Adaptacja projektów typowych

Adaptacja projektów typowych do lokalnych warunków terenowych i istniejącej sieci uzbrojenia nie powoduje trudności, jednak koszty przeprowadzanych adaptacji przekraczają koszty ustalone w obowiązujących przepisach. Celowe byłoby urealnienie przepisów określających zakres i dopuszczalne koszty adaptacji projektów typowych (program uprawnienia budowlane na komputer).

Natomiast zakres przeróbek projektów typowych jest bardzo szeroki, a ich koszt przekracza w poszczególnych przypadkach koszt opracowania projektu indywidualnego. Przeróbki dotyczą najczęściej zmian w zastosowanych materiałach i elementach prefabrykowanych oraz w mniejszym stopniu zmian w programie budynku. Świadczy to o braku koordynacji między decyzjami o zatwierdzeniu projektów typowych a decyzjami w zakresie produkcji materiałów i elementów budowlanych, jak i o niedostosowaniu stojących do dyspozycji projektów typowych do wymagań inwestorów (program uprawnienia budowlane na ANDROID).

Znaczny udział opracowanych projektów typowych, które nie znalazły zastosowania w realizacji, świadczy o brakach w metodzie programowania działalności typizacyjnej. Stan ten powoduje zmniejszenie społecznych efektów w zakresie kosztu opracowania dokumentacji projektowej (uprawnienia budowlane).

W 1964 r. rozpoczął się nowy okres w zakresie działalności typizacyjnej w budownictwie mieszkaniowym. Przystąpiono do opracowania tzw. wojewódzkich zestawów projektów, które mają być zasadniczą podstawą prowadzonej działalności inwestycyjnej w latach 1966-1970. Wymaga to prowadzenia dalszych stałych badań nad efektami ekonomicznymi działalności typizacyjnej (program egzamin ustny).

W opracowaniu niniejszym  dokonano zebrania i usystematyzowania materiałów charakteryzujących specyfikę techniczno-ekonomiczną obu gałęzi produkcji społecznej, obsługujących proces budowlany, tj. budownictwa i przemysłu materiałów budowlanych. Znajomość tej problematyki niezbędna jest dla dwu grup prac typu bardziej specjalistycznego. Do jednej z nich należą pogłębione analizy techniczno-ekonomiczne poszczególnych elementów składowych działalności inwestycyjno-budowlanej, na drugą składają się ogólniejsze analizy, związane z oceną realności wykonania programu rzeczowego budownictwa mieszkaniowego, określone w planie perspektywicznym (opinie o programie).

Nakłady inwestycyjne

Relacje majątek praca produkcja w budownictwie i przemyśle materiałów budowlanych pozwalają na syntetyczną charakterystykę obu sektorów produkcji społecznej, obsługujących proces budowlany, na tle całej gospodarki w zasadzie uspołecznionej bez konieczności wchodzenia w bardziej szczegółowe wskaźniki techniczno-ekonomiczne z tego zakresu. Wyliczeń tych dokonano głównie w oparciu o wyniki Powszechnej Inwentaryzacji Środków Trwałych oraz niektóre opracowania autorskie, jak przede wszystkim monografia W. Lissowskiego (segregator aktów prawnych).

Podstawowe znaczenie posiada badanie dwóch grup relacji:

1. określających proporcje majątek-praca,
2. dotyczących wskaźników majątek-produkcja.

Każda z tych grup relacji jest ujmowana liczbowo przy pomocy dwóch odrębnych wskaźników. Z uwagi na to, że wartość majątku trwałego lub nakłady inwestycyjne są wielkościami brutto, tj. bez potrącenia amortyzacji, wartość produkcji ujmuje się również najczęściej jako wartość produkcji czystej łącznie z amortyzacją (czyli jako tzw. produkcję czystą brutto). Obok tak rozumianej wartości produkcji czystej używa się czasami również wartości produkcji globalnej, będącej wielkością nieporównywalną z pierwszą.

Dalsza uwaga metodologiczna dotyczy rodzaju cen, używanych dla wyceny wartości produkcji. Stosowane najczęściej ceny zbytu nie dają prawidłowego obrazu wielkości współczynników kapitałowych z uwagi na tzw. dwupoziomowość naszego systemu cen (polegającą na obciążaniu podatkiem obrotowym w zasadzie tylko przedmiotów spożycia). Dlatego w niektórych dokładniejszych przeliczeniach używa się teoretycznych cen jednolitych, tj. obciążonych równomiernie akumulacją finansową (promocja 3 w 1).

Istniejące obliczenia współczynników kapitałowych, jako relacji wielkości majątku trwałego do produkcji czystej (łącznie z amortyzacją), przeliczonej przy tym według cen jednolicie obciążonych akumulacją finansową, odnoszą się jedynie do przemysłu ogółem i jego poszczególnych gałęzi.