniu szybkich ocen.

To, co na pierwszy rzut oka wydaje się oczywiste, po dokładniejszej analizie może wyglądać zupełnie inaczej.

Reklamacje pokazują, czego nie było widać podczas odbioru

Odbiór techniczny jest bardzo ważnym etapem inwestycji, ale nie wszystkie problemy można podczas niego zauważyć.

Niektóre usterki potrzebują czasu.

Pojawiają się dopiero po rozpoczęciu użytkowania, zmianie temperatury, intensywnych opadach, pierwszym sezonie grzewczym albo wielokrotnym obciążeniu określonego elementu.

To sprawia, że reklamacje są wyjątkowym źródłem informacji.

Pozwalają zobaczyć, jak rozwiązanie zachowuje się w rzeczywistych warunkach eksploatacyjnych.

Dla projektanta może to być sygnał, że detal wymagający niewielkiej uwagi na etapie projektu w praktyce jest szczególnie wrażliwy na jakość wykonania (program egzamin ustny).

Dla przyszłego kierownika może to być informacja, że określony etap robót wymaga dokładniejszej kontroli, nawet jeżeli efekt bezpośrednio po wykonaniu wygląda poprawnie.

Z czasem powstaje własna mapa miejsc, na które warto zwracać szczególną uwagę.

I właśnie taka wiedza jest bardzo trudna do zdobycia wyłącznie z podręczników.

Warto wrócić do projektu i sprawdzić, gdzie zaczęła się historia problemu

Jednym z najciekawszych etapów analizy usterki jest powrót do dokumentacji projektowej.

Nie po to, aby od razu szukać w niej błędu.

Chodzi o odtworzenie założeń.

Jak rozwiązano dany detal? Jakie materiały przewidziano? Czy dokumentacja jednoznacznie określała sposób wykonania? Czy podczas realizacji pojawiły się zmiany? Czy rozwiązanie wykonane na budowie odpowiadało projektowi?

Czasami dokumentacja potwierdzi, że problem wynikał z nieprawidłowej realizacji.

Innym razem może okazać się, że wykonawca zrobił dokładnie to, co przewidziano, a mimo to rozwiązanie nie sprawdziło się w konkretnych warunkach (uprawnienia budowlane iOS).

Jeszcze w innym przypadku pierwotny projekt był prawidłowy, ale później został zmodyfikowany.

Dla osoby zdobywającej doświadczenie takie dochodzenie jest niezwykle wartościowe.

Uczy czytania dokumentacji nie tylko jako instrukcji przyszłego działania, ale również jako źródła informacji pozwalającego odtworzyć historię wykonanej inwestycji.

Dobra analiza usterki uczy patrzeć na cały łańcuch przyczyn

W budownictwie bardzo często chcielibyśmy znaleźć jedną przyczynę problemu.

Rzeczywistość bywa bardziej złożona.

Wyobraźmy sobie detal, który został zaprojektowany poprawnie, ale pozostawiał niewielki margines tolerancji wykonawczej. Wykonawca popełnił drobną niedokładność. Następnie pojawiły się wyjątkowo niekorzystne warunki atmosferyczne, a później element nie był właściwie konserwowany.

Który czynnik spowodował usterkę?

Być może wszystkie razem.

Właśnie dlatego reklamacje uczą myślenia przyczynowo-skutkowego.

Przyszły inżynier zaczyna dostrzegać, że problem może powstawać stopniowo.

Jedna niedoskonałość sama w sobie nie powoduje awarii, ale w połączeniu z kolejną tworzy warunki, w których usterka staje się prawdopodobna (uprawnienia budowlane).

To doświadczenie później bardzo pomaga zarówno przy projektowaniu, jak i prowadzeniu robót.

Zamiast pytać wyłącznie „czy to jest dopuszczalne?”, zaczynamy również zastanawiać się, ile niekorzystnych czynników może pojawić się jednocześnie.

