Funkcje zbędne

Wśród funkcji podrzędnych możemy również wyodrębnić funkcje zbędne, których ujawnienie i ewentualne wyeliminowanie może pozwolić na osiągnięcie istotnej obniżki kosztu wyrobu (program uprawnienia budowlane na komputer).
Niekiedy powstaje konieczność wyodrębnienia wśród funkcji podrzędnych (szczególnie przy ich wielkiej liczbie) również tzw. funkcji wyższego rzędu, którymi są najczęściej funkcje spełniane prze wyrób jako całość, oraz funkcje niższego rzędu - spełniane przez współzależne części wchodzące w skład wyrobu i umożliwiające spełnienie funkcji wyższego rzędu.

Wśród funkcji wyrobu możemy spotkać też funkcje negatywne (choć często nieodzowne) których realizacja wpływa w sposób negatywny bezpośrednio na badany przedmiot, bądź też na otoczenie (program uprawnienia budowlane na ANDROID).
Np. samochód osobowy, funkcja podstawowa „przewozi osoby” podrzędna „przewozi bagaż” zbędna negatywna „powoduje hałas” a dalej podstawową funkcją części samochodu jaką jest tłumik jest „zmniejsza hałas” co wywołuje funkcję podrzędną negatywną (choć nieodzowną) „obniżenie mocy” wskutek zmniejszenia szybkości przepływu gazów (uprawnienia budowlane).

Inną ilustracją omówionych funkcji może być przykład funkcji balustrady schodowej. Funkcja podstawowa - „zabezpiecza osoby”, funkcja podrzędna - „ułatwia komunikację” - funkcja estetyczna, „zdobi pomieszczenie” - zbędna „powoduje ciasnotę”, „zmniejsza powierzchnię” komunikacyjną klatki schodowej. W budownictwie duże znaczenie posiada niekiedy podział na funkcje: eksploatacyjne i technologiczne.

Funkcjami eksploatacyjnymi są te, które bezpośrednio interesują użytkownika, które wyrób spełnia w działaniu, w jego użytkowaniu. Natomiast funkcje technologiczne mają znaczenie z punktu widzenia procesów technologicznych np. zaczepy montażowe umożliwiające przenoszenie elementu lub usytuowanie go w odpowiedniej pozycji, pełnią funkcje technologiczne (program egzamin ustny).

Formułowanie funkcji

Formułowanie funkcji powinno odbywać się w niezbyt licznym zespole, w skład którego winni wejść znawcy (technicy i ekonomiści) oraz jedna lub dwie osoby nie znające badanego przedmiotu ale charakteryzujące się inwencją. Udzielanie odpowiedzi na pytania osób nie znających zagadnienia zmusza znawców do przemyśleń, a często świeżość spojrzenia osób obcych prowadzi do rewizji powszechnie utartych poglądów nie mających logicznego uzasadnienia. Sprawą istotną przy formułowaniu funkcji jest zapewnienie wśród członków zespołu atmosfery wzajemnego zaufania, wyeliminowania rywalizacji a wywołanie chęci wspólnego wysiłku intelektualnego. Funkcja powinna być sformułowana bardzo precyzyjnie i zwięźle (opinie o programie).

Zapis funkcji jest zdaniem w którym podmiot (nazwa wyrobu) jest w domyśle, orzeczenie jest zapisane jednym czasownikiem, a dopełnienie jednym rzeczownikiem. Zapisywanie funkcji krótkim zdaniem gramatycznym z podmiotem w domyśle jest sposobem ułatwiającym poszukiwanie nowego rozwiązania. Podmiot zdania jest bowiem nazwą aktualnie stosowanego nośnika. Ponieważ jest on w domyśle, na jego miejscu można wprowadzić nazwę innego wyrobu wtedy, gdy w wyniku analizy wartości nośnik funkcji ulegnie zmianie (segregator aktów prawnych).

Jeżeli za pomocą dwóch słów, czasownika i rzeczownika nie uda się nam sformułować funkcji, świadczy to, że badany przedmiot nie jest przez nas jeszcze dobrze poznany, co w konsekwencji powodować będzie w przyszłości trudność w znalezieniu innych sposobów spełnienia funkcji. Duże znaczenie ma stopień szczegółowości formułowania funkcji. Jeśli funkcję sformułujemy zbyt wąsko - zamykamy sobie możliwości znalezienia wielu innych nowych rozwiązań.

Jeśli funkcję sformułujemy zbyt ogólnie rozpraszamy poszukiwanie spełnienia funkcji na zbyt dużej liczbie możliwości co tylko utrudnia znalezienie właściwego rozwiązania nośnika funkcji (promocja 3 w 1). W wielu wypadkach formułowania funkcji konieczne jest liczbowe jej określenie, np. przy funkcji, przenosi ciężar czy siłę lub obciążenie nie jest obojętnym wymiar tych wielkości.