Forma osadnictwa rozproszonego

Wieś podlega procesowi przebudowy i utrwalania zasobów. Proces ten odbywa się w warunkach drobnych gospodarstw i w ten sposób utrwala się forma osadnictwa rozproszonego. Każdy pożar czy inna klęska żywiołowa powoduje utrwalenie tej formy (program uprawnienia budowlane na komputer). To nie jest paradoks, gdyż właśnie w takich przypadkach uruchamia się akcję społeczną i środki państwowe dla jak najszybszej odbudowy, a na miejsce poprzedniej lichej zabudowy realizuje się budynki trwale, dokonując jedynie minimalnych korekt planistycznych, podyktowanych względami bezpieczeństwa pożarowego lub sanitarnymi (program uprawnienia budowlane na ANDROID). Tak np. w powiecie Mińsk Maz. odbudowano po huraganie najmniejsze nawet przysiółki. Dlatego też skupianie osadnictwa wiejskiego, przenoszenie rozproszonych przysiółków do większych zespołów, może mieć miejsce tylko w przypadku większych zespołowych działań rekonstruujących strukturę produkcji rolnej.

Zdaniem kol. Kacnniarza, drugim ważnym problemem do rozstrzygnięcia jest problem struktury zatrudnienia na wsi. Obecnie 69° o ludności wsi utrzymuje się z rolnictwa, a 31% (4.7 min) z zawodów pozarolniczych (uprawnienia budowlane). Przewiduje się, że w 1980 roku 48% ludności na wsi (7 min) będzie utrzymywać się z zawodów pozarolniczych. Zakłada się, że ogólne zatrudnienie na wsi wyniesie w 1980 roku 20 osób 100 ha, podczas gdy obecnie w PGR-ach wynosi 12 osób 100 ha i jeszcze będzie się zmniejszać (program egzamin ustny). Nie wiadomo oczywiście, czy te wstępne liczby planu perspektywicznego się utrzymają i czy wyważone zostały proporcje z innymi działami gospodarki narodowej (np. optymistyczne założenia w zakresie mieszkalnictwa przewidują zagęszczenie w miastach 1 osoba izbę i na wsi 1,2 osób izbę) (opinie o programie).

Praktyczna działalność planistyczna

Nie rozszyfrowano sprawy zatrudnienia ludności nierolniczej na wsi ani sprawy dojeżdżających do pracy ze wsi do miast (obecnie 1 min osób). Dopiero dalsze studia nad planem perspektywicznym gospodarki narodowej doprowadzą do wyjaśnienia i zaplanowania rozwiązania tych zagadnień. A co w tej sytuacji ma się dziać w planowaniu przestrzennym? zapytuje kol. Kachniarz. Oczywiście nie można czekać. Teoretyczna i praktyczna działalność planistyczna musi być prowadzona, ale w oparciu o dokładne rozpoznanie istniejącego stanu osadnictwa i perspektyw rozwoju, a dopiero taka działalność może pozwolić na utworzenie hipotez modelu a raczej modeli osadnictwa (segregator aktów prawnych).

Na podstawie opracowań wykonanych dla trzech powiatów (Nowy Dwór w woj. warszawskim oraz Wadowice i Limanowa w woj. krakowskim), z którymi kol. Kachniarz niedawno się zapoznał, mówca stwierdził, że istnieje potrzeba znacznego zróżnicowania modeli osadnictwa, nawet w ramach jednego powiatu. Przy okazji kol. Kachniarz zauważył, że na tego rodzaju konferencjach czy seminariach celowe byłoby prowadzenie dyskusji w oparciu o konkretne plany przynajmniej dwóch lub trzech powiatów o różnej specyfice, uprzednio udostępnione uczestnikom, dla wyraźniejszego przedstawienia zagadnień.

Jednak obecnie za zagadnienie najpilniejsze w planowaniu wsi i możliwe do opracowania kol. Kachniarz uznaje nie tyle rozwiązanie koncepcji osadnictwa w ogóle, ile koncepcji sieci usług jako podstawy do racjonalizacji działań inwestycyjnych ze środków państwowych na wsi. Wskazanie głównych ogniw tej sieci w powiatach, adresujące usługi i produkcję nierolniczą do określonych skupisk osadniczych, jest niezbędne w warunkach rozwoju procesu inwestowania na wsi. Przypuszczalnie jednak trzeba brać pod uwagę, że i w tym zakresie nie wystarczy jeden model, który roboczo nazywamy systemem ośrodków III rzędu, gdyż być może w niektórych przypadkach obecny stan zainwestowania wsi spowoduje konieczność zejścia niżej (promocja 3 w 1).

W sprawie „mitu” ewentualnej tymczasowości budownictwa na wsi kol. Kachniarz oświadczył, ze wprawdzie sam jest zwolennikiem mniej trwałego budownictwa, i to nie tylko chłopskiego, ale trzeba realnie wziąć pod uwagę, że chłopi budują w sposób trwały, a przemysł nie dostarcza materiałów dla budownictwa mniej trwałego, bo ma inne zadania.