Drewno drzew podzwrotnikowych

W miarę posuwania się na południe drzewa mają coraz lepsze warunki bytowania, znajduje to swój odpowiednik w bardziej intensywnym zabarwieniu drewna. Zjawisko to osiąga szczytowe nasilenie w lasach strefy podzwrotnikowej, które charakteryzują się dużą liczbą gatunków o intensywnie zabarwionym drewnie oraz największą skalą i rozpiętością zabarwienia (program uprawnienia budowlane na komputer).
W drewnie naszych gatunków drzew wyróżnić można 6 głównych barw:
- Barwa zbliżona do białej: jodła, świerk, osika, grab, buk, klon, jawor.
- Barwa żółta: brzoza, kwaśnica (berberys), bukszpan, limba.
- Barwa brunatna: dęby, jesion, wiązy.
- Barwa zbliżona do czerwonej: cis, modrzew, sosna, wiśnia, trześnia, śliwa,
- Barwa zielonawa: grochodrzew.
- Barwa zbliżona do czarnej: orzech (program uprawnienia budowlane na komputer).

Między tymi zasadniczymi grupami zabarwienia istnieje duża skala przejść trudnych do odgraniczenia barw przejściowych.
Niektóre gatunki drzew wykazują, w zależności od warunków siedliskowych, wyraźne zróżnicowanie barwy drewna. Szeroką skalę barw wykazuje np. dąb, mający zależnie od siedliska barwę od piaskowej, przez brązową i brunatną do czerwonawej. Te różnice barwy uważane są za wskaźniki jakości drewna (uprawnienia budowlane).

Szkutnictwo np. wysoko ceni drewno dębowe, które bezpośrednio po przetarciu ma czerwonawą barwę (zanikającą w miarę wysychania), uważając, że drewno takie dobrze nadaje się do gięcia (program egzamin ustny).
Drewno drzew podzwrotnikowych ma zabarwienie bardziej intensywne. Za przykład służyć mogą: barwa żółta w drewnie satynowym (Ferolia guianensis Aubl.), barwa pomarańczowa w drewnie Caesalpinia sappan L., barwa czerwona u pemambuka (Caesalpinia echinata Lam.) i quebracho (Schinopsis lorentzii (Griseb.) Engl.), barwa fioletowa w drewnie amarantowym (Copaifera bracteata Benth.), zielona u zielonego hebanu (Nectandra rodioei Schomb.) Hook.), czarna u hebanu (Diospyros ebenum Koenig). Różnica między jasno zabarwionym bielem a ciemno zabarwioną twardzielą jest u niektórych gatunków jaskrawo uwydatniona (opinie o programie).

Charakterystyczne zmiany barwy

Barwa drewna ulega zmianom pod wpływem działania czynników atmosferycznych i światła. Drewno ma bezpośrednio po ścięciu drzewa barwę jasną, która stopniowo ciemnieje na skutek utleniającego działania powietrza. Zjawisko to występuje wyraźnie u olchy czarnej i szarej, których drewno w kilka godzin po ścięciu przybiera barwę ceglastoczerwoną. Czerwone drewno cisa przybiera z biegiem czasu odcień fioletowy. Intensywność barwy słabnie u wszystkich gatunków w miarę wysychania.

Drewno wystawione przez długi czas na działanie czynników atmosferycznych ulega na swej powierzchni częściowemu wyługowaniu i utlenieniu, stopniowo ciemnieje i przybiera kolor popielisty. Zjawisko to określane nazwą zszarzenia (szarzyzny) można obserwować w drewnie budowlanym, na drewnianych płotach i ogrodzeniach oraz na długo składowanej tarcicy. Zewnętrzne warstwy tarcicy szarzeją silniej od warstw wewnętrznych; zmiana barwy nie sięga głęboko, tak że zszarzenie zanika przy struganiu. W wypadku wieloletniego składowania na wolnym powietrzu drewno ulega opadnięciu przez grzyby i zszarzenie przechodzi w zgniliznę (segregator aktów prawnych).
Występująca w drewnie lignina żółknie pod wpływem światła. Wiąże się z tym zmiana barwy papieru zawierającego ścier (mechanicznie rozwłóknione drewno), w skład którego wchodzi celuloza i lignina.

Charakterystyczne zmiany barwy zachodzą w drewnie zawierającym garbniki, wystawionym przez dłuższy okres czasu na działanie wody. Drewno dębowe zanurzone w wodzie ciemnieje, przybierając z biegiem czasu zabarwienie ciemnoszare do czarnego. Drewno dębowe w kutrach i łodziach rybackich czernieje w ciągu około 30 lat; intensywny proces czernienia występuje zwłaszcza w sąsiedztwie łączników żelaznych (promocja 3 w 1).

Intensywność i jednolitość zabarwienia zależy od długości okresu czasu, przez jaki drewno dębowe pozostawało w ziemi lub pod wodą. Czernienie dębiny tłumaczy się tym, że rozpuszczone w wodzie związki żelaza wchodzą w reakcję chemiczną z występującą w drewnie dębowym taniną. W wyniku tej reakcji powstają rozpuszczalne :i nierozpuszczalne związki chemiczne.