Architektura budowli użyteczności publicznej

Architektura budowli użyteczności publicznej (szkoły, szpitale, kluby, domy kultury) kształtowanych poprzednio - zgodnie z potrzebą, lub niezależnie od potrzeb w sposób, demonstrujący „szczerze” podział na funkcje przez wyodrębnienie z całości poszczególnych brył, łączników, pawilonów itd. - osiągnęła zwarte układy, pozwalające na oszczędności budowlane i eksploatacyjne (mniejszy koszt ścian zewnętrznych i opału) oraz umożliwiające dogodniejsze i bardziej elastyczne powiązania wewnętrzne, a także bardziej harmonijne wmontowanie tych obiektów w zespoły zabudowy (program uprawnienia budowlane na komputer). Nowy kierunek położył kres pogoni za „szlagierem”, za ekstrawagancją formalistycznych pomysłów; po latach, w których najwyższe uznanie uzyskiwały projekty dworca centralnego kształtowanego jako płyta zawieszona na linach na masztach, doprowadził on do powstania w układzie miasta realnie i monumentalnie rozwiązanych wielkich budowli społecznych.

Niemałą rolę w tym urealnieniu funkcjonalnym architektury Warszawy odegrało świadome nawiązanie do dziedzictwa. Metoda ta wprowadziła do zabudowy miasta zarzucone od lat tradycje urbanistyki regularnej, zabezpieczając zarazem zwolenników planistyki swobodnej, krajobrazowej od przerastania ich tendencji twórczej w dezurbani- styczny nihilizm. Przezwyciężenie formalistycznych kaprysów, jak np. nadmiernego przeszklenia budynków, doprowadzenie do ich zwartej konfiguracji odbyło się również w dużej mierze dzięki studiom tradycji narodowych, reprezentujących między innymi realistyczną ocenę warunków klimatycznych kraju i kosztów budowy (program uprawnienia budowlane na ANDROID).

Oparcie się na doświadczeniu dziedzictwa dopomogło w zdemaskowaniu szkodliwości i powierzchownej demagogii doktrynerskich koncepcji formalistycznych, ucząc kunsztu konkretnie pojmowanej użytkowości (uprawnienia budowlane). Z drugiej strony należy stwierdzić, że negatywne zjawiska fasadowości i korytarzowej zabudowy miasta, powstające w wyniku oportunistycznego a często opacznego pojmowania haseł realizmu są sprzeczne z istotnym sensem i naukami wielkich tradycji klasycznych, reprezentujących zawsze racjonalne dla swego czasu rozwiązania praktyczne oraz bogactwo koncepcji przestrzennych, uzyskiwane nader ograniczonym nakładem środków plastycznych i materialnych (program egzamin ustny).

Nowy etap rozwoju

Nowy etap rozwoju, w który wkracza architektura Polski Ludowej u progu drugiego swego dziesięciolecia, nie powstanie z gołej negacji, nie będzie powrotem do bezpłodnych użytkowo i artystycznie doktryn sprzed 1949 r. Budować go wypadnie na gruncie wielkich doświadczeń inwestycyjny cli i artystycznych architektury planu 6-letniego, drogą przewartościowania tych doświadczeń, odrzucenia ich jednostronności i błędów i rozwijania ich trwałego dorobku. Selekcja ta odbyć się może na gruncie opanowania i szerokiego zastosowania ekonomicznych i technicznych dyscyplin współczesnego budownictwa (opinie o programie). Nie chodzi bowiem o to, by eklektyczno-gipsaturową dekorację ceglanych domów zastąpić dekoracją utrzymaną w kosmopolitycznej konwencji abstrakcjonistycznej. Chodzi o to, by budować lepiej, taniej, szybciej, by szeroko rozpowszechnić nowe uprzemysłowione metody budownictwa i odszukać właściwe dla nich rozwiązania architektoniczne, odpowiadające nigdy nie wygasłym, a stale rosnącym wymogom duchowym rzesz pracujących (segregator aktów prawnych).

Ta droga nie tylko nie dezawuuje haseł nawiązania do dziedzictwa, lecz wręcz przeciwnie - postuluje szersze i głębsze niż dotąd poznanie i twórcze wyzyskanie nauk architektury historycznej. Wymaga tego przede wszystkim przezwyciężenie eklektyzmu - pozbawionego zasad bezmyślnego stosowania i łączenia form rozlicznych epok - które to zjawisko powstaje na skutek słabej i powierzchownej znajomości dziedzictwa. Nie rezygnując nigdy z ideowo-artystycznych zadań architektury i dążąc do ich kompleksowego rozwiązania w jedności z tak palącymi zadaniami użytkowymi i ekonomicznymi - dążyć musimy do takich typów rozwiązań estetycznych, które łącząc głęboką siłę wyrazu z lakonizmem użytych środków przyniosą zarazem poważne uproszczenia wykonawstwa i eliminację dodatkowych nakładów pieniężnych na efekty plastyczne. Jest to zadanie niełatwe (promocja 3 w 1).