Rozpowszechnienie dużych mostów

Podobnie jak w mostach ramowych, również w mostach łukowych stosowano sprężenie, zwłaszcza przy wspornikowym betonowaniu głównych łuków. Obecnie mosty łukowe są stosunkowo rzadko realizowane. Należą tutaj trzy odmienne grupy rozwiązań: mosty wiszące klasyczne, mosty wantowe i mosty wstęgowe (program uprawnienia budowlane na komputer). W klasycznych mostach wiszących z krzywoliniowym cięgnem i dwoma lub rzadziej jednym pylonem stosowano ustroje z betonowym pomostem żebrowym, w którym sprężenie realizowano przez zakotwienie na końcach pomostu głównych cięgien nośnych. Uzyskiwano jednocześnie dwie korzyści sprężenie pomostu oraz eliminację kłopotliwych zakotwień cięgien w podłożu gruntowym. Mosty te doczekały się dwóch większych realizacji w Belgii w lalach pięćdziesiątych; dalsze projekty, np. projekt olbrzymiego mostu przez cieśninę Wielki Belt w Danii, nie zostały zrealizowane (program uprawnienia budowlane na ANDROID). W wykonawstwie klasycznych mostów wiszących dominują konstrukcje stalowe. Mosty wantowe są natomiast domeną betonowych konstrukcji sprężonych.

Pomysł i rozpowszechnienie dużych mostów wantowych są zasługą włoskiego konstruktora Morandiego, projektanta mostów tego typu, m. in. przez zatokę Maracaibo w Wenezueli i przez wąwóz Wadiel Kuf w Libii (1971 r.). Podobną konstrukcję zrealizowano w 1973 r. dla głównych przęseł mostu przez rzekę Paranę w Argentynie. W wielu przypadkach mosty wantowe stały się symbolami rozwoju myśli inżynierskiej i istotnymi akcentami architektonicznymi (uprawnienia budowlane). Wśród takich efektownych realizacji ostatnich lat wyróżniają się:

• most z jednym pochyłym pylonem przez Ebro (Hiszpania, 1976) ze szczególnym układem kabli wantowych sprężony w systemie Stronghold,
• most z jednym pylonem, przez Ren w Dusseldorfie-Flehe, w którym zarówno pomost, jak i rozkraczny pylon wykonano w technologii wspornikowej, ze sprężeniem prętami w systemie Dywidag,
• most dwupylonowy Brotonne przez Sekwanę (Francja, 1977), mający główne przęsła 143,5 + 320 + 143,5 m (największe na świecie zrealizowane dotąd przęsło mostowe z betonu); sprężenie w systemie Freyssi- net-lnt (program egzamin ustny).

Mosty wantowe

O ile mosty wantowe wykonuje się nie tylko w konstrukcji sprężonej, lecz także w stalowej (np. znany most przez Dunaj w Bratysławie), o tyle mosty wstęgowe są wykonywane wyłącznie jako betonowe sprężone. Idea tych konstrukcji narodziła się w Szwajcarii a polega na wykorzystaniu cienkiej wstęgi betonowej z napiętymi cięgnami, zakotwionymi w oporowych blokach końcowych (opinie o programie). Wstęga może być zarówno jedno-, jak i wieloprzęsłowa. Dotąd zrealizowano kilka tego typu mostów dla pieszych oraz pomosty przenośników transportu przemysłowego. Śmiałe projekty mostów wstęgowych np. projekt Finsterwaldera mostu przez Bosfor o przęsłach ponad 400 m - nie weszły do realizacji.

W nowoczesnych wielkich zaporach, obok tych dwóch zastosowań sprężenia, wprowadzono sprężanie w typowej formie występującej w zginanych konstrukcjach z ketonu. W zaporach żebrowych spręża się strefy rozciągane głównych żeber oraz elementy płyt dennych. W powłokowych zaporach bezżebrowych stosuje się poziome i pionowe cięgna sprężające (segregator aktów prawnych).

Konieczność realizowania budowli komunikacyjnych podziemnych lub naziemnych w trudnych warunkach geologicznych, a także specjalnych budowli hydrotechnicznych i przemysłowych, spowodowała szerokie rozpowszechnienie kabli kotwionych w gruncie. W ten bowiem sposób można bez masywnych ścian lub poszerzonych wykopów zabezpieczać stateczność konstrukcji oporowych dróg lądowych i wodnych, nabrzeży portowych itp. Współcześnie kable kotwione w gruncie skutecznie pomagają pokonywać trudności związane z niekorzystnymi zjawiskami geologicznymi osuwaniem się zboczy lub przejściem tuneli przez silnie nawodnione warstwy podłoża (promocja 3 w 1). Wielokrotnie stosowano też kable do kotwienia suchych doków w wielkich stoczniach, gdzie w ten prosty sposób przenoszono siły wyporu na głębsze warstwy podłoża.