Próby klasyfikacji minerałów

Minerałami nazywamy występujące w przyrodzie pierwiastki i związki powstałe bez współudziału człowieka. Wszystkie materiały charakteryzuje pewien, na ogół stały w pewnych granicach, skład chemiczny oraz określone własności fizyczne. Pierwsza próby klasyfikacji minerałów, gdy liczba poznanych pierwiastków była niewielka i gdy niemal nic nie wiedziano o składzie chemicznym minerałów, opierały się wyłącznie na ich wy- zewnętrznym, zwłaszcza na barwie (program uprawnienia budowlane na komputer). Dotyczyło to przede wszystkim klasyfikacji kamieni szlachetnych w różnych traktatach średniowiecznych i późniejszych.

Pewien postęp stanowiły próby klasyfikacji opierające się na innych obok barwy własnościach, twardość, forma kryształów, łupliwość (lub jej brak) itp. Dopiero jednak dokładniejsza znajomość większej’ liczby pierwiastków i własności chemicznych minerałów umożliwiła stworzenie klasyfikacji opartej na podstawach chemicznych (program uprawnienia budowlane na ANDROID). Zawdzięczamy ją wybitnemu szwedzkiemu chemikowi J. Berzeliusowi, który w 1819 r. opublikował Nowy System Mineralogii. W ostatnich lat w klasyfikacji minerałów uwzględniono również ach budowę wewnętrzną.
Kamienie szlachetne, będące minerałami o bardzo rozmaitym składzie chemicznym, nie tworzą odrębnej grupy mineralogicznej. W systematyce minerałów opartej na własnościach chemicznych należą one do różnych klas (uprawnienia budowlane).

Na przykład diament należy do pierwiastków rodzimych, rubin, szafir, spinele, kwarc do tlenków, malachit i azuryt do węglanów, turkus do fosforanów, szmaragd, akwamaryn, topaz, cyrkon i in. do klasy krzemianów. Również i własności fizyczne kamieni szlachetnych nie różnią się zasadniczo od własności innych minerałów. Kamienie szlachetne powstają w przyrodzie razem z innymi minerałami; rzadko jednak tworzą większe skupienia o charakterze złóż. Z tego też względu zagadnienie powstawania kamieni szlachetnych wiąże się ściśle z powstawaniem innych minerałów (program egzamin ustny).

Kwarc

Już w starożytności zauważono, że pospolity minerał zwany kwarcem może występować w postaci wielościanów ograniczonych płaskimi ścianami. Wielościany te mają stale kształt słupa sześciobocznego zakończonego ścianami piramid (opinie o programie). Chociaż poszczególne formy geometryczne kwarców różnią się wyglądem, stałą ich cechą jest sześcioboczność słupa. Nazwa „kryształ” odnosiła się przez wiele stuleci tylko do takich przezroczystych kwarców, jakie obecnie nazywane są kryształami górskimi lub skalnymi.

Kryształy te wydobywano głównie w Alpach, gdzie wyrąbywano je ze szczelin. Starożytni sądzili naiwnie, że kryształy te są lodem powstałym z bardzo silnego przechłodzenia i zakrzepnięcia wody, a występujące nieraz w ich wnętrzu igiełkowate wrostki mineralne (chloryt, aktynolit) uważano za mech lub trawki. Dopiero w XVIII w. kryształami zaczęto nazywać wszystkie ciała stałe występujące w postaci wielościanów ograniczonych płaskimi ścianami (segregator aktów prawnych).
Z obserwacji wynika, że kryształy różnych substancji mają różne formy.

Kwarc tworzy kryształy mające postać słupa sześciobocznego zakończonego nachylonymi ścianami. Kryształy soli kamiennej mają formę sześcianów, kalcyt nierzadko tworzy kryształy podobne do kostek, lecz różniące się od kryształów soli nachyleniem ścian, kryształy innych minerałów mają odmienne postacie. Formy kryształów wielu minerałów są tak charakterystyczne, że nieraz już na pierwszy rzut oka można na ich podstawie rozpoznawać minerały.
Zdolność do tworzenia kryształów mają ciała krystaliczne, charakteryzujące się uporządkowaną budową wewnętrzną, polegającą na prawidłowym ułożeniu tworzących je atomów, jonów lub cząsteczek. Przeciwieństwem budowy ciał krystalicznych jest nieuporządkowana, bezładna budowa ciał bezpostaciowych (promocja 3 w 1).

Ogromna większość minerałów, w tym również kamieni szlachetnych, ma uporządkowaną budowę wewnętrzną, jednak w formie prawidłowo wykształconych kryształów minerały te występują rzadko. Aby powstały takie kryształy, potrzebne są szczególne warunki umożliwiające ich swobodny wzrost, np. w szczelinach lub pustkach skalnych, gdzie jest wolna przestrzeń oraz stały dopływ substancji, z której się tworzą.