Odzwierciedlenie przejawów życia społecznego

W warunkach istnienia narodów socjalistycznych z ich wszystkimi specyficznymi rysami wierne i konkretne odzwierciedlenie przejawów życia społecznego musi doprowadzić do wytworzenia swoistych, oryginalnych cech w architekturze każdego narodu. Tak więc problem indywidualności narodowej twórczości architektonicznej wynika organicznie z realizmu naszej architektury, forma narodowa jest nieodłącznym warunkiem konkretnego, przedmiotowego wyrażania socjalistycznej treści (program uprawnienia budowlane na komputer).

To organiczne powiązanie problemów socjalistycznej treści i narodowej formy stwierdza Stalin już w r. 1926 formułując je w następującym syntetycznym skrócie:

„Budujemy kulturę proletariacką. To jest zupełnie słuszne. Ale słuszne jest również to, że kultura proletariacka, socjalistyczna w swojej treści, przybiera rozmaite formy i sposoby wyrażenia u rozmaitych narodów wciągniętych do budownictwa socjalistycznego, w zależności od różnic języka, warunków bytu itd. Proletariacka w swojej treści, narodowa w formie - taka jest owa ogólnoludzka kultura, do której zmierza socjalizm" (program uprawnienia budowlane na ANDROID).

W nowym etapie rozwoju społeczeństwa po rewolucji proletariackiej i utrwaleniu dyktatury proletariatu Stalin rozwinął leninowską naukę o dwóch kulturach wskazując na nową treść hasła kultury narodowej w nowych warunkach. Kultura socjalistyczna i demokratyczna, która w okresie władzy burżuazji istniała jedynie w formie elementów zawsze majoryzowanych przez wsteczną ideologię i kulturę klas panujących, stała się po rewolucji panującą, reprezentującą całokształt twórczości duchowej narodu (uprawnienia budowlane).

Załamanie się nurtów

„Hasło kultury narodowej było hasłem burżuazyjnym, dopóki burżuazja była przy władzy, a konsolidacja narodów odbywała się pod egidą ustroju burżuazyjnego. Hasło kultury narodowej stało się hasłem proletariackim, gdy przy władzy znalazł się proletariat, a konsolidacja narodów zaczęła przebiegać pod egidą Władzy. Podkreślona w ten sposób klasowa istota i dialektyczna jedność obu członów hasła kultury socjalistycznej w treści, narodowej w formie pozwala wyjaśnić wiele nieporozumień wypływających z błędnego nieraz komentowania problemu poszukiwań formy narodowej (program egzamin ustny).

Wiadomo np., że w dziejach architektury polskiej ostatniego 50-lecia hasło narodowej formy powracało kilkakrotnie, poczynając od poszukiwań Stefana Szyllera i Jana Sas- Zubrzyckiego poprzez powszechne aspiracje stworzenia narodowej architektury w pierwszych latach okresu międzywojennego (charakterystycznych przez restytucję „stylu dworkowego“) aż do programu „mocarstwowego" szowinizmu wnoszonego przez pewne koła do architektury ostatniego pięciolecia przedwojennego. Załamanie się tych nurtów jest niekiedy zestawiane z szeregiem niepowodzeń w realizacji hasła architektury narodowej w formie, socjalistycznej w treści po r. 1949, co daje asumpt do szukania wspólnych źródeł fiaska „programu narodowego" w architekturze polskiej ostatniego 50-lecia (opinie o programie).

Tak np. istnieje pogląd, że u źródeł tych niepowodzeń leży fakt apriorycznego postulowania formy narodowej we wszystkich tych nurtach przez określone programy polityczno-kulturalne, natomiast „nigdy i nigdzie nic udało się stworzyć architektury narodowej na zamówienie, nigdy nic powstała ona tam, gdzie o jej stworzeniu najwięcej mówiono“ (segregator aktów prawnych). Wydaje się zaś, że konkretna ocena genezy istoty i warunków rozwoju każdego z wymienionych nurtów wskazuje na różne przyczyny bankructwa jednych, niepowodzeń drugich. Tak więc prąd reprezentowany przez Stefana Szyllera był usiłowaniem odnalezienia „własnego" koryta narodowego w ogólnym programie pozbawionego zasad eklektycznego historyzmu i załamał się wraz z bankructwem całej architektury eklektycznej wobec narastania jej rażącej sprzeczności z nowoczesnymi typami budowli i rozwiązaniami technicznymi (promocja 3 w 1).