Formy krasowe

ACHDAR, AL-DŻABAL AL-, góry na wsch. wybrzeżu Piw. Arabskiego, gl. w Omanie; wys. do 3075 m. ACHDAR, AL-DŻABAL, AL-, płaskowyż w pn.-wsch. Libii; wys. do 876 m; wznosi się dwoma wysokimi stopniami nad M. Śródziemnym; liczne formy krasowe i wadi. ACHEBE Chinua, ur. 1930, pisarz niger., tworzący w języku ang.; powieści konfrontujące kulturę rodzimą z zacho- dnioeur. (Boża strzała) (program uprawnienia budowlane na komputer).

ACHELOOS (Aspropotamos), rz. w środk. Grecji; dl. 220 km; uchodzi do M. Jońskiego; elektrownie wodne. ACHEMENIDZl, dyn. panująca ok. 550- 330 p.n.e. w Persji, zw. stąd państwem A.; m.in. Cyrus St., Kambyzes II, Dariusz I W., Kserkses 1, Artakserkses I i II, Dariusz III Kodomanus. ACHERNAR, a Eri, najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Erydanu, o jasności wizualnej + 0″’53. ACHESON lączysn] Dean Gooderham, 1893-1971, polityk amer.; czl. Partii De- mokr.; wysokie funkcje państw., 1949- 53 sekr. stanu (program uprawnienia budowlane na ANDROID).

ACHILLES, bohater Iliady, najdzielniejszy z Greków pod Troją; syn Peleusa (stąd zw. Pelidą) i Tetydy; matka uodporniła ciało jego na rany, z wyjątkiem pięty (stąd „pięta A."), zginął ugodzony w nią przez Parysa. Achilles tatios (a. Tacjusz), 11/111 w., pisarz gr. z Aleksandrii w Egipcie; zachowany romans O Leukippie i Klejto- foncie. Achillesa ścięgno (ścięgno piętowe), duże, b. silne ścięgno mięśnia trójglowego łydki mające przyczep na guzie kości piętowej (uprawnienia budowlane).

Achim Andras, 1871-1911, węg. radykalny przywódca chłopski; 1906 zał. niezależnej socjalist. partii chłopskiej; domaga! się przekazania chłopom wielkich majątków i dóbr kość.; zamordowany. Achiropita (acheiropita), ikon. w sztuce wczesnochrześc. obraz, któremu przypisywano cudowne powstanie i cudowną moc; spośród a. najbardziej znany i czczony byl wizerunek Chrystusa - mandylion. ACHMADULINA Bella A., ur. 1937, poetka ros.; wiersze miłosne i refleksyjne (Struna, Tajna) (program egzamin ustny).

Grupy piroksenów

ACHMATOWA Anna A. (wlaśc. A.A. Go- rienko), 1889-1966, poetka ros.; przedstawicielka akmeizmu; subtelne liryki refleksyjne (Paciorki), poematy epickie, m.in. Requiem, poświęcony ofiarom stalinowskich represji, wierszewojnie, artykuły o twórczości A. Puszkina; przekł. poezji, m.in. polskiej. ACHMATOWICZ Osman, 1899-1988, chemik organik; prof. Politechn. Lódz. Uniw. Warsz., czl. PAN; prace gl. z dziedziny chemii alkaloidów, terpenów i steroidów. ACHONDRYTY, meteoryty kam. (aeroli- ty) składające się gl. z minerałów z grupy piroksenów i plagioklazów; pod względem składu chem., miner, i struktury najbardziej ze wszystkich meteorytów zbliżone do niektórych skał ziemskich (opinie o programie).

ACHROMAT, układ opt. (okular) z usuniętą aberracją chromatyczną dla dwu dl. fali świetlnej. ACHROMATOPSJA, rzadko spotykana wrodzona wada wzroku; całkowita lub częściowa niemożność rozróżniania barw; przy całkowitej a. człowiek widzi wszystko w kolorze szarym. ACHROMATYZACJA, zmniejszenie aberracji chromatycznej przez łączenie odpowiednio dobranych soczewek.

AChRR (Assocyacyja chudożnikow riewolucyonnoj Rosii), od 1928 AChR (Assocyacyja chudożnikow riewolu- cyi), stow, artystów radź. działające 1922-32, nawiązujące do tradycji pieriedwiżników; w programie walka z formalizmem o sztukę realist., odzwierciedlanie rewol. przemian w ACHTAL, AL- (wlaśc. Abu Malik Ghijas Ibn Ghaus), ok. 640-ok. 710, arab. poeta beduiński; dywan poezji (segregator aktów prawnych).

ACHTEL (ósmak,), dawna jednostka stanowiąca 1/8 część większej jednostki, gl. obj.; 1 a. = 1/8 beczki = = ok. 19-21 I; a. stary - 134-140 1; a. nowy - 155-163 1; a. prus. - 3,75 1; a. austr. - 7,69 1. ACHTERPIK (afterpik, skrajnik rufowy), wodoszczelny przedział na rufie statku, oddzielony od reszty pomieszczeń grodzią wodoszczelną; w razie uszkodzenia rufy zabezpiecza przed zatopieniem reszty pomieszczeń statku. ACHTERSZTAC (aftersztag), stalowa lina mocująca maszt; biegnie od górnej części masztu do rufy statku (promocja 3 w 1).