Wysokość najmu

W końcu XVI w. Rada podniosła wysokość najmu z włók dodzierża- wianych przez niektóre wsie. 1589 r. Rada wydzierżawiła ziemie na dalsze pięciolecie wsiom: Trutnowy, Ostrowite, Długie Pole i Wróblewo, podnosząc jednocześnie wysokość najmu z 90 do 100 grzywien pruskich za włókę. W Suchym Dębie Rada usiłowała podnieść najem z 22,5 do 70 grzywien za podwójną włókę ugoru, ale na razie do porozumienia nie doszło. W pozostałych wsiach, gdzie uzgodniono nowe warunki na okres pięcioletni, po tym terminie przewidywano możliwość podyktowania ponownie nowych warunków, przy czym pierwszeństwo w dzierżawie otrzymali ich dotychczasowi użytkownicy (program uprawnienia budowlane na komputer).

Wysokość najmu nie ulega, jak się wydaje, zmianom w pierwszej połowie XVII w. Pojedyncze wzmianki źródłowe informują, że w stosunkach prywatnych między chłopami, czy między proboszczami i chłopami, wysokość najmu utrzymywała się na poziomie roku 1589 lub nieco tylko wyższym. Tak na przykład w 1601 r. mieszkańcy Steblew podnajęli innym dzierżawioną przez siebie od Rady ziemię stosując stawki zróżnicowane: za dzierżawę ziemi w obrębie wałów - 120 grzywien za włókę, a za ziemię poza wałem - 75 grzywien za włókę (program uprawnienia budowlane na ANDROID). Podnajmujący przyjmowali jednocześnie solidarnie odpowiedzialność za czynsz z całości dzierżawionej ziemi. W 1616 r. dzierżawa 1,5 morga ziemi zagrodnika wiejskiego wynosiła 5 grzywien, a więc równo 100 grzywien za włókę. W 1631 r. dowiadujemy się, że proboszcz z Cedrów Wielkich wydzierża wił ziemię kościelną pobierając od włóki 100 grzywien pruskich i ćwierć drewna z lasu. Pewien wpływ na to mogła mieć wojna szwedzka z lat 1626-1629. Spowodowała ona zniszczenia wsi żuławskiej oraz utratę sprzężaju niektórych gospodarzy (uprawnienia budowlane).

Sprawy zaległych czynszów

Wiosną 1630 r. Rada wezwała chłopów żuławskich, którzy chronili się nieraz ucieczką przed represjami wroga, do powrotu i ponownego objęcia swoich gospodarstw w terminie 14 dni pod groźbą utraty uprawnień do nich. Wezwano też chłopów żuławskich do podjęcia prac polowych i obsiania ziemi. Jesienią tegoż roku Rada wezwała wszystkich mających ku temu dostateczne możliwości, by dzierżawili dowolną ilość ziemi tych chłopów, którzy zbiegli lub nie mogli obsiać swej roli, gdyż pozbawieni zostali sprzężaju i ziarna siewnego (program egzamin ustny).

Wezwanie to podyktowane było chęcią zwiększenia wpływów pieniężnych do kasy miejskiej. Jak widać z informacji źródłowych, Żuławy zalegały z uregulowaniem należnych opłat za czynsz, najem i pańszczyznę pieniężną. W 1631 r. zarząd Żuław zdecydował odroczyć na dwa lata spłatę zaległych czynszów w dawnym wymiarze (opinie o programie). Przy tej okazji dowiadujemy się o wprowadzeniu nowych stawek od najmu dodatkowych włók i pańszczyzny pieniężnej. W 1636 r. zaległe czynsze z lat wojny nie były jeszcze zapłacone (segregator aktów prawnych). Zdecydowano w tym roku, że za trzy lata wojenne obniża się wszystkie płatności o połowę; pańszczyzna pieniężna w nowym wymiarze wynosiła wówczas 10 florenów z włóki, a najem dodatkowych ziem powiększony został o 2 korce owsa z włóki. Posunięcie to nie zakończyło definitywnie sprawy zaległych czynszów z lat wojny.

Jeszcze w 1641 r. zarząd Żuław przeprowadził umorzenie kilku zaległości, które mieli głównie chłopi nie uprawiający swojej ziemi w czasie wojny lub więzieni przez Szwedów za odmowę płacenia im czynszów należnych Gdańskowi³⁶. Na tym urywają się informacje o wysokości najmu. W drugiej połowie XVII w. spotykamy wzmiankę o zaleceniach dla rady parafialnej w Leszkowach, aby oddając w dzierżawę ziemię kościelną, stosowała przetarg i dzierżawiła ją tym, którzy oferowali najwyższy czynsz. Pańszczyzna, a właściwie robocizna wykonywana przez chłopów wsi pańszczyźnianych na folwarku grabińskim, została w 1584 r. zamieniona na ekwiwalent pieniężny (promocja 3 w 1).