Rozwój urbanistyczny

Rozwój urbanistyczny Warszawy był przedmiotem wielu badań i opracowań. Okoliczność ta bardzo ułatwia sytuację pracy niniejszej zwalniając ją od potrzeby wykładu historii Warszawy, co nie jest jej właściwym tematem. Jedynie w celu oparcia analizy wybranych założeń śródmiejskich dawnej Warszawy na podłożu historycznym wypadnie nam zaznaczyć główne etapy rozwojowe miasta na tle dziejów urbanistyki polskiej i pobieżnych charakterystyk najważniejszych jej okresów (program uprawnienia budowlane na komputer).

Początki sztuki budowy miast w Polsce sięgają odległego okresu feudalizacji stosunków społecznych i kształtowania się państwa polskiego. Powstające w wiekach X, XI, XII grody i klasztory obronne, odgrywające wówczas rolę punktów oparcia nowej organizacji państwowej, stały się zalążkami miastotwórczymi, z których tworzyły się najwybitniejsze miasta polskie: Kraków, Wrocław, Warszawa i inne. W XI11 wieku, w okresie umacniania się stosunków feudalnych, narodzin elementów gospodarki towarowej i powstania ustroju stanowego w Polsce, kształtują się dojrzałe organizmy miejskie (program uprawnienia budowlane na ANDROID). Feudałowie zainteresowani w zakładaniu miast nadają im przywileje lokacyjne gwarantujące szereg swobód, a jednocześnie określające zasady zwartej organizacji miejskiej, która występuje wobec seniora jako całość. U podstaw tej organizacji leży potrzeba ustawodawczego zagwarantowania interesów wielkiego patrycjatu kupieckiego oraz rzemieślniczych majstrów cechowych i ich praw do wyzysku plebsu. Rozkwit miast polskich przypada na wieki XIV i XV, gdy na tle zjednoczenia kraju i postępującego zróżnicowania klasowego wsi rozwija się handel wewnętrzny i tranzytowy oraz wielkie rzemiosło (uprawnienia budowlane).

Wiek Odrodzenia

Najświetniejszym pomnikiem polskiej sztuki urbanistyczno-architektonicznej X-XVI wieku jest Kraków. Dwa ośrodki krystalizacyjne miasta stały się z czasem dwoma centrami Krakowa. Były to: zespół zamkowy na wzgórzu wawelskim, pochodzący jeszcze z X wieku oraz uformowany ostatecznie w XIII wieku układ właściwego miasta odległy wówczas od Wawelu o 0,5 km i posiadający odrębne centrum - Rynek ze swoją świątynią, ratuszem i Sukiennicami. Dopiero w XIV wieku po stłumieniu buntu wójta Alberta Władysław Łokietek łączy ten układ z Wawelem, by mieć nieposłuszne miasto pod swą bezpośrednią władzą, wykorzystując do tego celu starą osadę leżącą na zwężonym terenie z obu stron dzisiejszej ulicy Grodzkiej (program egzamin ustny).

Kraków - ówczesny ośrodek państwowości i kultury polskiej - wcielił w swym rozwoju kolejne etapy dziejów i sztuki urbanistyczno-architektonicznej. Okres powstawania stosunków feudalnych, okres rozwiniętego feudalizmu w dobie rozbicia dzielnicowego, a następnie zjednoczenia i umocnienia państwa za Łokietka i Kazimierza Wielkiego oraz pierwszych Jagiellonów zaznaczają się w architekturze Krakowa najpierw w budowlach romańskich, później zaś w powstaniu i rozwoju krakowskiej szkoły gotyku polskiego (opinie o programie).

Koniec wieku XV przynosi wielkie przeobrażenia społeczno-gospodarcze, światopoglądowe i kulturalne. Ostateczną wypadkową wewnętrznych zmagań społeczeństwa polskiego w tym czasie staje się utwierdzenie pańszczyźnianych form eksploatacji, które odtąd na trzy stulecia zaciążą nad dziejami Rzeczypospolitej szlacheckiej. Jednakże ta 300-letnia epoka zawarła w sobie kilka odmiennych okresów, z których wyróżnia się zwłaszcza pierwszy złoty wiek kultury i sztuki (segregator aktów prawnych).

Wiek Odrodzenia zaznaczył się w rozwoju kultury i architektury polskiej głębokimi przeobrażeniami wewnętrznymi. Zjawisko to w zestawieniu z napływem włoskich architektów dawało nieraz asumpt do wyłączania sztuki i architektury renesansowej z najbardziej charakterystycznych tradycji polskich, do twierdzeń o powierzchownym powiązaniu tego stylu z glebą polską, jego efemeryczności i obcości. Koncepcje takie upatrywały elementy polskości dzieł renesansowych jedynie w tkwiących w nich pozostałościach gotyckich; wszystko to natomiast, co znamionowało przeobrażenie sztuki polskiej, wszystko nowe, co wnosiła nowa epoka - objaśniano obcymi, zewnętrznymi wpływami (promocja 3 w 1).