Uprawnienia budowlane a konstytucja

W 2015 roku wprowadzono zmiany w ustawie Prawo budowlane, a część z tych zmian została zaskarżona przez Polską Izbę Inżynierów Budownictwa do Trybunału Konstytucyjnego (program na komputer). Zaskarżono przede wszystkim ograniczenie uprawnień, które jest niezgodne z konstytucją. Zgodnie z wyrokiem z 7 lutego 2018 roku art. 16 pkt 3 Prawa budowlanego jest niekonstytucyjny w zakresie, w jakim daje on ministrowi upoważnienie od określenia ograniczeń zakresu uprawnień. Ponadto wspomniany przepis nie zawiera niezbędnych wytycznych co do treści rozporządzenia. Wyrok został uzasadniony przez Trybunał Konstytucyjny (program na telefon). Wykazano iż, ograniczenie uprawnień budowlanych przez wybrane organy to ingerencja w wolność wykonywania zawodu, zapewnioną przez konstytucję (program na egzamin ustny).

Wszystkie najważniejsze elementy regulacji prawnej

Konstytucja zastrzega w tej kwestii wyłączność ustawy, co oznacza, że rozporządzenie nie może zastąpić obowiązującego prawa budowlanego. Trybunał uznał, iż w ustawie należy wskazać zarówno zakres czynności wykonywanych w ramach uprawnień budowlanych, ale również wszystkie niezbędne ograniczenia, które wynikają z art. 31 ust. 3 Konstytucji (promocja 3 w 1). Zgodnie ze wspomnianym wyrokiem organy władzy wykonawczej nie są uprawnione do wydawania aktów prawnych, które mogłyby w jakikolwiek sposób ograniczać prawa i wolności. Aby było to możliwe, konieczne jest wydawanie aktów mających rangę ustawy.
Wszystkie najważniejsze elementy regulacji prawnej muszą być umieszczone w ustawie, a do obowiązków ustawodawcy należy:
• określenie czynności, które mogę być wykonywane przez osoby w zakresie granicznym,
• wskazanie ograniczeń w ramach poszczególnych kategorii (segregator).
Ustawodawca może jedynie w wąskim zakresie przekazywać wspomniane sprawy upoważnionym organom władzy wykonawczej, uwzględniając przy tym standardy konstytucyjne, wskazane przez Trybunał. Ponadto Trybunał zwrócił uwagę na to, że w ustawie nie znalazły się przepisy, które regulują zakres uprawnień oraz ich ograniczeń, co sprawia, że materia ta nie może zostać dopuszczona do aktu rangi państwowej (opinie).