Demokratyczne struktury

Przywiązanie do wolności musi być więc co rychlej uzupełnione rozwojem ducha solidarności, wyrażającego się nie tylko w spontanicznych akcjach pomocy, ale i w długofalowych działaniach polityczno-ekonomicznych. Są one założone w planie europejskiej integracji, ale napotykają na coraz większe trudności, rozmywające je i odsuwające w przyszłość (program uprawnienia budowlane na komputer). W krajach poddanych działaniu komunistycznej ideologii jej wpływy są nadal obecne, i to także wśród tych, którzy z nią walczyli. W naszej mentalności widoczne są zarówno dziesiątki lat niewolnictwa, jak komunistyczny neomanicheizm, cechujący się czarno-białymi podziałami i koniecznością posiadania wroga (program uprawnienia budowlane na ANDROID).

Nie ma się co łudzić – naturalnym dziedzicem komunizmu jest narodowy socjalizm, czyli system zakładający pewien liberalizm w dziedzinie gospodarki złączony z ksenofobicznym nacjonalizmem i autorytarną władzą, zachowującą demokratyczne struktury pozbawione swej istotnej treści. Stąd bacznie trzeba się przyglądać Chinom i Rosji, ale także i nam samym. 1 nie zapominać, że maoizm jest atrakcyjną ideologią wśród studentów Korei Południowej, przecież przodującej w kapitalistycznym rozwoju i mającej za sąsiada komunistyczne monstrum (uprawnienia budowlane).

W euroamerykańskich krajach gospodarki rynkowej wykształcają się - i zaczynają dominować - przeciwne prądy kulturowe. Można tu mówić jakimś narcyzmie, indywidualistycznym zapatrzeniu się w siebie, o kulturze orgiastycznej czyli skoncentrowanej na ciągu osobnych przeżyć, a nie na kontynuacji i rozwoju (czyli na kulturze człowieka), oraz kalejdoskopowej, pozbawionej jakiejkolwiek struktury wartości i celowości wykraczającej poza tę dorażność przeżyć - w której zmienność wydaje się jedyną wartością stałą. Lęk wobec tych prądów utrwala postkomunistyczną mentalność… niestety, w znacznie mniejszym stopniu prowadzi do budowy zorientowanego na wartości, głęboko demokratycznego społeczeństwa (program egzamin ustny).

Kalejdoskop

Taki układ trendów kulturowych prowadzi do hipotezy, że mamy do czynienia z najwyższym zagrożeniem - kształtowaniem ludzi niezdolnych do sprostania zadaniom, które przed nimi stoją. Ani ludzie o postkomunistycznej mentalności, ani ci „kalejdoskopowi" nie zbudują Europy zdolnej do życia. Nie rozwiążą problemu kształtowania się społeczeństw dualistycznych, złożonych z tych, którzy mogą się rozwijać, z tych, którzy w praktyce skazani są na wielostronną degradację. Nie sprostają zadaniu stworzenia nowego ładu międzynarodowego zapewniającego stopniowe rozwiązywanie lokalnych i globalnych konfliktów, mających zarówno ekonomiczne, jak i kulturowe podłoże. Nie uciekniemy od problemu islamu, a Afryka zdaje się wchodzić w okres agonalny. Nas dotyczy to także, splendid isolation to już nie dla nas (opinie o programie).

Nasza cywilizacja staje się coraz bardziej wrażliwa na wstrząsy i nawet pozornie niewielkie zakłócenia. Wiemy już. jakim zagrożeniem są terrorystyczne grupy, gangi i sekty. Możliwość dostania się w ich ręce broni jądrowej nie należy do science fiction - przecież rozwija się przemyt materiałów rozszczepialnych. Ale także i pojedynczy, niewiele znaczący ludzie, mogą już - chcący czy niechcący - wywoływać ogromne szkody (segregator aktów prawnych). Środki techniczne czynią człowieka coraz potężniejszym, a rozwijająca się światowa sieć wielorakich współzależności działa jak pudło rezonansowe czy elektroniczne wzmocnienie klasycznych instrumentów. Po japońskich doświadczeniach boimy się głównie trucizn, ale nie należy zapominać o młodym człowieku, który spowodował upadek najsolidniejszego banku brytyjskiego. ani o studentach, którzy złamali kody Pentagonu. Ostatnio złapano hobbystę, producenta komputerowych wirusów, który spowodował „zarazę" o bardzo szerokim zasięgu. Nie potrafimy sobie nawet wyobrazić, jakie możliwości będą mieli jemu podobni za 10 lat (promocja 3 w 1).

Funkcjonowanie cywilizacji o coraz bardziej gęstniejącej sieci współzależności i coraz większych możliwościach technicznych wymaga od ludzi znacznie większej wiedzy, wysokiego poziomu moralności oraz zdrowia psychicznego. Tylko tyle… Obserwujemy ewolucję przeciwną tym wymogom.