Naturalne materiały kamienne

Naturalne materiały kamienne są stosowane w budownictwie w postaci płyt, bloków, ciosów, formiaków, kamienia łamanego, kostki oraz elementów konstrukcyjnych i architektonicznych. Przydatność materiałów kamiennych jako tworzyw chemicznie odpornych jest uwarunkowana zawartością krzemionki SiO_z, spoistością i odpornością poszczególnych składników materiału skalnego. Materiały zawierające mniej niż 55% Si0₂ nie mogą być stosowane w środowiskach kwaśnych. W przemyśle chemicznym szeroko" stosuje się granity, andezyty, bazalty i kwarcyty w postaci wyłożenia lub samodzielnego tworzywa konstrukcyjnego do wykonywania urządzeń i aparatury reakcyjnej, przede wszystkim w produkcji kwasów nieorganicznych (program uprawnienia budowlane na komputer).

Duża ilość materiałów kamiennych jest wykorzystywana w budownictwie w postaci kruszyw (ziarna lub okruchy skalne) odgrywających rolę wypełniaczy w zaprawach i betonach (program uprawnienia budowlane na ANDROID).

Ze względu na pochodzenie kruszywa mineralne dzieli się na trzy grupy:

1. Kruszywa naturałne (zalicza się do nich piaski, żwiry i pospółki);
2. Kruszywa łamane ze skał; noszą one nazwę: grysy, klińce i tłucznie;

• Kruszywa sztuczne, produkowane z glin i z odpadów przemysłowych; należą do nich żużle wielkopiecowe i paleniskowe, agloporyt ze spiekanych łupków przy węglowych, keramzyt z gliny wypalonej w temperaturze ponad 1200 C (ok. 1500 K) i inne rozdrobnione materiały ceramiczne (uprawnienia budowlane).

Najczęściej stosowanym kruszywem w zaprawach jest piasek, a w betonach piasek i żwir. Piasek naturalny pochodzenia rzecznego lub kopalnego jest kruszywem drobnym (średnica ziarn powinna wynosić 0,05-2 mm), a żwir grubym. Ziarna piasku rzecznego mają zaokrąglone krawędzie, zaś piasek kopalniany ostre, zawiera jednak więcej zanieczyszczeń pylasto-ilastych. Zawartość w piasku składników o ziarnach mniejszych od 0,05 mm nie powinna przekraczać 3%. Szczególnie szkodliwe są zanieczyszczenia iłem, który oblepia ziarnka piasku, uniemożliwiając ich mieszanie się ze stosowanym w zaprawie lub betonie spoiwem (program egzamin ustny).

Wapno niegaszone

Spoiwa budowlane pochodzenia nieorganicznego są to substancje wypalane i następnie zmielone, które po wymieszaniu z wodą lub odpowiednim roztworem wodnym tworzą masę plastyczną mającą zdolność wiązania i twardnienia po pewnym czasie. Cechą charakterystyczną spoiw jest ich duża przyczepność do cegieł i innych materiałów budowlanych. Spoiwa nieorganiczne dzielimy na powietrzne i hydrauliczne (opinie o programie).

Spoiwa powietrzne są to takie spoiwa, które wiążą i twardnieją wskutek przemian chemicznych zachodzących pod wpływem powietrza, a po stwardnieniu ulegają działaniu wody. Wapno niegaszone (PN-69/B-30300) do celów budowlanych otrzymuje się przez wypalanie skał wapiennych w temperaturze 950-1100 C (ok. 1220-1370 K). Przy wypalaniu wapna zachodzi reakcja

Jeżeli gaszenie odbywa się z użyciem teoretycznej ilości wody (na jedną gramocząsteczkę tlenku wapnia dodaje się jedną gramocząsteczkę wody), otrzymujemy cenny produkt w postaci proszku, zwany wapnem hydratyzowanym (PN-69/B-30302) (segregator aktów prawnych). Przez gaszenie wapna nadmiarem wody otrzymujemy tzw. ciasto wapienne (PN-57/B-30305), będące zawiesiną stałego wodorotlenku wapnia w nadmiarze wody. Proces gaszenia wapna połączony jest z wydzielaniem się znacznych ilości ciepła tak, że woda użyta do gaszenia rozgrzewa się aż do temperatury wrzenia. Proces wiązania spoiwa wapiennego polega na przyłączeniu z powietrza C0₂ (tworzy się CaC0₃) oraz krystalizacji Ca(OH)₂.

Gips budowlany (PN-66/B-30310). Otrzymuje się go przez wypalenie skały gipsowej w temperaturze 120-180“C (ok. 400-1-450 K), a następnie zmielenie jej na proszek. Przy ogrzewaniu skały gipsowej zachodzi reakcja Otrzymany gips budowlany nosi nazwę półwodnego, ponieważ na jedną cząsteczkę siarczanu wapniowego (CaS0₄) przypada pół cząsteczki wodą tworzy półciekłą zaprawę szybko twardniejącą i powstaje ponownie CaS0₄-2H₂0 (promocja 3 w 1). Gips budowlany jest spoiwem szybko wiążącym, ponieważ wymieszany z wodą wiąże już po upływie 5 minut, a koniec wiązania obserwuje się przed upływem 30 minut. Spoiwo gipsowe koroduje metale i z tej przyczyny nie można wyrobów gipsowych zbroić prętami metalowymi.