Zakres prac instytutu

Instytut Techniki Budowlanej (ITB). Zakres prac instytutu podzielić można na dwie grupy:
1) Badania wytrzymałościowe oraz innych cech materiałów budowlanych, jak np. cementu, wapna, betonów, ceramiki budowlanej, metali używanych w budownictwie, jak również gotowych konstrukcji budowlanych (program uprawnienia budowlane na komputer).
2) Ekspertyzy, porady, nadzór i orzecznictwo w zakresie: warunków fundamentowania; dopuszczalnych obciążeń; wód gruntowych; wykonywania instalacji; stosowania i wykonawstwa konstrukcji stalowych, żelbetowych i drewnianych; budownictwa indywidualnego i materiałów miejscowych.

Ponadto istnieją instytuty naukowo-badawcze zajmujące się wyłącznie produkcją materiałów budowlanych, a mianowicie:
Instytut Przemysłu Wiążących Materiałów Budowlanych oraz Instytut Przemysłu Szkła i Ceramiki (program uprawnienia budowlane na ANDROID).
Tak więc przedsiębiorstwa produkcyjne dzielimy na takie, które wykonują gotowe obiekty budowlane i takie, które produkują pewne elementy dla budownictwa, np. prefabrykaty. Przedsiębiorstwa usługowe dzielimy na: transportowe, które przewożą materiały, konserwują i naprawiają środki transportowe, oraz przedsiębiorstwa naprawy maszyn i sprzętu.

Klasyfikacji i podziału przedsiębiorstw można dokonywać jeszcze dalej. Tak więc przedsiębiorstwa zatrudnione przy wykonywaniu obiektów budowlanych dzielimy na ogólnobudowlane, instalacyjne, robót inżynierskich itd.
Przedsiębiorstwa ogólnobudowlane dzielimy z kolei na przedsiębiorstwa budownictwa miejskiego i przemysłowego (uprawnienia budowlane).

Rzeczowy podział przedsiębiorstw podany jest w schemacie.
Aczkolwiek przedsiębiorstwa produkujące materiały budowlane, takie jak cegielnie,’ cementownie czy tartaki, są również związane bezpośrednio z budownictwem, jednak rozpatrywać ich nie będziemy, gdyż należą one do specjalnej grupy - przemysłu materiałów budowlanych. Nie będziemy również omawiać bliżej przedsiębiorstw wykonujących maszyny i środki transportowe dla budownictwa.

Przedsiębiorstwa instalacyjne

Przyjrzyjmy się teraz, jak podzielone zostały przedsiębiorstwa ze względu na zależność hierarchiczną.
Otóż podzielono je na pewne grupy, które stanowią określoną całość gospodarczą i podporządkowaną jednostkom zwierzchnim - zjednoczeniom. Jednemu zjednoczeniu podlega najczęściej od kilku do kilkunastu przedsiębiorstw. Przy grupowaniu przedsiębiorstw brano pod uwagę trzy zasady: zasadę specjalizacji, zasadę samowystarczalności gospodarczej oraz zasadę rejonizacji. Wyjaśnimy, na czym one polegają (program egzamin ustny).

Jeżeli istnieje grupa przedsiębiorstw o jednakowej specjalizacji, np. pewna liczba przedsiębiorstw instalacyjnych, jest rzeczą celową, aby były one podporządkowane jednemu zjednoczeniu. Przedsiębiorstwa te bowiem mają wiele spraw wspólnych, jak np. problem zaopatrzenia w identyczne materiały, problem norm i cen. Również bardzo pożądane są częste kontakty wzajemne tych przedsiębiorstw, mogą one bowiem udzielać sobie rad i pomocy. Jednocześnie znacznie łatwiejsze jest kierowanie oraz kontrola działalności grupy przedsiębiorstw o podobnym rodzaju produkcji (opinie o programie).
Gdy jednemu zjednoczeniu podlega grupa przedsiębiorstw o jednakowym lub podobnym profilu produkcji, mówimy, że zgrupowane są one według zasady specjalizacji.

Tak np. Zjednoczenie Budownictwa Wodno-Inżynieryjnego obejmuje następujące przedsiębiorstwa: Warszawskie Przedsiębiorstwo Budownictwa Wodno-Inżynieryjnego; Krakowskie Przedsiębiorstwo Geologiczno-Inżynierskie Budownictwa; Poznańskie Przedsiębiorstwo Robót Inżynieryjnych; mieszczące się w Warszawie - Przedsiębiorstwo Zmechanizowanych Robót Ziemnych itp.
Przedsiębiorstwa zajmujące się budową elektrowni i podobnych obiektów podległe są Zjednoczeniu Przedsiębiorstw Budowy Elektrowni i Przemysłu, które mieści się w Warszawie (segregator aktów prawnych).

Jednak zasada specjalizacji nie może być zupełnie ściśle i konsekwentnie przestrzegana. Praktyka wykazała bowiem, że jest rzeczą bardzo praktyczną, aby do grupy przedsiębiorstw budowlanych o tym samym rodzaju produkcji dołączać te przedsiębiorstwa usługowe czy produkcyjne, których praca jest ściśle związana z przedsiębiorstwami budowlanymi (promocja 3 w 1).
Zjednoczenia nadzorują więc nie tylko same przedsiębiorstwa budowlane, lecz również takie, które stale z nimi współpracują.