Gotowość dokumentacyjna

Dotychczas za cel typizacji uważano częstokroć tzw. gotowość dokumentacyjną, w której widziano główną korzyść typizacji. W latach np. 1947-1955 przez typizację rozumiano wyłącznie budowę jakiegoś obiektu wg gotowego projektu wybranego ze zbioru projektów typowych (program uprawnienia budowlane na komputer). W okresie tym zagadnienie „gotowości dokumentacyjnej” było zagadnieniem nadrzędnym, gdyż wynikało ono z braku odpowiedniej ilości kadr projektanckich. Nie brano natomiast zupełnie pod uwagę aspektów technicznych, wynikających z istoty typizacji.

Obecnie pogląd, iż celem typizacji jest jedynie zmniejszenie kosztów dokumentacji, należy uznać za błędny, gdyż koszty te stanowią zaledwie 2-5% kosztów inwestycji (program uprawnienia budowlane na ANDROID). Zmniejszenie kosztów dokumentacji może i powinno być zawsze osiągane, lecz sprowadzenie zagadnień typizacyjnych wyłącznie do tego celu, jest wyraźnym nieporozumieniem chociażby z tego powodu, że potanienie inwestycji i jej „gotowość dokumentacyjną” można osiągnąć powtarzając ten sam, raz wybudowany obiekt.

Takie powtarzanie obiektu nie ma jednak wieje wspólnego z właściwymi celami typizacji i odbija się ujemnie na wartości użytkowej obiektów, wymagających każdorazowo przystosowania do lokalnych warunków miejscowych (uprawnienia budowlane).
Właściwy cel typizacji można natomiast osiągnąć przez:
a) uprzemysłowienie produkcji budowlanej w oparciu o szerokie stosowanie typowych elementów,
b) powszechne udostępnienie tych elementów w wystarczającej ilości i po przystępnych cenach,
c) zapewnienie technicznego powiązania rozwiązań funkcjonalnych z produkowanymi elementami typowymi,
d) właściwą politykę cen, sprzyjającą rozwojowi typizacji,
e) należytą propagandę popartą przedstawieniem konkretnych korzyści ekonomicznych w wyniku stosowania typizacji (program egzamin ustny).

Podstawową formą typizacji w budownictwie wiejskim powinno być zatem powszechne stosowanie typowych i znormalizowanych elementów konstrukcyjnych, budowlanych, instalacyjnych i wyposażeniowych, które muszą stać się przedmiotem masowej produkcji przemysłowej, a nie powtarzanie typowych projektów budynków wykonywanych metodami rzemieślniczymi. Tak pojęta typizacja pociąga za sobą konieczność zorganizowania odpowiedniego zaplecza technicznego, pracującego na potrzeby budownictwa wiejskiego zarówno uspołecznionego jak i indywidualnego (opinie o programie).

Przedmiot typizacji

Typizacja ma więc również przyczynić się do prawidłowej organizacji tego zaplecza.
Podstawowymi czynnikami określającymi typizację w budownictwie wiejskim są: funkcja budynku, jego kompozycja przestrzenna oraz jego konstrukcja i materiał, z jakiego ma być wzniesiony.
Funkcja. Potrzeba typizacji rozwiązań funkcjonalnych i procesów technologicznych jest jednym z głównych motorów typizacji ze strony inwestora (segregator aktów prawnych).

Jednorodna funkcja, podobne wymagania technologiczne i użytkowe - rodzą jednorodne rozwiązania projektowe. Prowadzi to w konsekwencji do typizacji rozwiązań użytkowych, czyli typizacji funkcji oraz jej podstawowych węzłów.
Kompozycja przestrzenna. Pierwotne zamierzenia typizacyjne bardzo często były oparte na chęci ujednolicenia zewnętrznego wyglądu budynków: ich brył, gabarytów itp. Mieliśmy wówczas do czynienia z typizacją rozwiązań estetycznych, którą należy uznać obecnie za przedwczesną i zbyt daleko idącą.

Odmienność przeznaczenia funkcjonalnego bądź produkcyjnego budynków wiejskich, złożoność i różnorodność wymagań środowiskowych powodują konieczność zróżnicowania brył i gabarytów dostosowanych ściśle do określonych warunków, co wynika również z rozumowań ekonomicznych. Nowoczesne kierunki kompozycji architektonicznych wynikają konsekwentnie z rozwiązań funkcjonalnych, materiałowych, technicznych i ekonomicznych (promocja 3 w 1).

Konstrukcja. Typizacja rozwiązań konstrukcyjnych, jak również elementów, węzłów, połączeń przydatnych dla różnorodnych tematycznie obiektów, odznaczających się łatwością stosowania w różnych warunkach funkcjonalnych i terenowych, stanowi jeden z podstawowych przedmiotów typizacji w budownictwie wiejskim.