Próba tłoczności

Własności fizyczne metali i stopów są określane przez: barwę, gęstość, temperaturę topnienia, przewodność elektryczną i przewodnictwo cieplne, właściwości magnetyczne i inne. Własności mechaniczne ocenia się na podstawie: wytrzymałości na rozciąganie i ściskanie, sprężystości, twardości, wytrzymałości na zmęczenie i pełzanie oraz udarności. Własności chemiczne charakteryzują następujące parametry: skład chemiczny, odporność na korozję, odporność na działanie kwasów i ługów oraz żaroodporność (program uprawnienia budowlane na komputer).

Własności technologiczne tworzyw metalowych są określone przez: plastyczność, lejność, skrawalność, ścieralność i zdolność do spawania. Właściwości technologiczne metali wyznacza się za pomocą różnych prób technologicznych, jak próba tłoczności, próba wielokrotnego przeginania, próba nawijania drutu, próba spęczania, spłaszczania itd. Własności najczęściej stosowanych metali (program uprawnienia budowlane na komputer).

Podstawowym metalem stosowanym w przemyśle jest żelazo Fe, które w stopach z węglem C i innymi pierwiastkami tworzy stal, staliwo i żeliwo. Wszystkie niemal urządzenia konstrukcyjne, maszyny i mechanizmy mają części wykonane albo całkowicie, albo przynajmniej częściowo ze stopów żelaza. Stąd też poziom gospodarczy poszczególnych państw określa się często ilością produkowanej i zużywanej stali w przeliczeniu na jednego mieszkańca. Z metali nieżelaznych bardzo duże zastosowanie w przemyśle znalazły miedź, aluminium, cyna, ołów, cynk i nikiel (uprawnienia budowlane).

Metale te charakteryzują się bardzo cennymi własnościami, ale koszt ich, z wyjątkiem cynku i w pewnym stopniu aluminium, jest bardzo wysoki w stosunku do stopów żelaza. Oprócz wymienionych metali przemysłowe znaczenie mają także: chrom, mangan, molibden, kobalt, wanad, wolfram, tytan i kadm. Metale te są przeważnie używane jako dodatki stopowe w celu polepszenia własności stopów żelaza. Wszystkie te metale stanowią grupę tzw. metali technicznych, w odróżnieniu od metali szlachetnych, do których zaliczamy: srebro, złoto, platynę i pallad (program egzamin ustny).

Skład skorupy ziemskiej

Bezpośrednie badania składu skorupy ziemskiej przeprowadzane w kopalniach węgla i rud lub przy wierceniu szybów naftowych sięgają stosunkowo niewielkich głębokości. Z badań prowadzonych w różnych krajach wynika, że w skorupie ziemskiej do głębokości 15 km zawartość procentowa najpowszechniej występujących pierwiastków (opinie o programie).

Jak widać z tego zestawienia, pierwszych osiem pierwiastków stanowi aż 97,13% skorupy ziemskiej, a wśród nich znajdują się tylko dwa metale mające duże znaczenie dla celów technologicznych: żelazo i glin. Na wszystkie pozostałe pierwiastki przypada 2,87% skorupy ziemskiej; między nimi znajduje się również węgiel (segregator aktów prawnych).

Rozpowszechnienie poszczególnych pierwiastków w przyrodzie jest bardzo nierównomierne: obok większych skupień w tzw. złożach występują również niewielkie ilości w stanie rozproszonym. Powszechność występowania metali nie idzie w parze z wielkością produkcji, np. żelaza produkuje się znacznie więcej niż aluminium, a także więcej produkuje się miedzi, cynku i ołowiu niż tytanu i wanadu. Jest to głównie spowodowane właśnie rozproszeniem w przyrodzie niektórych metali oraz trudnościami technicznymi w ich otrzymywaniu (promocja 3 w 1).

Niektóre metale, takie jak złoto, platyna, rtęć, występują w przyrodzie w stanie wolnym (rodzimym). Są one zwykle zmieszane z piaskiem, żwirem i innymi zanieczyszczeniami mineralnymi. Oddzielenia wolnego metalu od jogo zanieczyszczeń dokonuje się metodami fizycznymi (np. przemywaniem). Takie metale jak srebro, miedź, bizmut, antymon występują w niewielkich ilościach w stanie rodzimym, znacznie jednak częściej w postaci związków chemicznych z innymi pierwiastkami.