Ceowniki i dwuteowniki

Na zwijarkach w warsztatach konstrukcji stalowych mogą być wyginane blachy o grubości do 50 mm i szerokości do 3 m, przy Rt. - 250 MPa. Najmniejszy promień wygięcia blachy jest równy promieniowi walca i wynosi ok. 250 mm. Większe wymiary i moce mają zwijarki w wytwórniach specjalistycznych, stosowane do produkcji rur i kotłów (program uprawnienia budowlane na komputer).
Niektóre trójwalcowe zwijarki mają taką konstrukcję łożysk, która umożliwia ukośne ustawienie walców, dzięki czemu można wyginać blachy na kształt ściętych stożków.

W zwijarkach blach o nastawnych walcach można nadawać wstępne wygięcie prostym odcinkom na brzegach blach, przed właściwym ich wyginaniem. Szerokość prostego odcinka pozostaje nie większa niż 1,5 grubości blachy.
Łożysko górne walca jest odchylne, co umożliwia wyjmowanie zwiniętej blachy o przekroju zamkniętym od czoła zwijarki. Promień krzywizny wygiętych blach sprawdza się wzornikiem (program uprawnienia budowlane na ANDROID). Nowoczesne zwijarki do blach są wyposażone w pulpit sterujący bezstopniowym napędem walców, mechanizmem zmiany ustawiania walców do wyginania brzegów.

Ceowniki i dwuteowniki wygina się na prasach tzw. „bokserkach”, działających na zasadzie skupionego nacisku tłoczyskiem na kształtownik
podparty. Wyginanie przeprowadza się stopniowo, przesuwając kształtownik i kontrolując promień wygięcia szablonem. W ten sposób wygina się kształtowniki w łuk o dużym promieniu, przy czym wysokość kształtownika jest ograniczona do ok. 300 mmu (uprawnienia budowlane).

We wszystkich operacjach wyginania na zimno zachodzi zjawisko umocnienia materiału na tych krawędziach, które uległy plastycznym odkształceniom. W niektórych przypadkach może to prowadzić do starzenia materiału i zmniejszenia jego zdolności do odkształceń plastycznych w czasie pracy konstrukcji. Z tych względów ogranicza się promień miejscowego zginania blach do wartości. Dla przypadku układania spoiny w strefie odkształceń na zimno należy ponadto zachować warunki.
Przy zapotrzebowaniu na małą liczbę kształtowników specjalnych, formowanych na zimno, wykonuje się je na prasach krawędziowych. Są to maszyny działające na zasadzie nacisku długich płaskich narzędzi o zaokrąglonych brzegach na blachę ułożoną na matrycy (program egzamin ustny).

Nacisk narzędzi

Nacisk narzędzia wygina blachę, która jest podparta na dwóch krawędziach pod wymaganym kątem według przygotowanej matrycy. W ten sposób przez stosowanie kolejnych zagięć i przy stosowaniu różnych matryc otrzymuje się kształtowniki o dowolnych przekrojach. Otrzymuje się zarówno przekroje otwarte jak i zamknięte. Możliwości kształtowania na krawędziarkach są ograniczone długością narzędzia (zwykle do 5 lub 7 m) i mocą nacisku. Na krawędziarkach kształtuje się zwykle profile z blach grubości 3-j-8 mm; w zależności od szerokości podparcia mogą być zginane również grubsze blachy (opinie o programie).

W celu ustalenia szerokości wyginanej blachy w rozwinięciu oblicza się długość łuku według promienia do środka grubości blachy. Dotyczy to jednak tylko blach cienkich, do grubości ok. 8 mm. W blachach większej grubości środek gięcia przesuwa się wskutek szerszej strefy uplastycznienia materiału i określić nie szerokości blach wymaga ustalenia odpowiednich współczynników dla różnych ich grubości. Obliczenia są żmudne i praktycznie przyjmuje się uproszczenia rachunkowe lub stosuje się naddatki technologiczne. W produkcji seryjnej ustala się ściśle szerokość blach przed wyginaniem (segregator aktów prawnych).

W konstrukcjach zbiorników i różnego rodzaju zasobników o powierzchniach usytuowanych względem siebie pod kątem stosuje się najczęściej do łączenia blach, jako element pośredni, kątownik. Jeżeli kąt zawarty między powierzchniami jest różny od prostego, ramiona kątownika trzeba odpowiednio rozchylić, wprowadzając kąt rozwarty lub wklęsły. Wyginanie ramion kątownika przeprowadza się przez kucie na gorąco (promocja 3 w 1).