Szablonowe rozmieszczenie próbek

Przy tej samej średnicy wyrzynka liczba pobranych w naszych warunkach próbek jest przeszło dwukrotnie większa, co niepomiernie zwiększa związany z badaniem nakład pracy. Z tego względu pożądane jest stosowanie próbek o większych wymiarach, np. przy ściskaniu próbek o wymiarach 5×5 cm; próbka o przekroju 2 x 2 cm wygodna przy badaniu gotowych sortymentów drzewnych, staje się uciążliwa przy badaniu drewna okrągłego (program uprawnienia budowlane na komputer).

Szablonowe rozmieszczenie próbek jedna obok drugiej na 4 promieniach przekroju poprzecznego nie uwzględnia nierównomiernej słoiistości drewna; w wyniku tego odpowiadające sobie numeratywnie próbki rozmieszczone na poszczególnych promieniach mogą pochodzić z innych okresów wzrostu drzewa i przedstawiać odmienny materiał. Chcąc tego uniknąć należy w dokładnych badaniach stosować okresową metodę pobierania próbek (program uprawnienia budowlane na ANDROID). Okresy wzrostu wyznacza się przeliczając słoje roczne w kierunku od obwodu ku środkowi pnia; stosuje się okresy 20-letnie, jeśli jednak ich szerokość jest mniejsza niż 2,5 cm (drewno wąskosłoiste), należy przejść na okresy 40-letnie. Szerokość okresów musi być tak dobrana, by zmieściły się w nich próbki o końcowych wymiarach przekroju 2 x 2 cm.

Jeśli ma się przeprowadzić badania orientacyjne, które muszą być wykonane w krótkim okresie czasu, lub jeśli ma się zbadać dużą liczbę wyrzynków, to operowanie dużą liczbą próbek staje się uciążliwe i trudne, zwłaszcza w wypadku drzew o dużej średnicy (uprawnienia budowlane). W tych wypadkach można z powodzeniem stosować uproszczony sposób pobierania próbek, podany przez Instytut Badawczy Leśnictwa. Polega on na tym. że z badanego wyrzynka bierze się 12 próbek, rozmieszczonych po 3 na 4 prostopadłych promieniach. Na każdym promieniu umiejscawia się jedną próbkę w odległości 2 cm od rdzenia, drugą w połowie długości promienia, trzecią w odległości 2 cm od obwodu; w próbkach zewnętrznych należy unikać równoczesnego występowania bielu i twardziel i. W ten sposób z wyrzynka pobiera się 4 próbki ze strefy przy rdzeniowej, 4 ze strefy obwodowej i 4 próbki ze strefy pośredniej. Metoda ta wydatnie zmniejsza proporcjonalność, a przy próbkach o wymiarach przekroju 5X5 cm daje zadowalające wyniki (program egzamin ustny).

Miejsce wytzynania

Przy wyrabianiu próbek należy dbać nie tylko o dokładność obróbki, lecz także o to, by słoje przebiegały w próbce mniej więcej równolegle do jednego z jej boków i by próbki nie miały przeciętych słojów. Celem zachowania tych warunków stosuje się często w miejsce wyrzynania - wyłupywanie próbek (opinie o programie).
Przy badaniu sortymentów, półfabrykatów i wyrobów drzewnych sposób pobierania próbek, ich liczba i metoda badania muszą być dostosowane do wymiarów i rodzaju badanego materiału i muszą być w logiczny sposób powiązane z jego przeznaczeniem. W lotnictwie np. poddaje się badaniu każdą sztukę tarcicy, co nie miałoby uzasadnienia np. w budownictwie.
Statystyczne opracowanie wyników badania opracował mgr inż. Bolesław Gonet (segregator aktów prawnych).

Charakterystyczną cechą drewna jest duża zmienność jego własności fizycznych i mechanicznych; zmieniają się one w ramach tego samego gatunku drewna w zależności od czynników takich, jak siedlisko, strefa klimatyczna, warunki wzrostu, udział drewna późnego, miejsce pobrania próbki z pnia itd. W związku z tym przy badaniu własności drewna otrzymuje się dla tej samej cechy wyniki odbiegające od siebie w większym lub mniejszym stopniu. Analiza i uogólnianie wyników opartych na stosunkowo nieznacznej liczbie spostrzeżeń wchodzących w skład populacji próbnej wymaga opracowywania materiałów badawczych przy pomocy metod statystycznych. Służą one do:
a) stwierdzenia, czy i z jaką dokładnością wolno nam przenosić wyniki badania z populacji próbnej na populację generalną,
b) przedstawienia wyników w sposób jasny i jednoznaczny przy pomocy niewielkiej liczby charakterystyk liczbowych, określanych mianem cech zbiorczych. Służą do tego miary położenia i miary rozsiania (promocja 3 w 1).

W wypadku dużej liczby spostrzeżeń materiał statystyczny ułożony w szereg szczegółowy jest mało przejrzysty, a wyliczenie wartości cech zbiorczych wymaga dużego nakładu pracy. Celem ułatwienia pracy posługujemy się szeregiem rozdzielczym, dzieląc cały materiał liczbowy na przedziały i podając liczebność wyników w poszczególnych przedziałach. Liczbę przedziałów w szeregu rozdzielczym oblicza się według wzoru empirycznego.