Blog

Ekologiczne ogrzewanie domu zdjęcie nr 2
06.04.2021

Wnętrza chałup łemkowskich

W artykule znajdziesz:

Wnętrza chałup łemkowskich

Ekologiczne ogrzewanie domu zdjęcie nr 3
Wnętrza chałup łemkowskich

Wnętrza chałup łemkowskich były na ogół skromne i we wczesnym okresie rozwoju dość mroczne ze względu na niewielkie okienka, a także zaczernione dymem powały i ściany, brak było bowiem przewodów kominowych. Długo zachowały się w tym regionie dymne izby, zwane pekarniami, w których masyw pieca chlebowego i niżej uformowana nalepa, wykonane z kamienia lub gliny, zajmowały niekiedy jedną czwartą część powierzchni izby (program uprawnienia budowlane na komputer).

Gotowano na otwartym ogniu na nalepie, nad którą wisiał kocioł do podgrzewania wody. W piecu paliło się szczapami drewna, które suszyły się na poledniach, czyli belkach obiegających izbę poniżej powały. W starszych i uboższych domach w piekarni było miejsce ze żłobem i podłogą z dyli, przeznaczone dla krów. Występująca w zamożniejszych chałupach druga izba, była zdobiona rzędem obrazów o tematyce religijnej i mieściła skrzynie z wianem, łóżko gospodarzy i ozdobny stół (program uprawnienia budowlane na ANDROID).

W kotlinach podkarpackich, wykorzystywanych do uprawy roli, drewno było trudniej dostępne niż w Karpatach. Jakkolwiek i tu przeważała wieńcowa konstrukcja ścian, jednak stosowano belki tarte grubości mniejszej niż w innych regionach górskich, często bieląc je na całych płaszczyznach lub tylko na złączach. Charakterystyczne są szerokie okapy i słomiana strzecha. Dość często na tych terenach można spotkać konstrukcję przysłupową. Chałupy krakowskie mają układ podłużny i są szerokofrontowe, usytuowane ścianą podłużną równolegle do drogi. Bywają jednotraktowe lub półtoratraktowe (uprawnienia budowlane).

Do chałupy dostawiano często stajnię, do której prowadziły wejścia zarówno z podwórza, jak i z sieni. Symetryczny układ części mieszkalnej, z szeroką, biegnącą na przestrzał sienią pośrodku i dwiema izbami po obu jej stronach, przypomina układ chałupy podhalańskiej, podobnie jak zdobienie środkowej belki (siestrzanu) podtrzymującej strop w’ izbie głównej. Istotne różnice zaznaczają się w: kolorystyce wnętrza izb. które są bielone i wyposażone w barwnie malowane sprzęty, kolorowe bukiety sztucznych kwiatów, pająki ze słomy i bibułki (program egzamin ustny).

Dachy chałup krakowskich

Dachy chałup krakowskich są czteropołaciowe. mniej strome niż na Podhalu i kryte strzechą słomianą. Szerokie okapy wspierają się na rysiach uformowanych z końców belek stropowych wysuniętych poza lico ściany zewnętrznej. Strych oświetlają niekiedy okienka wykonane w połaci dachowej.

Mają one charakterystyczny kształt i noszą nazwę wolich oczu.
Bardzo znamienne jest, że dach krakowski (łamany z szeroką warstwą między górną a dolną połacią) nie jest charakterystycznym przekryciem chałupy chłopskiej z okolic Krakowa. Stosowano go zawsze na budynkach bardziej wystawnych, np. karczmach i dworach (opinie o programie).
Ściany chałup krakowskich są stosunkowo wysokie, wieńcowe, najczęściej z węgłami na obłap lub w jaskółczy ogon.

Uszczelnienia belek są zatarte gliną i pomalowane na kolor niebieski. Niekiedy całe powierzchnie ścian są pobielone i ozdobione prostym ornamentem roślinnym. U Krakowiaków Wschodnich, zwłaszcza na Powiślu Dąbrowskim, do dziś maluje się całe chaty z zewnątrz i wewnątrz w wielobarwne bogate ornamenty kwietne. Wykonują to najczęściej tamtejsze kobiety. Szczególnie sławne z tej sztuki jest Zalipie, choć tego typu zdobienia występują też w Kłyżu i Ćwiekowie (segregator aktów prawnych). Maluje się nie tylko ściany budynków mieszkalnych, lecz także gospodarczych, studnie, psie budy, a we wnętrzach piece, sprzęty i ceramikę. Malowane bukiety kwiatowe, ornamenty pasowe, motywy pawi pokrywają płaszczyzny ścian i akcentują proste oboknia.

Bogatym detalem ciesielskim i malowanym zrębem ściany charakteryzowały się też chałupy podkrakowskiej wsi Bronowice (obecnie w granicach miasta Krakowa), rozsławionej dzięki weselu L. Rydla, opisanym przez St. Wyspiańskiego. Obramienia drzwi i okien były zdobione tu girlandami kwiatów malowanych na zielonym tle (promocja 3 w 1).

Często występowała w Bronowicach konstrukcja przysłupowa. spotykana też w innych miejscowościach ziemi krakowskiej. Zrębowa konstrukcja ścian upowszechniła się w regionie krakowskim w XIX w. Wcześniej stosowano tu także ściany sumikowo-łątkowe, a do połowy XIX w. powszechne zastosowanie miały ściany kosznicowe. oblepione z dwóch stron gliną i pobielone.

Najnowsze wpisy

30.12.2025
Ekologiczne ogrzewanie domu zdjęcie nr 4
Co się dzieje z konstrukcją żelbetową po 50 latach użytkowania

Konstrukcje żelbetowe przez dekady uchodziły za synonim trwałości i nowoczesności. W drugiej połowie XX wieku były projektowane masowo z przekonaniem,…

19.12.2025
Ekologiczne ogrzewanie domu zdjęcie nr 5
Jak sprawdzić, czy zaprojektowany strop spełnia warunki ugięcia – praktyczne i normowe podejście inżynierskie

Sprawdzenie ugięć stropu jest jednym z kluczowych etapów projektowania konstrukcji budowlanych, który ma bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo użytkowania obiektu, jego…

Ekologiczne ogrzewanie domu zdjęcie nr 8 Ekologiczne ogrzewanie domu zdjęcie nr 9 Ekologiczne ogrzewanie domu zdjęcie nr 10
Ekologiczne ogrzewanie domu zdjęcie nr 11
Ekologiczne ogrzewanie domu zdjęcie nr 12 Ekologiczne ogrzewanie domu zdjęcie nr 13 Ekologiczne ogrzewanie domu zdjęcie nr 14
Ekologiczne ogrzewanie domu zdjęcie nr 15

53 465

użytkowników zdobyło uprawnienia budowlane z nami
Ekologiczne ogrzewanie domu zdjęcie nr 16

100%

powtarzalności bazy pytań na egzaminie pisemnym i ustnym
Ekologiczne ogrzewanie domu zdjęcie nr 17

32

sesje egzaminacyjne doświadczeń i nauki razem z nami
gwiazdka gwiazdka gwiazdka
certyfikat na uprawnienia budowlane 2024
gwiazdka gwiazdka gwiazdka
użytkownik

53 465

użytkowników zdobyło uprawnienia budowlane z nami
OK

100%

powtarzalności bazy pytań na egzaminie pisemnym i ustnym
zegar

32

sesje egzaminacyjne doświadczeń i nauki razem z nami