Prace hydrograficzne

Do grona badaczy Skandynawii należał również Pierre M. de Lamartinier, który w 1653 odbył podróż do Laponii, dostarczając szczegółowego opisu zwyczajów panujących wśród zamieszkujących ją ludów, a następnie dotarł aż do pn. Uralu. W XVII w. rozpoczętotakże kartowanie obszarów środk. i wsch. Europy (od dorzeczy Odry i Wisły aż po Ural i Syberię Zachodnią). W pracach tych szczególne zasługi położył francuski inżynier wojskowy Guillaume de Beauplan, który w latach 16.30- -1648 dokonał pomiarów Ukrainy, sporządzając następnie jej szczegółową mapę, a także niezwykle wyczerpujący opis (program uprawnienia budowlane na komputer).

Znaczącą rolę w poznawaniu „starego kontynentu" odegrali Polacy. Pierwszym polskim dziełem dotyczącym geografii Europy był Traktat o dwóch Sarmacjach (Tractatus dc duabus Sarmat is) z 1517 autorstwa Macieja z Miechowa, zw. Miechowitą, zawierający opis Europy Wschodniej, od Wisły do Kubania i Tereku oraz od Morza Arktycznego po Morze Kaspijskie i Azowskie. Traktat ten stanowił pionierską charakterystykę krajów i narodów wschodnioeuropejskich (Miechowita jako pierwszy zwrócił w nim uwagę na pokrewieństwo łączące ludy fińskie z Węgrami) (program uprawnienia budowlane na ANDROID).

W poł. XVI w. skartowano w Polsce dorzecze Odry oraz Wisły, a także pobrzeże Bałtyku aż do Niemna, rozpoczęto również prace hydrograficzne kierowane i sponsorowane przez Mikołaja Krzysztofa Radziwiłła, zwanego Sierotką, dzięki którym Wacław Gródecki sporządził w 1558 mapę hydrograficzną Polski. W 2. poł. XVI w. sekretarz króla Stefana Batorego, Marcin Broniewski, odbył poselstwa do Tatarów krymskich, dając następnie pierwszy w Europie opis Krymu i Dzikich Pól, rozciągających się na pn. aż do Morza Czarnego (uprawnienia budowlane).

Pozycja ekonomiczna

Intensywna eksploatacja nowo odkrytych zamorskich terenów nie pozostała bez wpływu na gospodarczy rozwój „starego" kontynentu (program egzamin ustny). Począwszy od XVI w. coraz wyraźniejsze stawały się różnice ekonomiczne, występujące między Europą Zachodnią, gdzie znaczenie zdobyły grupy społeczne związane z handlem, finansami oraz rodzącą się produkcją prze myślową, noszącą już wyraźne znamiona kapitalizmu, a rolniczą Europą Środkową i Wschodnią, na terenie której doszło do utrwalenia się stosunków feudalnych, przejawiających się m.in. wtórnym poddaństwem czy wzrostem pańszczyzny oraz ugruntowaniem się pozycji ekonomicznej i politycznej szlachty drugiej strony odwoływanie się w dobie renesansu do wspólnego starożytnego dziedzictwa kulturowego wzmacniało poczucie jedności cywilizacyjnej świata łacińskiego (opinie o programie). Humanistyczny światopogląd, połączony z coraz silniejszą krytyką hierarchii kościelnej i kleru, a także osłabiający papiestwo koncyliaryzm, doprowadziły na początku XVI w. do narodzin reformacji, w wyniku której zburzone zostały podstawy europejskiej wspólnoty religijnej. Nastąpił podział w Kośćiele zachodnim i wyodrębnienie się niezależnych od papiestwa Kościołów protestanckich (segregator aktów prawnych).

Pasywny początkowo Kościół katolicki przeszedł w poł. XVI w-, do kontrofensywy, zw. kontrreformacją, zapoczątkowanej na soborze trydenckim (1545- -1 56 5), który stworzył nowe zasady dyscypliny i organizacji kościelnej, utrwalające centralizm i absolutną władzę papiestwa. W miarę uzyskiwania przez wyznania reformacyjne pozycji dominującej w niektórych krajać h, nastąpił wzrost nietolerancji i tendencji do narzucania jednolitych poglądów religijnych całym społeczeństwom, co z kolei prowadziło do tzw. wojen religijnych, toczonych w XVI-XVII w. w wielu państwach europejskich (gl. w krajach niemieckich, Francji i Niderlandach, na mniejszą skalę także w Anglii i Szkocji) pomiędzy protestantami i katolikami. U podłoża tych konfliktów leżały również nierzadko dążenia monarchów do osiągnięcia suwerennej władzy, której na przeszkodzie stały przywileje polityczne i ekonomiczne Kościoła katolickiego, oraz rywalizacja między siłami odśrodkowymi w cesarstwie rzymskoniemieckim (promocja 3 w 1). Wojny te zahamowały uniwersalistyczne dążenia kontrreformacji, doprowadzając do ujednolicenia wyznaniowego poszczególnych państw, przy zachowaniu pewnej swobody religijnej dla wyznań mniejszościowych.