Gips, alabaster, anhydryt

Są to skały o budowie krystaliczno-ziarnistej albo zbitej, rzadziej włóknistej, koloru najczęściej szarożółtego, czerwonego lub brunatnego (uprawnienia budowlane).

Spotykane są również pokłady tych skał, z których wyroby o niewielkiej grubości są z lekka przezroczyste lub przeświecające.

Gips, alabaster czy anhydryt nie zawierają skamieniałości, w kwasach rozpuszczają się z trudem (program na telefon). Twardość ich jest tak mała, że można je rysować paznokciem; są nieodporne na działanie czynników atmosferycznych, mają skłonności do pęcznienia (jeśli zawierają domieszki gipsu bezwodnego).

Do bezpośredniego użycia do budowy nie nadają się (program na komputer).

Zwykły gips ma zastosowanie do fabrykacji gipsu do zapraw, a więc gipsu palonego lub jastrychowego (hydraulicznego), jako dodatek do cementu w celu opóźnienia wiązania, stosowany jest również przy fabrykacji sztucznych nawozów i częściowo w hutnictwie (program egzamin ustny).
Alabaster stanowi odmianę gipsu ziarnistego o czysto białym zabarwieniu z ładnymi żyłkami; ma zastosowanie w płytach polerowanych jako oblicówka reprezentacyjnych wnętrz (opinie o programie).

Anhydryt

Anhydryt, tj. gips bezwodny — CaS04, występuje niekiedy pod złożami zwykłego gipsu. Czasem nie ma wyraźnej granicy między tymi skałami, tak że w warstwach pośrednich znajduje się pomieszany gips dwuwodny i bezwodny.

Anhydryt jest dość ścisłą, lecz miękką skałą o budowie krystalicznej, barwy białej, niebieskawej, żółtoróżowej itp. i na ogół nadaje się do polerowania, podobnie jak alabaster (segregator aktów prawnych). Anhydryt znajduje zastosowanie głównie do produkcji tzw. cementu anhydrytowego.

Pokłady i kamieniołomy gipsu zwykłego występują w po w. pińczowskim, stopnickim, sandomierskim, krakowskim, przeworskim, głubczyckim, lwóweckim, lubańskim i rybnickim.

Alabaster wydobywany jest za pomocą sztolni w kopalniach pod Przeworskiem. Złoża anhydrytu znajdują się między innymi w po w. lwóweckim pod Nowym Lądkiem i Bolesławcem (promocja 3 w 1).