Układ topograficzny

Sieć wodociągowa również narzuca potrzebę ekonomicznego normowania wielkości działek oraz przestrzegania oszczędnej zabudowy terenu, jednak koszt wodociągu pozwala na bardziej swobodne ustalanie norm powierzchni i odległości, zależnie od warunków lokalnych (układ topograficzny, źródło zaopatrzenia w wodę, rodzaj i koszt instalacji). W referatach przedstawionych na seminarium sprawa wielkości działek była analizowana pod kątem nawiązywania do układów dotychczasowych (tradycyjnych). Jest to w pewnym stopniu konieczne z uwagi na niemożliwość radykalnego przekształcenia sieci osiedleńczej (program uprawnienia budowlane na komputer).

Regiony uprzemysłowione (Śląsk, okolice Krakowa i Warszawy w promieniu kilkudziesięciu i więcej km) stają się często jednym wielkim poligonem osadniczym, na którym zatraca się możliwość tworzenia jakichkolwiek zgrupowań osiedlowych. Obudowywane są wszelkie drogi i szlaki komunikacyjne, powstają nowe drogi dojazdowe i rozdrabniane są gospodarstwa rolne aż do norm uniemożliwiających zorganizowanie na większą skalę prawidłowej produkcji rolnej; przypadkowa zabudowa na przypadkowych działkach siedliskowych (program uprawnienia budowlane na ANDROID).

Właściciel domku mieszkalnego (na takim terenie) pracuje w mieście, a często również i pozostali członkowie rodziny są zatrudnieni lub dojeżdżają na naukę do miasta. Wszelkie zaś zakupy w sklepach, a często inne usługi gospodarcze, socjalne i kulturalne są zaspokajane przeważnie na terenie miasta. Ludność robotniczo-chłopska, a również pracownicy umysłowi dojeżdżający do zakładów pracy z osiedli wiejskich, nie są zainteresowani ani racjonalnym układem osiedla, ani nawet najbliższego otoczenia swego budynku (uprawnienia budowlane). Uporządkowanie zabudowy na tych terenach jest bez wątpienia konieczne, lecz z uwagi na solidnie wykonane nieraz budownictwo ogniotrwałe, będzie wymagało ogromnego nakładu kosztów i dużego wysiłku organizacyjnego (program egzamin ustny).

Możliwość racjonalnego kształtowania siedlisk

Możliwość racjonalnego kształtowania siedlisk byłaby ułatwiona, gdyby udało się w każdym osiedlu dokonać podziału na sektory skupiające zabudowę o jednakowych programach (gospodarstwa rolne, robotniczo-rolne lub robotnicze). Natomiast przy wzajemnym przenikaniu się zabudowy o bardzo dużej różnorodności programowej, a równocześnie przy zmienności struktury zawodowej (np. rolnik na karłowatym gospodarstwie przechodzący do pracy w przemyśle) - trudno zachować jednolity charakter lub zbliżoną wielkość działek (opinie o programie).

Brak również jednolitego poglądu, czym ma być działka siedliskowa oraz jakie kryteria należy stosować przy ustalaniu wielkości działki. Mogą być brane pod uwagę różne czynniki:

1. odległości wymagane ze względu na przepisy sanitarne i przeciwpożarowe (prawo budowlane),
2. układy funkcjonalne stosowane przy sytuowaniu poszczególnych zabudowań na działce i wielkość podwórza,
3. zagospodarowanie działki pod kątem wprowadzenia zieleni użytkowej (ogródki przydomowe, zieleń ochronna),
4. oszczędność terenów przeznaczonych pod zabudowę,
5. ograniczone szerokości działek z uwagi na zmniejszenie kosztów uzbrojenia terenu (segregator aktów prawnych).

Panującym typem zabudowy wiejskiej jest zabudowa jednorodzinna (wolnostojąca). Jednakże w latach ostatnich, zwłaszcza w osiedlach prowadzących gospodarkę uspołecznioną, jest propagowana zabudowa szeregowa, a nawet blokowa (wielorodzinna). Budownictwo wysokie, typu blokowego jest szczególnie popierane w państwowych gospodarstwach rolnych.

W gospodarstwach indywidualnych budynek mieszkalny oprócz normalnej funkcji mieszkaniowej (zabezpieczenie od dokuczliwych warunków atmosferycznych, gromadzenie zapasów, przygotowanie i spożywanie posiłków, praca domowa, sen i wypoczynek) spełnia często niektóre funkcje gospodarcze (np. parowanie ziemniaków dla inwentarza, naprawa mniejszych narzędzi pracy lub tp.) (promocja 3 w 1). W gospodarstwach uspołecznionych (spółdzielczość produkcyjna) funkcje gospodarcze powiązane z budynkiem mieszkalnym są w pewnym stopniu ograniczone, ale w zasadzie niewiele różnią się w stosunku do gospodarstw indywidualnych. z uwagi na prace wykonywane na działce przyzagrodowej.