Instalacje elektryczne

Pierwszym krokiem w uprzemysłowieniu instalacji elektrycznych było wprowadzenie przewodów wtynkowanych zamiast podtynkowych, co wyeliminowało pracochłonne wykuwanie bruzd dla założenia rurek izolacyjnych i późniejsze przeciąganie przewodów po wykonaniu tynków (uprawnienia budowlane).

Dalsze unowocześnienie robót instalacji elektrycznych nastąpiło wraz z rozwojem budownictwa wielkopłytowego. Wyeliminowanie tynków z powierzchni ścian i stropów zmusiło do szukania nowych rozwiązań. Jednym z częściej stosowanych obecnie systemów jest poziomy układ sieci elektrycznej w płaszczyźnie podłogi, a głównie poza listwami przyściennymi, z wyprowadzeniem przewodów wyłącznikowych do góry poza opaską ościeżnic drzwiowych (program na telefon).

Zmianom uległ również osprzęt, przez wprowadzenie tzw. puszek uniwersalnych przyklejanych bezpośrednio do ściany, eliminujących rozgałęzienie puszkowe.

Szerokie zastosowanie w instalacjach elektrycznych znalazły również tworzywa sztuczne. Rurami winidurowymi zastąpiono rury stalowo-pancerne, a stosowane obecnie przewody w osłonie PCW są dużo wygodniejsze do prowadzenia sieci (program na komputer). Typizacja układów sieciowych instalacji elektrycznych wprowadza seryjną powtarzalność elementów, co pozwala — podobnie jak w innych rodzajach instalacji — na stosowanie prefabrykacji zestawów sieciowych i osprzętu.

Wytwórnia prefabrykatów betonowych i żelbetowych

Wytwórczość prefabrykatów betonowych i żelbetowych stanowi w chwili obecnej podstawę produkcyjną budynków z elementów wielkowymiarowych (program egzamin ustny).
Stąd też organizacja zakładów prefabrykacji stanowi problem zasadniczy, decydujący zarówno o poziomie technicznym, jak i kosztach prefabrykatów. Decyzja co do rozmiarów i charakteru wytwórni prefabrykatów powinna być podejmowana w oparciu o wstępną analizę techniczno-ekonomiczną, uwzględniającą następujące założenia wyjściowe:

— wielkość zamierzonych inwestycji budowlanych przewidzianych do obsłużenia przez projektowany zakład, okresy ich realizacji i koncentracja w terenie (opinie o programie),

— rodzaje elementów do wyprodukowania, liczba typów, wymagana jakość i precyzja wyrobów (segregator aktów prawnych),

— Wytwórnie stałe są budowane najczęściej dla produkcji wielkoseryjnej, na tzw. „skład” (tj. nie dla określonego z góry odbiorcy), stypizowanych prefabrykatów o szerokim zastosowaniu w pewnym większym rejonie, np. w województwie. Okres amortyzacji wytwórni stałej musi być dostatecznie długi, aby wyroby nie były obciążone zbyt dużym narzutem, niwelującym korzyści ekonomiczne z zastosowania wyższego poziomu uprzemysłowienia (zwykle okres eksploatacji wytwórni stałej wynosi powyżej 10 lat).

Przykładem takiej wytwórni może być „Faelbet” na Żeraniu w Warszawie, o produkcji ok. 1000 m3 wyrobów betonowych i żelbetowych dziennie, której podstawowym asortymentem wielkowymiarowych prefabrykatów są wielokanałowe bloki ścienne i stropowe (promocja 3 w 1).

— Odmienne czynniki stanowią o organizacji wytwórni sezonowych. Są to wytwórnie budowane doraźnie dla konkretnego zadania produkcyjnego (np. budowy osiedla, stąd częsta ich nazwa „osiedlowe”) o ograniczonym zasięgu i czasie działania, przeważnie 2—5 lat. Stopień zmechanizowania produkcji jest w tych wytwórniach mniejszy; przeważają rzemieślnicze sposoby wytwarzania.

Produkuje się określony asortyment prefabrykatów dla określonego odbiorcy, z dostosowaniem tempa produkcji do potrzeb montażowych budowy. Produkcja prefabrykatów odbywa się z reguły na „wolnym powietrzu” (stąd częste określenie takich wytwórni jako „połowę” lub „poligonowe”), w okresie roku o temperaturach dodatnich.