Żurawie gąsienicowe

Jako żurawie gąsienicowe stosowane są najczęściej uniwersalne koparki z wyposażeniem dźwigowym. Nie ma więc potrzeby specjalnego sprowadzania żurawi tego typu do robót betonowych, jeśli uprzednio przy robotach ziemnych używano koparek uniwersalnych. Na małych budowlach odgrywają one rolę maszyn głównych, zaś na dużych obiektach - maszyn pomocniczych (program uprawnienia budowlane na komputer). W niższych partiach obiektu służą one do samodzielnego układania masy betonowej dostarczanej w kadziach. Nadają się też do przemieszczania i ustawiania deskowań i zbrojenia.

Koparka gąsienicowa produkcji krajowej typu KM-601 z wyposażeniem dźwigowym. Dopuszczalny udźwig tych maszyn przy wysięgu 18 m wynosi 3870 kG, zaś przy wysięgu 10 m - 9000 kG.
Na wielkich zaporach, szczególnie wysokich i położonych w trudnych warunkach terenowych, stosowane są z dużym powodzeniem tzw. dźwigi dwu- wspornikowe, czyli z dwustronnymi wysięgnicami umieszczonymi na szczycie wieży wspierającej się na torowej bramie dwuszynowej z samodzielnym mechanizmem jazdy. Jeden wózek (tzw. wodzak) z hakiem mechanizmu podnoszenia porusza się po torach pasa dolnego wysięgnic, a drugi po torze w części pasa górnego. Łączna długość wysięgnic dochodzi do 100 m (program uprawnienia budowlane na ANDROID).

W czasie budowy brama często zostaje zdemontowana, a wieża w dolnej i środkowej swej części zabetonowana w masywie zapory. Most-estakada przerzucony między dwoma takimi wieżami siuży do przewozu masy betonowej samochodami lub wagonami kolejowymi. Masę betonową rozprowadza się rynnami lub przenośnikami taśmowymi, zawieszonymi na odpowiednich konstrukcjach przesuwanych w miarę potrzeby po wysięgnicach.
Przemysł krajowy oprócz żurawi na gąsienicowych (koparki z wyposażeniem dźwigowym) produkuje kilka rodzajów żurawi wieżowych pełnoobrotowych szynowych. Niektóre z nich jak np. żurawie typu ŻB-45A, ŹW-45 i ŻB-120 mogą być stosowane w budownictwie wodnym.

Okładziny betonowe na zboczach i dnie kanałów wykonuje się za pomocą specjalnych układarek o konstrukcji podobnej do nakładarek stosowanych w budownictwie drogowym. Proces betonowania płyt okładzinowych składa się z równomiernego układania pasa z masy betonowej o pewnej szerokości, prostopadle do osi kanału, zagęszczenia masy tetenowej oraz dokładnego wyrównania powierzchni (uprawnienia budowlane).
W maszynach tego typu masa betonowa dostarczana z górnej ławy jest przemieszczana i układana warstwami przez ruchomy pojemnik. Zagęszczenie i wyrównanie masy uzyskuje się za pomocą walców wibracyjnych. Maszyny innych typów (samobieżne-szynowe) mogą wykonywać okładzinę na skarpie i dnie wykopu. Mogą one być wyposażone w betoniarkę. Istnieją również układarki wykonujące okładzinę na obu skarpach i dnie jednocześnie.

Zagęszczanie masy betonowej

Charakter robót okładzinowych umożliwia prowadzenie w pełnym zakresie pracy równomiernej (program egzamin ustny). Masę betonową zagęszcza się obecnie powszechnie za pomocą wibratorów, które dzięki wytwarzanym drganiom o małej stosunkowo amplitudzie zmniejszają w masie betonowej wewnętrzne siły tarcia i spoistości.

Dzięki temu poszczególne ziarna składników stałych ulegają w promieniu działania wibratora przemieszczeniu, co wywołuje zagęszczenie betonu. W czasie wibrowania następuje również wydzielanie powietrza z masy betonowej w postaci pojedynczych baniek. Końcowy efekt wibrowania zależy od urabialności betonu, a więc od ilości i rodzaju użytego cementu, od kształtu i wielkości ziarn kruszywa, ich powierzchni, od ilości kruszywa i wartości wskaźnika wodno-cementowcgo masy betonowe (opinie o programie)j.
Na dobre zagęszczenie betonu w poważnym stopniu wpływa częstotliwość i amplituda drgań.

Im większa jest częstotliwość drgań wibratora, tym intensywniej przebiega proces zagęszczania. Wielkość amplitudy drgań powinna być dostosowana do rodzaju kruszywa, najmniejsza dla betonów żwirowych, większa dla betonu z zawartością tłucznia, a największa przy kruszywie gruboziarnistym. Ze wzrostem amplitudy i częstotliwości drgań zmniejsza się współczynnik lepkości i spoistości masy betonowej, zaś sama masa staje się bardziej urabialna (segregator aktów prawnych). Ta właściwość wibrowania pozwala na betonowanie przy mniejszym wskaźniku wodno-cementowym, co korzystnie wpływa na jakość betonu.

Stwierdzono doświadczalnie, że zawartość w betonie zmielonych tufów, trasu i w ogóle cząstek pyłowych o wymiarze mniejszym od 0,06-0,1 mm wpływa na pogorszenie urabialności betonu. Wynika to z tego, że ziarna o minimalnych wymiarach, a więc o relatywnie dużej powierzchni zewnętrznej, absorbują poważne ilości wody, która nie wiąże się z cementem. Dlatego też w budownictwie wodnym przeważnie usuwa się z kruszywa frakcje drobniejsze od 0,1 mm (promocja 3 w 1).