Wyprawianie gzymsów zewnętrznych

Jeżeli w trakcie budowy wyłoni się potrzeba wykonania robót nieprzewidzianych w pozycjach kosztorysu wzorcowego, wówczas ilość materiałów i robocizny powinny być ustalone przez projektodawcę na podstawie istniejących danych z powołaniem w razie potrzeby odpowiedniego rzeczoznawcy” (program uprawnienia budowlane na komputer).
Wykonanie na ścianach murowanych podkładu z gotowej zaprawy cementowo-wapiennej oraz nałożenie warstwy grubości 4 - 6 mm białej zaprawy stiukowej zarobionej wodą klejową łącznie z przetarciem pumeksem i posmarowaniem klejem, licząc z przygotowaniem stiuku.

Analizę kosztów wykonania wypraw szlachetnych podaje także szczegółowo Karol Turnowski w książce „Analiza budowy". Znajdujemy tam tabelaryczne zestawienie analizy 1 mb gzymsów w terrazycie dłutowanym, 1 m2 robót terrazytowych dłutowanych i 1 m2 robót terrazytowych cyklinowanych (powierzchnie gładkie, wyprawy, parapety, obrobienie okien itd.) (program uprawnienia budowlane na ANDROID).
Wyprawianie gzymsów zewnętrznych i wewnętrznych wykonywa się za pomocą pokroju, czyli szablonu, oraz form służących do jego posuwania. Szablon wykrawa się z deski o grubości 2 cm i z blachy cynkowej 0,65 do 0,80 mm. Do większych robót używa się blachy stalowej 1 do 1,5 mm. Wykrój blachy musi ściśle odpowiadać profilom, natomiast wykrój w desce musi być cofnięty o parę milimetrów w stosunku do profilu, ponadto musi być sfazowany z jednej strony w tym celu, aby przy ciągnięciu gzymsu strona sfazowana była przyciskana.

Wykrój blaszany przybija się gęsto gwoździami po odpowiednim ułożeniu go na wykroju w desce po stronie niesfazowanej, po czym ustawia się go na drugiej desce, stanowiącej sanie, którymi szablon będzie się posuwał po torze (uprawnienia budowlane). Następnie przybija się szablon do sani i podpiera dwiema łatami. Łaty służą za uchwyt dla robotników przy posuwaniu szablonu i równocześnie utrzymują go w jednakowym położeniu.

Roboty ciągnione

Tor, czyli prowadnicę, robi się z prostych łat z drewna jodłowego, umocowanych w odpowiednich miejscach pod jądrem i nad nim hakami wbitymi w spoiny muru. Łaty te, jako prowadnice, muszą być przy gzymsach ułożone dokładnie do poziomu. Wymiary ich wynoszą 8 x 2 cm. Należy je starannie wyheblować i naoliwić, aby nie wyciągały wilgoci z zaprawy i nie paczyły się. Również należy chronić prowadnicę od uszkodzeń, gdyż utrudniają one po tym ciągnienie lub też wywołują skrzywienie linii gzymsu (program egzamin ustny).
Wyprawienie gzymsów wykonuje się normalnie, tj. najpierw obrzuca się jądro zaprawą cementową lub cementowo wapienną, a po jej związaniu i zwilżeniu nanosi się wierzchnią zaprawę wapienno-cementową lub szlachetną.

Następnie przeciąga się szablon dociskając go silnie do ściany i prowadząc stażowaną stroną wykroju naprzód, strącając przy tym nadmiar zaprawy wychodzący poza wykrój szablonu. Zabieg ten powtarza się tak długo, aż nie osiągnie się żądanej gładkości gzymsu. Ostatnie ciągnięcie odbywa się w przeciwnym kierunku, tj. niesfazowaną stroną szablonu (opinie o programie).
Roboty ciągnione wychodzą na ogół dobrze. Krawędzie są proste i profile jednakowe. Charakteryzują się jednak pewnego rodzaju oschłością i sztywnością w przeciwstawieniu do roboty wykonanej z wolnej ręki. Jest ona może mniej poprawna, ale wykonana ręką zręcznego rzemieślnika odznacza się miękkością i wdziękiem (segregator aktów prawnych).

Przy wyprawach trójwarstwowych wykonanie wierzchniej warstwy o grubości około 3 mm wymaga pokroju, którego krawędzie byłyby o ten wymiar obcięte w stosunku do pokroju stosowanego do wyrównania narzutu. Można to osiągnąć, stosując tzw. okrój podwójny; ma on jedną blachę przybitą na stałe, a drugą przykręconą i zdejmowaną.

Pierwsza blacha odpowiada wykończonej powierzchni gotowej wyprawy, a druga, wystająca o 3 mm poza pierwszą, określa profil narzutu. Taki podwójny okrój stosuje się przy wykonywaniu wypraw szlachetnych. Podany wymiar 3 mm jest przeciętny. Do wypraw drobnoziarnistych wystarczy 2 mm, do gruboziarnistych trzeba dać 4 mm (promocja 3 w 1).