Metoda fermentacji wgłębnej

Acetamid (amid kwasu octowego) CH,CONH,, krystal. związek org.; stosowany do wyrobu tworzyw sztucznych, lakierów, materiałów wybuchowych. ACETARSOL (stovarsol), lek arsenowy stosowany gl. w leczeniu rzęsistkowi- cy, też czerwonki pełzakowej i in. ACETATOR, zbiornik ze stali kwasoodpornej używany do produkcji octu z alkoholu etylowego nowocz., wydajną metodą fermentacji wgłębnej, z intensywnym natlenianiem roztworu. ACETOFENON (keton metylowo-fenylowy) C₆H,COCH,, najprostszy keton alifatyczno-aromatyczny; ciało stale o zapachu siana; występuje w smole węglowej; stosowany jako rozpuszczalnik, dawniej środek nasenny (p.n. hypnon) (program uprawnienia budowlane na komputer).

Aceton (keton dimetylowy) CH_tCOCH„ najprostszy keton alifatyczny; lotna, łatwo palna ciecz; stosowany do syntez chem. i jako uniwersalny rozpuszczalnik. ACETONEMIA, obecność ciał acetonowych we krwi, gl. w przebiegu nie leczonej cukrzycy, wydalanych w moczu. Acetonowe ciała (ketonowe ciała), związki chem. powstające w organizmie w wyniku spalania kwasów tłuszczowych; w prawidłowo funkcjonującym organizmie ich śladowe ilości występują we krwi i w moczu (program uprawnienia budowlane na ANDROID).

ACETYL (grupa acetylowa) CH,CO-, jednowartościowa grupa org. wywodząca się od kwasu octowego CH,COOH. ACETYLEN, (etyn) CH=CH, najprostszy węglowodór nienasycony o potrójnym wiązaniu; otrzymywany np. przez rozkład karbidu wodą; gaz palny; w mieszaninie z powietrzem, a także sprężony i skroplony gwałtownie wybucha; surowiec w chem. przemyśle org. (m.in. tworzyw sztucznych); stosowany też do spawania i cięcia metali, wyrobu sadzy (uprawnienia budowlane).

Reaktywne połączenie koenzymu

ACETYLO-KOENZYM A (czynny octan), b. reaktywne połączenie koenzymu A z resztą kwasu octowego; bierze udział w biol. acetylowaniu, np. w syntezie acetylocholiny, kwasów tłuszczowych, sterydów. ACETYLOACETON CH,COCH,COCH„ najprostszy ytf-diketon, ciecz; wykazuje tautomerię ketoenolową; z jonami metali tworzy trwale kompleksy chelatowe. Acetyloceluloza, potoczna nazwa octanu - celulozy. ACETYLOCHOLINA, neurohormon wydzielany na zakończeniach nerwowych (synapsach) większości nerwów, bierze udział w przekazywaniu impulsów nerwowych; pochodne a. są stosowane w lecznictwie (program egzamin ustny).

ACETYLOOCTOWY KWAS, nietrwały związek org., najprostszy /?-ketono- kwas (CH₃COCH₂COOH); obecny w moczu chorych na cukrzycę; trwale są tylko jego estry. Acetylosalicylowa kwas (aspiryna, polopiryna), środek przeciwgośćcowy, przeciwbólowy i napotny, często stosowany w grypie, przeziębieniu, stanach gorączkowych. ACETYLOWANIE, szczególny przypadek acylowania; polega na podstawianiu atomów wodoru grup -CH, -OH lub -NH₂ w związkach org. grupą acetylową -COCH (opinie o programie).

ACHAJA, kraina hist., ob. nomos, w pn.-zach. części Peloponezu; 3,2 tys. km², 275 tys. mieszk. (1981); uprawa winorośli, oliwek, drzew cytrusowych; turystyka; ośr. adm. i gl. port Patras; w starożytności zamieszkana przez Achajów; rola polit. (111-pol. II w. p.n.e.) jako ośr. Związku Achajskiego. ACHAJOWIE, w starożytności jedno z plemion gr. zasiedlające w II tysiącl. p.n.e. tereny Grecji (Peloponez); twórcy kultury mykeńskiej (XVI-XII w. p.n.e.); zepchnięci przez Dorów do pn. części Peloponezu (Achaja); w Iliadzie i Odysei - synonim Greków. Achajski, ZWIĄZEK, w staroż. Grecji organizacja polit. miast Achai, zał. 280 p.n.e. w celu przeciwstawienia się ekspansji Macedonii na Peloponez; od 191 objęła cały Peloponez; separatystyczna polityka Sparty doprowadziła do konfliktu z Rzymem i przejścia (146 p.n.e.) Z.A. pod jego władzę (segregator aktów prawnych).

ACHARD Franz, 1753-1821, niem. chemik i fizyk; opracował przem. metodę otrzymywania cukru z buraków; w latach 1801-02 zbudował pierwszą na świecie cukrownię buraczaną (Konary na Dolnym Śląsku). Achard Marcel, 1899-1974, pisarz fr.; czl. Akad. Fr.; komedie bulwarowe (Idiotka) i dramaty psychologiczne (promocja 3 w 1).