Jakość wody do zapraw

Spoiwem w zaprawach są:
- wapno gaszone (w postaci ciasta wapiennego), sucho gaszone
(hydratyzowane), pokarbidowe i niegaszone mielone,
- cementy (portlandzkie i hutniczy),
- gips (budowlany i przedni),
- zawiesina gliniana.

Jakość wody do zapraw określona jest w odpowiedniej normie. Najlepsza jest woda nadająca się do picia (program uprawnienia budowlane na komputer).
Domieszki do zapraw mogą przyspieszać jej twardnienie, obniżać temperaturę zamarzania wody zarobowej w świeżej zaprawie, opóźniać wiązanie (w zaprawach gipsowych) oraz zwiększać wodoszczelność lub mrozoodporność stwardniałej zaprawy.
Zależnie od rodzaju użytego spoiwa rozróżnia się zaprawy: wapienne, cementowe, cementowo-wapienne, cementowo-gliniane i gipsowo-wapienne.
Świeżą zaprawę jako masę bezpostaciową można dowolnie uformować. Z upływem czasu następuje jej twardnienie i wzrost wytrzymałości.

Badanie wytrzymałości zaprawy na ściskanie odbywa się na wykonanych z niej próbkach w kształcie walca o średnicy i wysokości 8 cm (program uprawnienia budowlane na ANDROID). Wytrzymałość, jaką osiągnie próbka po 28 dniach twardnienia w określonej temperaturze i wilgotności, przyjmuje się jako miarodajną i nazywa się marką zaprawy. Przykładowo zaprawa marki 8 oznacza więc, że po 28 dniach twardnienia osiągnie ona wytrzymałość 8 kG/cm2 (0,785 MN/m2).
Wytrzymałość zaprawy zależy przede wszystkim od rodzaju spoiwa i jego ilości w stosunku do kruszywa.
Przygotowanie zaprawy polega na dozowaniu poszczególnych składników i odpowiednim ich wymieszaniu (uprawnienia budowlane).

Dozowanie składników odbywa się dwiema metodami: objętościowo i wagowo-objętościowo. Przy dozowaniu objętościowym spoiwo i kruszywo odmierza się pojemnikami (taczkami, wiadrami, skrzyniami itp.), a wodę dozuje się zależnie od żądanego stopnia ciekłości. Ten sposób dozowania jest mało dokładny, ponieważ składniki zaprawy, z wyjątkiem ciasta wapiennego, powinny być suche i luźno usypane, co w warunkach budowy jest trudno osiągalne.

Zaprawy wapienne

Bardziej dokładny jest sposób wagowo-objętościowy, w którym spoiwo, z wyjątkiem ciasta wapiennego dozuje się wagowo, a kruszywo i wapno objętościowo.
Na podstawie wieloletnich doświadczeń i wykonanych badań wytrzymałości zapraw ustalono i ujęto w tabelach stosunki wagowo-objętościowe poszczególnych składników(program egzamin ustny). Skład zaprawy określa się stosunkiem ilości spoiwa do piasku. Na przykład zaprawa cementowa 1 : 1,5 oznacza, że do jej wykonania użyto jedną część cementu i 1,5 części piasku.

Zaprawy wapienne, których ilość składników w 1 m3, mają małą wytrzymałość na ściskanie (marki 4 i 2) i nie są odporne na wpływy atmosferyczne. Dlatego też stosuje się je do murowania budynków jednokondygnacyjnych mieszkalnych i gospodarczych oraz do tynków wewnętrznych.
Zaprawy cementowo-wapienne i cementowe mają szersze zastosowanie ze względu na większe wytrzymałości i odporność na wpływy atmosferyczne i chemiczne. Orientacyjne ilości składników w 1 m3 zaprawy cementowej (opinie o programie).

Zaprawy cementowo-wapienne (o markach 8, 15, 30 i 50) stosuje się do robót murowych, tynków oraz okładzin zewnętrznych i wewnętrznych. W budownictwie stosuje się je najczęściej.
Zaprawy cementowe (o markach 15, 30, 50, 80, 100 i 120) stosuje się do murów, tynków, okładzin, łączenia i mocowania elementów budowlanych oraz z dodatkiem środków uszczelniających jako zaprawy wodoszczelne (segregator aktów prawnych).

Zapraw gipsowych i gipsowo -wapiennych używa się do murowania ścian z elementów gipsowych, gipsowo-betonowych i tynków wewnętrznych. W budownictwie wodnym nie są one stosowane ze względu na nieodporność na wilgoć.

Zaprawy cementowo-gliniane stosuje się do murowania ław i murów narażonych na działanie wilgoci (promocja 3 w 1). Tynki wykonane z tych zapraw nadają się do izolacji ścian budynków posadawianych w gruntach wilgotnych, zbiorników, silosów na kiszonki itp.