Najdobitniejszy wyraz

Synteza znajdująca najdobitniejszy wyraz w motywie architektonicznym części wejściowej gmachu, w plastycznych arkadach zwieńczonych dorycką porządkową galerią - uchroniła tę budowlę pełną samoistnego kolorytu narodowego od wszelkich elementów zaściankowości, prowincjonalizmu czy archaizacji, dopomogła w wydobyciu stołecznego, nowoczesnego wyrazu centralnego gmachu i placu Jerewania. Problem syntezy tradycji narodowych z zasadami klasyki światowej i dorobkiem bratnich narodów socjalistycznych jest w ogóle kluczem do zrozumienia walorów architektonicznych stolicy Armenii (program uprawnienia budowlane na komputer).

Armenia - kraj o starożytnej kulturze architektonicznej - będąc w ciągu wielu wieków pozbawiona własnej państwowości, a co za tym idzie - budownictwa stołecznego - nie posiadała tradycji wielkich, reprezentacyjnych założeń śródmiejskich, charakterystycznych dla wielu krajów Europy XVI-XIX wieku. Będąc w wieku XVIII i XIX krajem bardzo zapóźnionym w rozwoju społeczno-gospodarczym nie wytworzyła również nowożytnych typów budowli (banki, szpitale, szkoły, giełdy, parlamenty) powstających gdzie indziej wraz z rozwojem kapitalizmu (program uprawnienia budowlane na ANDROID). Tamanian nie usiłuje kanonizować jednostronności rodzimego dziedzictwa architektoniczno-urbanistycznego obfitującego niemal wyłącznie w malownicze romantyczne kompozycje, splątane układy sieci ulicznej, w zaściankowe założenia mieszkalne.

Rozumiejąc, że jednostronność ta jest przejawem ograniczoności historycznej i klasowej oraz wielowiekowej niewoli i upośledzenia narodowego Armenii, podejmuje tylko wartości obiektywne, ogólnonarodowe, zakute w plastyce starych budowli i wzbogaca je dorobkiem wielkich szkół urbanistyki regularnej, zwłaszcza rosyjskiej i francuskiej, światowym dorobkiem nowożytnych, wielkomiejskich tematów architektonicznych (uprawnienia budowlane). Sama kompozycja planu Jerewania, a w większym jeszcze stopniu układ założenia centralnego z owalnym placem Lenina, szeroką osią i zbiegającymi się ku placowi ulicami - dobitnie wykazują te powiązania z nowożytnymi szkołami regularnymi, zwłaszcza zaś - petersburską. Zasada krytycznej selekcji dziedzictwa narodowego i syntezy jego obiektywnych wartości z postępowymi osiągnięciami kultury światowej zostaje-jak widzieliśmy to wyżej-przeprowadzona i w kompozycji poszczególnych gmachów śródmieścia Jerewania (program egzamin ustny).

Stolice republik kaukaskich

Pozostałe stolice republik kaukaskich również zyskały monumentalne zespoły placów i arterii śródmiejskich. Silny zespół centrum społecznego powstał w Baku, którego oblicze ukształtowały dzieła architektów azerbajdżańskich S. Dadaszcwa i M. Usejnowa (muzeum Nizami, szereg budynków mieszkalnych i użyteczności publicznej) oraz L. Rudniewa, autora monumentalnego gmachu rządu Azerbajdżanu (opinie o programie).

Gmach ten, usytuowany na rozległym placu nad brzegiem Morza Kaspijskiego, góruje swą potężną bryłą nad miastem, jednoczy i wieńczy sylwetę Baku widzianą od strony morza z dużych odległości. Rudniew połączył w tej budowli obraz gmachu rządowego państwa socjalistycznego z subtelnie wyczutym i aktywnie ujętym kolorytem narodowym. Podobnie jak Tamanian, osiągnął tę pełnię narodowej formy przez syntezę wartości kompozycyjno-plastycznych narodowych i światowych. Odnajdujemy więc w założeniu przestrzenno bryłowym gmachu echa prostokątnych, zgeometryzowanych carre muzułmańskich medresów; cztery narożnikowe wieże o bogatej plastyce stanowią przewodni motyw architektoniczny budowli wybijający się na tle obojętnie potraktowanych łączących je korpusów (segregator aktów prawnych).

W każdej z wież powtarza się z kolei w trzech spiętrzonych parafrazach motyw łuku triumfalnego zapożyczony z tradycji rzymskich i renesansowych; motyw ten ukształtowany jest jednak w formach południowej azerbajdżańskiej plastyki architektonicznej, a więc z użyciem dekoracyjnych ostrołuków, stalaktytowych głowic, swoistych profilowań poziomych, wreszcie charakterystycznej attyki. Poza założeniem gmachu rządu innym monumentalnym zespołem stolicy Azcrbajdżanu jest przebudowany plac Nizami z wspaniałym pomnikiem wielkiego poety (promocja 3 w 1).