Realizacja planu generalnego

Krytyka tych tendencji, nie przezwyciężonych jeszcze do dziś nie oznacza jednak zdezawuowania wagi obrazu i kompozycji miasta w urbanistyce socjalistycznej. Zadania estetyczne nie tylko nie kurczą się w obecnym etapie rozwojowym architektury radzieckiej, lecz przeciwnie wyrastają jeszcze bardziej wraz z podwyższeniem stopy życiowej i nowymi potrzebami duchowymi obywateli. Dotyczy to zwłaszcza zagadnień ideowo-artystycznych w urbanistyce, jako dyscyplinie warunkującej możliwość pełnowartościowych szczegółowych rozwiązań architektonicznych (program uprawnienia budowlane na komputer). Troska o obraz miasta pojmowany i realizowany w jedności z zadaniami użytkowo-gospodarczymi oraz inżynieryjno-technicznymi była i pozostaje przewodnią linią pracy architektów radzieckich, zwłaszcza gdy chodzi o wielki układ stołeczny.

Realizacja planu generalnego rekonstrukcji Moskwy w latach 1935-1941 zmieniła oblicze stolicy. Przeobrażony został system przestrzenny i skala zabudowy centralnych placów, wielkich arterii miejskich, powstał zespół architektoniczny rzeki Moskwy, oparty na nowym systemie wodnym kanału Moskwa-Wołga - który z kolei jest pierwszym w świecie założeniem technicznym ujętym jako pełnowartościowy zespół architektoniczny (program uprawnienia budowlane na ANDROID). Powstał zespół metra moskiewskiego - duma radzieckiej techniki i architektury. Przeglądem narodowych kultur architektonicznych radzieckich republik związkowych stała się Wszechzwiązkowa Wystawa Rolnicza otwarta w Moskwie w r. 1939.

Za Moskwą poszły inne miasta kraju. Generalny plan przebudowy Moskwy i zawarte w nim zasady ciągłości architektoniczno-urbanistycznej wpłynęły na kształtowanie się planistyki wielu miast, w pewnych wypadkach doprowadziły do rewizji planów generalnych tam, gdzie dawniej ignorowały one historycznie nawarstwiony układ (np. w Swierdłowsku) (uprawnienia budowlane).

Potrzeby frontu

Najazd hitlerowskich Niemiec przerwał pokojowe wysiłki narodu radzieckiego, wojna nastawiła gospodarkę i budownictwo na potrzeby frontu. Jedną z wielkich akcji wojskowo-gospodarczych pierwszych lat wojny było przeniesienie przemysłu zagrożonych zachodnich połaci kraju do jego głębokiego zaplecza (program egzamin ustny). Na wschód przewieziono wówczas 1 300 wielkich zakładów przemysłowych jednocześnie forsownie rozbudowując tam nowe ośrodki przemysłowe, nowe bazy surowcowe i energetyczne. Architekci, którzy pozostali na zapleczu, oddali wszystkie swe siły sprawie budownictwa przemysłowego, sprawie szybkiego i taniego zadośćuczynienia potrzebom budowlanym produkcji, a także budownictwu osiedli robotniczych.

W tym trudnym okresie architektura radziecka rozwiązywała skromnymi środkami niezbędne zagadnienia budowlane kraju rozwijając i pogłębiając swe najistotniejsze rysy - ideowość, ludowość, wiarę w zwycięstwo narodu (opinie o programie). Charakterystycznym przykładem architektury tego okresu jest osiedle robotnicze w Guriewie (arch. Arefiew i Wasilkowski) odznaczone nagrodą stalinowską w r. 1043; innym obiektem budowlanym demonstrującym nieustającą troskę państwa radzieckiego o człowieka jest trzeci odcinek metra moskiewskiego zrealizowany w przeważnej części i zakończony w okresie wojny (segregator aktów prawnych).

Powojenny rozwój architektury radzieckiej związany był z zadaniami odbudowy zniszczonych przez faszystów miast i osiedli, z realizacją wielkiego programu budowy materialnej bazy komunizmu, z walką partii o pogłębienie moralności komunistycznej, o wykorzenienie pozostałości kapitalizmu w świadomości ludzi. Dla okresu powojennego znamienne jest przejście od odbudowy do znacznego rozwoju gospodarki narodowej - a następnie do jakościowo nowych zadań tworzenia podwalin komunizmu. Wykonanie z nadwyżką czwartego planu pięcioletniego (1946-1950) przyniosło powiększenie w r. 1950 produkcji przemysłowej o 73% w porównaniu z przedwojennym r. 1940. I już w r. 1950 rozpoczęła się realizacja stalinowskiego planu budowy gigantów komunizmu - wielkich systemów energetycznych na Wołdze, Amu- Darii i Dnieprze (promocja 3 w 1).