Projektant i kierownik mogą wyciągnąć z tej samej reklamacji inne wnioski

Ta sama usterka może być bardzo wartościową lekcją dla osób pełniących różne role.

Projektant może zastanowić się, czy detal był wystarczająco jednoznaczny, odporny na niedokładności wykonawcze i możliwy do prawidłowego wykonania w rzeczywistych warunkach.

Kierownik może spojrzeć na kolejność robót, kontrolę jakości i moment, w którym problem można było zauważyć.

To pokazuje, jak wartościowa jest wymiana doświadczeń pomiędzy projektowaniem i wykonawstwem.

Projektant dowiaduje się, które rozwiązania sprawiają problemy podczas realizacji.

Osoba odpowiedzialna za wykonanie zaczyna lepiej rozumieć, dlaczego niektórych wymagań projektowych nie należy traktować jako niepotrzebnych utrudnień.

Właśnie dlatego analiza reklamacji może być bardzo dobrym materiałem do rozmowy pomiędzy różnymi uczestnikami procesu inwestycyjnego.

Nie chodzi o wskazanie, kto „wygrał” spór.

Największą wartość daje odpowiedź na pytanie, co zrobić przy następnej inwestycji, aby podobny problem się nie powtórzył.

Najlepsza reklamacja to taka, z której wyciągnięto wnioski na przyszłość

Czego przyszły kierownik lub projektant może nauczyć się z reklamacji i usterek?

Przede wszystkim tego, że zakończenie robót nie zawsze oznacza zakończenie procesu uczenia się z danej inwestycji.

Czasami najcenniejsza informacja pojawia się dopiero kilka miesięcy później.

Użytkowanie obiektu jest w pewnym sensie testem wcześniejszych decyzji.

Pokazuje, czy rozwiązania projektowe były wystarczająco trwałe, czy roboty wykonano właściwie i czy poszczególne elementy rzeczywiście funkcjonują tak, jak zakładano.

Dlatego jeżeli podczas praktyki zawodowej pojawia się możliwość uczestniczenia w analizie reklamacji, warto z niej korzystać (opinie o programie).

Nie wystarczy jednak dowiedzieć się, że wystąpiła usterka.

Najwięcej daje prześledzenie całej historii.

Kiedy problem został zauważony? Jak wyglądały objawy? Co wykazały oględziny? Jakie rozwiązanie znajdowało się w projekcie? Czy podczas realizacji wprowadzono zmiany? Jak wykonano dany element? Jakie warunki wystąpiły podczas użytkowania? W jaki sposób ostatecznie usunięto przyczynę?

Dopiero wtedy reklamacja staje się prawdziwą lekcją.

Można również zastanowić się, co należałoby zrobić inaczej podczas kolejnej inwestycji.

Być może potrzebny jest bardziej czytelny detal. Może określony etap robót powinien być dokładniej kontrolowany. Być może warto zastosować rozwiązanie mniej wrażliwe na błędy wykonawcze albo wcześniej zwrócić uwagę użytkownika na wymagania dotyczące eksploatacji.

Takie wnioski mają znacznie większą wartość niż samo usunięcie usterki.

Pozwalają bowiem zamienić pojedynczy problem w doświadczenie, które wpływa na kolejne projekty i budowy.

To właśnie w ten sposób rozwija się zawodowa dojrzałość.

Doświadczony inżynier nie jest osobą, która nigdy nie spotkała się z problemem.

Jest osobą, która potrafi wykorzystać wcześniejsze problemy, aby lepiej przewidywać następne.

Dlatego reklamacje i usterki budowlane nie powinny być traktowane wyłącznie jako nieprzyjemna część zakończonej inwestycji.

Dla przyszłego kierownika lub projektanta mogą być jednym z najbardziej praktycznych źródeł wiedzy o tym, jak projekt, wykonanie i późniejsze użytkowanie łączą się w jeden proces.

A właśnie zrozumienie tych zależności może później pozwolić podejmować lepsze decyzje po zdobyciu uprawnień budowlanych.