Ośrodki miejskie

Na drugim miejscu w hierarchii sieci miejskiej znajduje się Barcelona (1506 tys., zespól miejski 4670 tys.), a w dalszej kolejności: Walencja (7 59 tys., zespół miejski 2120), Sewilla (702 tys., zespół miejski 1650) i Saragossa (604 tys.). Poziom 100 tys. mieszk. przekroczyły 54 ośrodki miejskie. Miasta hiszpańskie posiadają długą i złożoną genezę. Pierwsze osady typu miejskiego zakładali prawdopodobnie już Iberowie (II tysiąc lecie p.n.e.), następnie Fenicjanie (Kadyks - Gadir, ok. I 100 p.n.e.), Grecy (Malaga), Kartagińczycy (Barcelona - Barcino, 236 p.n.e.), Rzymianie (m.in. Caesaraugusta - Saragossa, 25 p.n.e.), a kilka wieków po nic h Arabowie (Grenada -711, Murcja - 825, Madryt - X w.). Rozkwit miast portowych nastąpił w XVI w. dzięki nowym odkryciom geograficznym i rozwojowi handlu z koloniami (program uprawnienia budowlane na komputer).

Do lat 80. Hiszpania notowała umiarkowany i wyrównany w tempie wzrost demograficzny. W okresie 1950-1980 liczba mieszkańców kraju wzrosła z 28,1 do 37,4 min (ok. 9-10,5% wzrost w okresach dziesięcioletnich). Pewną część przyrostu naturalnego niwelował jednak odpływ ludności, początkowo do krajów Ameryki Łacińskiej i Stanów Zjednoczonych (ok. 1,4 min emigrantów), a następnie do krajów Europy Zachodniej (gł. Francji i Niemiec, ok. I min. osób). Współcześnie notuje się niewielkie dodatnie saldo migracji (0,7% w 1999), za sprawą powrotu części emigrantów i napływu obcokrajowców z Afryki, Azji Południowej oraz Portugalii (program uprawnienia budowlane na ANDROID).

Sektor usługowy

Nie zmienia to jednak trwającej od pocz. lat 80. stagnacji demograficznej, wywołanej spadkiem poziomu przyrostu naturalnego. Wskaźniki ruchu naturalnego (przyrost naturalny wszedł do grono najbogatszych w Europie (PNB w przeliczeniu na I mieszk. przekroczył 14 tys. USD). Szybki wzrost gospodarczy, zahamowany przejściowo recesji] w pocz. lat 90., wiązał się m.in. z gwałtownym rozwojem usług (zwł. turystycznych) oraz modernizacją i prywatyzacją przemysłu (uprawnienia budowlane).

Przyczynił się również do zwiększenia efektywności rolnic twa. Przemiany gospodarcze przyniosły też bardzo wysokie bezrobocie, którego stopa w pocz. lal 90. osiągnęła 24% (18,8% w 1998). Znać zna część osób ujętych w statystykach jako bezrobotne emigruje sezonowo do pracy w innych krajać h UE lub znajduje zatrudnienie w miejscowych firmach. Sektor usługowy, którego podstawowym działem jest turystyka, zatrudnia obecnie 84% czynnych zawodowo (1998) i przynosi f> i, i% rocznej wartości PKB (1997). Najmniejszy udział w zatrudnieniu (8%) i dochodzie narodowym (8,4%) przypada na rolnic Iwo, które wykorzystuje łącznie 59% pow. kraju (program egzamin ustny).

Przeważający areał gruntów ornych koncentruje się w Starej Kastylii, dolinach Gwadalkiwiru i Ebro oraz na pn. wybrzeżu. Spośród roślin żywieniowych uprawia się tu gl. zboża: jęczmień (8,6 min I w 1997), pszenic ę (4,6 min t), kukurydzę (4,4 min I), owies, żyło i ryż (delta Ebro) oraz ziemniaki (8,4 min t w 1997), a wśród roślin przemysłowych dominuj,] słoneczniki, buraki cukrowe (na Wyspach Kanaryjskich - trzcina cukrowa), tytoń i bawełna (okolice Meridy i Murcji) (opinie o programie). Pd. część kraju, zwł. wybrzeże, oraz wyspy to obszary upraw śródziemnomorskich, których Hiszpania jest czołowym producentem i eksporterem: oliwek, owoców cytrusowych - gł. pomarańczy (2,6 min t), mandarynek i cytryn, a także winorośli (5,2 min t w 1997) (segregator aktów prawnych). Na terenach tych spotyka się również plantacje palmy daktylowej, migdałowca, a na Wyspach Kanaryjskich bananów. Z sadów pn. i wsch. Hiszpanii zbiera się ponadto znaczące ilości moreli, brzoskwiń, jabłek i śliwek, a plantacje truskawek zalicza się do największych na świecie. Bardzo duże jest też znaczenie warzywnic Iwa, zwl. upraw pomidorów (8,4 min t w 1997), papryki, cebuli, kapusty i roślin stryczkowych (promocja 3 w 1).