Wyroby kwarcowo-szamotowe (krzemowo-glinowe)

Surowcem do produkcji cegieł półkwaśnych jest piasek kwarcowy oraz kaolin lub glina ogniotrwała (uprawnienia budowlane).

Cegła może być używana jako wysuszona surówka. W skład cegły wchodzi 50-i-70% piasku i 30H-50% gliny.

Cegły kwarcowo-szamotowe odznaczają się stałością objętości, gdyż kurczenie się jednego ze składników — gliny, częściowo równoważy się przyrostem wymiarów drugiego, tj. kwarcu (program na telefon). Zwykłe cegły półkwaśne przy dłuższym nagrzewaniu zatracają jednolitość struktury; pojawiają się drobne pęknięcia i cegły ulegają kruszeniu. Są one mało odporne na szybkie zmiany temperatury: ich zaletę stanowi niski koszt.

Cegły kwarcowo-szamotowe stosowane są w miejscach mniej narażonych na wysoką temperaturę, a zwłaszcza na jej szybkie zmiany, np. w paleniskach niedużych kotłów parowych; wyższe gatunki tej cegły używane są do murów pieców koksowych. Cegły mulitowe uzyskuje się przez topienie surowca z dużą zawartością A1203 W piecach elektrycznych; stopiony materiał wylewa się do form z piasku kwarcowego i zasypuje się materiałem izolacyjnym w celu umożliwienia powolnego stygnięcia (program na komputer).

Powolne stygnięcie jest konieczne, aby uchronić wyrób od pęknięć z powodu naprężeń wewnętrznych. Główne składniki mulitu: A1203 (78^88%), Si02 (około 20%), reszta — domieszki żelaza i zasad.

Cegły mulitowe

Cegły mulitowe mają bardzo dużą wytrzymałość, wysoką ogniotrwałość (1820-=-1960°C) i wysoką ogniotrwałość pod obciążeniem (1700°C) (program egzamin ustny). Cegły mulitowe układa się zazwyczaj na sucho bez zaprawy i stosuje głównie w murach pieców do topienia szkła. Wyroby węglowe wykonuje się z mielonego koksu i antracytu ze związaniem smołą pochodzącą z węgla kamiennego. Mieszaninę formuje się w bloki na prasach pod dużym ciśnieniem.

Wypalanie odbywa się przy ok. 1300°C bez dostępu powietrza. Przy suszeniu płomieniem świeżo wykonywanego muru z bloków węglowych musi on być izolowany od dopływu powietrza, aby węgiel nie wypalał się pod działaniem tlenu (opinie o programie). Wyroby węglowe odznaczają się dużym przewodnictwem elektryczności. Zastosowanie: do muru w dnie i ścianach wanien elektrolitycznych. Podstawowym składnikiem tych wyrobów jest węglik krzemu SiC.

Są dwie odmiany tych wyrobów: pierwszą odmianę fabrykuje się z krystalicznego karborundu (40-f-85%) i gliny ogniotrwałej — podobnie do wyrobów szamotowych, drugą odmianę zaś przygotowuje się z czystego, bezpostaciowego karborundu, który po wypaleniu w piecach elektrycznych przy ok. 2000°C wykrystalizowuje się i daje gotowy materiał bez jakichkolwiek domieszek (segregator aktów prawnych).

Wyroby karborundowe mają wysoką ogniotrwałość pod obciążeniem (1650H-1800°C) i znaczną ogniotrwałość zwykłą (1850-M900°C). Odznaczają się one odpornością na szybkie zmiany temperatury. Wysoki koszt wyrobów karborundowych (kilkadziesiąt razy większy od wyrobów sza- matowych) ogranicza w znacznym stopniu ich stosowanie (promocja 3 w 1).