Kable prętowe

Dla mniejszych kabli linowych stosowane są zaciski szczękowe (np. system CCL-Spiralstrand) lub klinowo-tulejowe (tuleję zaciska się na drutach, między którymi umieszczono falisty klin stożkowy system) (program uprawnienia budowlane na komputer). Odrębną grupę zakotwień kabli linowych stanowią rozwiązania z głowicami, w których rozplecioną końcówkę liny zalewa się stopem metali, uzyskując przyczepnościowe zakotwienie pojedynczych drutów lub splotów. Rozwiązania takie występują w budownictwie mostowym od 1949 r (program uprawnienia budowlane na ANDROID). W Polsce stosowane są takie głowice dla kabli linowych 37 i 61 0 5 mm, wprowadzone w latach 1955-59 przez Płockie Przedsiębiorstwo Robót Mostowych. Do zalewania głowic stosuje się cynk (wymaga temperatury 480°C) lub lepiej stop cyny (20%), antymonu (14%), miedzi (2%) i ołowiu (64%) (temperatura ok. 350°C).

Kable prętowe nadają się, przy prostych lub bardzo łagodnie zakrzywionych trasach, do sprężania małymi lub średnimi siłami. Zakotwienie prętów odbywa się z reguły nakrętkami, co sprawia, że nie zachodzą żadne poślizgi w zakotwieniu i kable mogą być skutecznie stosowane dla niewielkich długości elementu (uprawnienia budowlane). Drugą ważną zaletą kabli prętowych jest znacznie zwiększona, w porównaniu z innymi cięgnami, odporność na korozję. Wynika to z dwóch przyczyn:

• małej powierzchni zewnętrznej w stosunku do przekroju,
• stosowania prętów ze stali stopowych.

Z drugiej jednak strony grube pręty, ze stali o nieco niższej wytrzymałości niż ciągnione na zimno druty ze stali węglowych, prowadzą do konieczności ograniczenia naprężeń w cięgnach, a zatem do zwiększonego zużycia stali w stosunku do cięgien wielodrutowych (program egzamin ustny).

Stosowanie kabli prętowych

Stosowanie kabli prętowych rozpoczęto od gładkich prętów okrągłych z nagwintowanymi końcówkami umożliwiającymi uchwycenie w prasie i zakotwienie. Zwykły gwint nacinany powodował znaczne obniżenie nośności cięgien wskutek redukcji przekroju i zjawiska karbu na początku gwintu (opinie o programie). Wprowadzono dwa systemy sprężania, w których zmniejszono niekorzystne skutki gwintowania prętów:

• system Dywidag, w którym gwint nawalcowano na prętach z odpowiednich stali stopowych; obróbka plastyczna na zimno okazała się skuteczna, jedynie minimalnie zmniejszając nośność w stosunku do pełnego przekroju pręta;
• system Macalloy (Lee-Mc Cali - W. Brytania, 1950), w którym zastosowano sposób gwintowania, przyjęty także w systemie amerykańskim (segregator aktów prawnych).

Stressteel, polegający na nacinaniu gwintu o stopniowo zwiększającej się głębokości. Inne próby eliminacji wad nacinanego gwintu polegały na stosowaniu zakotwień szczękowych (np. amerykański system Slressrocl). Zasadniczy postęp w zakresie kabli prętowych nastąpił po rozpoczęciu przez hutnictwo zachodnioniemieckie {Krupp) i japońskie (Summimolo) produkcji profilowanych prętów stopowych, z karbami w postaci fragmentów gwintu. Profile prętów o średnicach 16-36 mm opracowano przy współpracy firmy Dywidag, która przejęła wyłączność stosowania tych cięgien. Zasadniczą zaletą technologiczną prętów profilowanych w postaci fragmentów gwintu jest swoboda w usytuowaniu nakrętki kotwiącej - ma ona bowiem także tylko częściowe nagwintowanie i w określonym położeniu daje się dowolnie przesuwać wzdłuż pręta, a dopiero przy obrocie o 90° gwinty zazębiają się.

W latach 1957-60 opracowano w Polsce kable z prętów gładkich 0 14-30 mm z nacinanym gwintem, a także zakotwienie szczękowe dla prętów 0 18 mm rozwiązania te nie rozpowszechniły się. We wszystkich niemal typach kabli opracowano, zgodnie z potrzebami realizacyjnymi, wgłębne zakotwienia bierne(promocja 3 w 1). Przy naciągu jednostronnym kabli nie trzeba bowiem wprowadzać drugiego końca aż do czoła elementu, a czasem jest to niemożliwe. W kablach prętowych zakotwienie takie wykonuje się w postaci wgłębnej płyty dociskowej z nakrętką, a w kablach wielodrutowych, wielosplotowych lub linowych stosuje się różne zakotwienia przyczepnościowe lub dociskowe w betonie.