Linie i wzory

Na podkład, który dopiero co związał, narzuca się i zaciera na gładko pierwszą warstwę barwnej zaprawy o grubości około 5 mm.
Warstwa ta, jako tło rysunku, nie będzie zdrapywana. Przeważnie bywa ona ciemnego koloru (program uprawnienia budowlane na komputer).

Na częściowo związaną i jeszcze mokrą pierwszą warstwę nanosi się następną innej barwy o grubości około 4 mm, uważając na staranne połączenie obu warstw. W ten sam sposób nanosi się zaraz trzecią warstwę albo i czwartą, w zależności od ilości barw rysunku. Po wygładzeniu ostatniej warstwy nakłada się na nią szablon (wykrój) z wyciętymi liniami i wzorami, po czym prószy się na to roztartą kredą lub pyłem węglowym (program uprawnienia budowlane na ANDROID). Po odbiciu rysunku wycina się i wyskrobuje do pewnej głębokości poszczególne barwne warstwy, tak aby otrzymać wzór o żądanych kolorach. Wycinanie wzorów powinno być wykonywane ręką bardzo wprawną, gdyż wadliwe wycięcie nie da się już naprawić. Wyprawa „sgraffito” jest trwała, daje piękne efekty dekoracyjne i dlatego jest godna polecenia. Szczegóły wykonywania tej wyprawy.

Poniżej podajemy dla przykładu tekst kilku pozycji normy PN/B-655 „Kosztorys wzorcowy z analizą jednostkową robocizny i materiału", Zeszyt V „Roboty tynkowe" (norma powyższa zamiast słowa „wyprawa" używa słowa „tynk")1). Na wstępie tej normy podane są następujące zasady analizy (uprawnienia budowlane).
„Przy wykonywaniu robót tynkowych mają zastosowanie normy: PN/B-1 „Warunki ogólne obowiązujące przy wykonaniu dla Skarbu Państwa i Samorządu robót budowlanych, wymagających uprzedniego technicznego zatwierdzenia projektu przez Władze". PN/B-163 „Roboty tynkowe. Warunki techniczne wykonania i obmiar rachunkowy”.
PN/C-412 „Klej kostny".

Koszt przygotowania zapraw do tynków wszędzie tam, gdzie w wyszczególnieniu materiałów wymieniona jest ogólna zaprawa (wapienna, cementowo-wapienna itp.), oblicza się osobno według normy PN/B-652 „Kosztorys wzorcowy z analizą jednostkową zużycia robocizny i materiału”. Zeszyt II „Roboty murarskie”.
Określenie „gotowa zaprawa” oznacza zaprawę już przygotowaną (program egzamin ustny).

Skład zapraw

Skład zapraw wymienionych w niniejszym kosztorysie, jeśli w poszczególnych pozycjach nie jest powiedziane inaczej, należy rozumieć jak następuje:
- zaprawa wapienna - stosunek objętościowy ciasta wapiennego do piasku 1:3,
- zaprawa wapienno-gipsowa o tymże stosunku ciasta wapiennego do piasku z dodaniem 150 kg gipsu murarskiego na 1 m3 zaprawy,
- zaprawa cementowo-wapienna - stosunek objętościowy cementu do ciasta wapiennego i piasku 1:1:7 (175 kg cementu na 1 m3 piasku),
- zaprawa cementowa - stosunek objętościowy cementu do piasku 1 : 4 (310 kg cementu na 1 m3 piasku) (opinie o programie).

Normy robocizny obowiązują niezależnie od kondygnacji i obejmują w sobie oprócz zasadniczych robót wymienionych w tekście poszczególnych pozycji również:
- ustawienie i rozbiórkę potrzebnych rusztowań do wysokości 4 m za wyjątkiem rusztowań zewnętrznych przy nowych robotach i naprawach,
- wniesienie na budowę wszystkich potrzebnych materiałów i narzędzi oraz dostarczenie wody,
- oczyszczenie powierzchni murów z kurzu, zwilżenie lub zmycie wodą, oczyszczenie spoin z wyciekłej zaprawy,
- usunięcie w razie potrzeby zniszczonej zaprawy ze spoin starych murów i zmycie powierzchni murów wodą,
- wykonanie zwykłych faset murarskich o promieniu zaokrąglenia do 15 cm z wypełnieniem w miarę potrzeby tłuczniem ceglanym z zaprawą,
- zaokrąglenie krawędzi wklęsłych i wypukłych promieniem 2 cm,
- usunięcie gruzu z odbitych tynków i złożenie we wskazanym miejscu na placu budowy w odległości do 50 m od budynku.

Przedsiębiorca jest obowiązany, jeśli poszczególne pozycje nie mówią inaczej, wykonać powyższe roboty pomocnicze bez żadnych dopłat (segregator aktów prawnych).
Do ilości materiałów włączony jest procent na straty i odpadki. Jeżeli przy opracowywaniu kosztorysu na daną budowę przewiduje się roboty poza pozycjami kosztorysu wzorcowego, wówczas roboty te powinny być ujęte w umowie (promocja 3 w 1).