Kapilary

Kapilar o bardzo małych średnicach woda może odparowywać dopiero wówczas, gdy wilgotność względna powietrza jest bardzo mała (program uprawnienia budowlane na komputer).
Najwęższe kapilary o wymiarach koloidalnych zbliżonych do wymiarów porów żelowych nie pozbywają się wody nawet przy względnej wilgotności atmosfery rzędu 40%, co oznacza powietrze bardzo suche. Utrzymanie ciekłej wody w kapilarach o nieco większych średnicach wymaga oczywiście odpowiednio większych wilgotności względnych.

Praktyka wykazuje, że do utrzymania układu kapilar twardniejącego zaczynu cementowego w stanie napełnienia wodą ciekłą wystarcza wilgotność względna atmosfery wynosząca ok. 80% (program uprawnienia budowlane na ANDROID).
Skurcz wilgotnościowy, który może być spowodowany zmianami wilgotności względnej powietrza lub temperatury oraz przebieg tego skurczu w czasie zależy od wielu czynników, z których najważniejszymi są:
- stosunek W/C,
- jakość i ilość cementu,
- rodzaj kruszywa, jego ilość i skład ziarnowy,
- wymiary i forma elementu betonowego (uprawnienia budowlane).

Oczywiście w przypadku badania wpływu tych czynników, metody ilościowego oznaczania skurczu zaczynu, zaprawy lub betonu muszą dokładnie ustalać warunki wilgotności otoczenia w czasie pomiaru, gdyż nawet niewielkie różnice wilgotności towarzyszące poszczególnym pomiarom stawiają pod znakiem zapytania porównywalność ich wyników.
Wartość współczynnika W/C wpływa na sumaryczną porowatość kapilarną zaczynu cementowego, jest więc głównym czynnikiem wpływającym na skurcz (program egzamin ustny).

Wzrost skurczu

Zależności na przykładzie czterech zaczynów sporządzonych przy różnych wartościach W/C i twardniejących w identycznych warunkach. W początkowym etapie twardnienia (ok. 28 dni) różnice skurczu między poszczególnymi zaczynami nie są ani wyraźne, ani dla praktyki istotne (opinie o programie). Natomiast w dalszym okresie stosunki te wyjaśniają się jednoznacznie: wzrostowi współczynnika W/C towarzyszy wzrost skurczu spowodowanego zjawiskami kapilarnymi. Warto przy tym zauważyć, że skurcz zaczynu o niskiej wartości W/C praktycznie Kvygasa już po upływie ok. 90 dni, natomiast zaczyny o dużych wartościach W/C jeszcze po upływie roku wykazują wyraźną tendencję do dalszego kurczenia się.

Niemniej, wartości skurczów w późniejszych terminach twardnienia (90-365 dni) są praktycznie proporcjonalne do wartości W/C. Wynika to wyraźnie z graficznego odwzorowania, które sporządzone zostało na podstawie rysunku poprzedniego.
Przy stosowaniu zaczynów o dużej wartości współczynnika W/C, w świeżo ułożonej mieszance betonowej może wystąpić wydzielanie wody (lub mleczka wapiennego), zwane czasami „krwawieniem zaczynu” (bleeding). Zjawisko to związane jest z procesem sedymentacji, który jednak nie prowadzi do segregacji ziarn mieszanki betonowej.

Pod wpływem siły ciążenia mieszanka betonowa osiada równomiernie w całej swej objętości (segregator aktów prawnych). Osiadanie prowadzi do zmniejszenia pierwotnej objętości mieszanki, które wyraża się zmniejszeniem grubości warstwy wylanej mieszanki. To zmniejszenie objętości dokonuje ,się kosztem tej części wody zarobowej, która wskutek osiadania faz stałych mieszanki betonowej została z niej wydzielona i wyciśnięta na powierzchnię.

Wydzielenie wody, obok zmniejszenia objętości mieszanki, powoduje także zmniejszenie wartości współczynnika W/C oraz pokrycie powierzchni świeżego betonu warstewką wody bądź mleczka cementowego. Oba te zjawiska można by traktować jako korzystne zmiany w układzie świeżego betonu: zmniejszenie wskaźnika W/C prowadzi do zwiększenia wytrzymałości, warstwa zaś wody na powierzchni betonu uniemożliwia jego wysychanie. W rzeczywistości te korzystne zmiany są z nadwyżką bilansowane przez ujemne skutki osiadania połączonego z wydzielaniem wody (promocja 3 w 1).