Granit masywu Karkonoszy

Kamieniołom w Strzelinie produkuje przede wszystkim materiały drogowe w postaci kostki i krawężników, a poza tym wszelkiego rodzaju ciosy, bloki i płyty. W zastosowaniu do cokołów zalecana jest dla tego granitu faktura szlifowana lub łupana, jako dopuszczalna zaś rwana i drobnogroszkowana (program uprawnienia budowlane na komputer).
Granit masywu Karkonoszy znajduje się jedynie częściowo w granicach Polski, reszta (ok. 60%) leży na obszarze Czech.

Granit ten różni się bardzo barwą, strukturą, jak również własnościami fizycznymi i mechanicznymi od granitów poprzednio omawianych (program uprawnienia budowlane na ANDROID). Wykazuje on przeważnie strukturę porfirową, co uwidacznia się w występowaniu dużych (wynoszących nieraz kilka cm długości) i małych kryształów ortoklazu różowego lub białego tkwiących w drobnoziarnistej masie skalnej (np. Szklarska Poręba). Niektóre odmiany (Janowice) wykazują bardziej równoziarnistą strukturę. Barwa granitu jest różowa lub szaro- różowa o bardzo urozmaiconym rysunku powierzchni (uprawnienia budowlane).

Ze względu na doskonałą oddzielność w trzech kierunkach można uzyskiwać duże bloki. Własności technologiczne granitu karkonoskiego są gorsze od własności poprzednio omówionych granitów ze względu na jego strukturę porfirową i większą podatność do wietrzenia. Główne miejsca eksploatacji tego granitu to Szklarska Poręba; poprzednio były czynne i inne kamieniołomy (Kazpurki, Łomnica, Bukowiec, Janowice Wielkie, Czarne, Maciejowa, Cieplice - Zdrój itd.). Najbardziej zalecaną fakturą powierzchni tego gatunku przeznaczonego na cokoły jest faktura polerowana, dopuszczalną zaś rwana, grotowana, groszkowana i szlifowana.

Na zakończenie opisu polskich gatunków granitu należy wspomnieć o ciekawej, małej zresztą intruzji czerwonego granitu w okolicach Kudowy (Chołogierki). Granit ten odznacza się budową gruboczęściowo drobnoziarnistą i ma duże wartości dla budownictwa ze względu na odmienną barwę w stosunku do szarych granitów pozostałych obszarów.
Sjenity występują na Dolnym Śląsku w okolicy Niemczy oraz w masywie między Kłodzkiem a Złotym Stokiem (program egzamin ustny).

Skały wylewne

Sjenity niemczańskie eksploatowane w Przedborowie i Kośminie są skałami koloru ciemnoszarego z zaznaczającymi się białymi kryształkami skaleni. Odmiana z Kośmina wykazuje budowę porfirową, co umożliwia uzyskanie pięknych efektów rysunkowych na powierzchni wypolerowanej przy bezładnym ułożeniu ziaren skaleni.
Sjenity dolnośląskie dają się dobrze szlifować i obrabiać, jakkolwiek są nieco trudniejsze w obróbce niż granity.

Zalecaną fakturą powierzchni na cokoły jest powierzchnia polerowana, szlifowana, dopuszczalna zaś jest drobnogroszkowana. Zastosowanie sjenitów dolnośląskich stale wzrasta; ze sjenitu z Przodborowej wykonano schody profilowane i polerowane w gmachu Rady Państwa w Warszawie (opinie o programie).
Gabra znajdują się na terenie Dolnego Śląska w rejonie Sobótki oraz w okolicy Nowej Rudy. Składają się z plagioklazu (labradoru) i piroksenu, poza tym obecne są akcesorycznie amfibol, oliwin oraz inne minerały. Skład i budowa gabra dolnośląskiego jest dość różnorodna. W Słupcu koło Nowej Rudy eksploatowane jest gabro do celów drogowych (tłuczeń i grysy) (segregator aktów prawnych).

Niektóre odmiany mogłyby po wypolerowaniu znaleźć zastosowanie jako materiał dekoracyjny. Zasoby gabra oceniane są wg prof. A. Czeżowskiego na ok. 200 milionów ton. Gabro śląskie (wg prof. M. Kamieńskiego) mogłoby w pewnym stopniu zastąpić tzw. czarne granity szwedzkie, ewentualnie labradoryty, a więc skały barwie bardziej ciemnej, a więc efektowne w wyglądzie.

Skały wylewne są dość licznie w Polce reprezentowane i stanowią materiał niezmiernie cenny zarówno do celów drogowych, jak też i budowlanych. Występują w obszarze krakowskim w Pieninach, na terenie Śląska oraz w nieznacznej ilości na terenie Gór Świętokrzyskich. W przeglądzie tych skał uwzględniamy ze względu na ich przydatność budowlaną, porfiry, diabazy, melafiry, bazalty i andezyty (promocja 3 w 1).