Kamieniołomy granitu

ABEOKUTA, m. w pd.-zach. Nigerii, stoi. stanu Ogun, nad rz. Ogun; 253,0 tys. mieszk. (1975); przemysł spoż., mat. bud.; eksploatacja granitów. ABERCROMBIE [abakramby] Sir Leslie Patrick, 1879-1957, ang. urbanista i architekt; plan rekonstrukcji centrum Londynu (wraz z J.H. Foreshawem) i in. ang. miast; publikacje teoret. (Dublin of the Future) (program uprawnienia budowlane na komputer).

ABERDARE, m. w W. Brytanii (Walia); 37,0 tys. mieszk. (1981); wydobycie węgla kam. (antracyt), przemysł elektrotechniczny. ABERDEEN George Hamilton, 1784-1860, polityk bryt.; 1828-30 i 1841-46 min. spraw zagr., 1852-55 premier; przeciwnik wojny krymskiej. ABERDEEN Ishbel Maria, 1857-1939, bryt. działaczka spoi. i publicystka; bojowniczka o prawa dla kobiet; 1904-36 przewodu. Międzynar. Rady Kobiet (program uprawnienia budowlane na ANDROID).

ABERDEEN, m. w W. Brytanii (Szkocja), wielki port rybacki nad M. Północnym; 218 tys. mieszk. (1993); przemysł stoczn., maszyn., włók. i in., kamieniołomy granitu; ośr. handl.; węzeł komunik., ośr. usługowy dla platform na M. Północnym; ośr. turyst.-wypoczynkowy (zał. 1494); granitowa katedra St. Machar (XIV-XVI w.), kaplica (XVI w.); muzeum (uprawnienia budowlane).

Aberdeen angus, szkoc. rasa bydła typu mięsnego, bezroga, waży 550-900 kg; wysoka wydajność rzeźna Nils, 1888-1957, archeolog szwedz.; prof. uniw. w Sztokholmie; badacz pradziejów Skandynawii, środk. i zach. Europy; współtwórca i realizator metody typologicznej w archeologii. Aberracja, astr. pozorne odchylenie położenia obserwowanego ciała niebieskiego od jego położenia rzeczywistego wskutek ruchu Ziemi (program egzamin ustny).

Aberracja chromatyczna

Aberracja chromatyczna (chromatyzm), wada soczewek przejawiająca się w powstawaniu na obrazie barwnych obwódek wskutek rozszczepiania światła w materiale soczewek. Aberracja sferyczna, wada układów opt. przejawiająca się w wytwarzaniu przez nie rozmytych obrazów; homo- centryczna wiązka promieni świetlnych po przejściu przez układ przestaje być wiązką homocentryczną. Aberracje chromosomów (mutacje chromosomów), samorzutne lub wywoływane sztucznie zmiany w strukturze chromosomów (podwojenie, utrata lub przemieszczenie ich odcinków), dające w wyniku dziedziczne zmiany cech organizmu (opinie o programie).

Aberracje układu optycznego, wady układu opt. pogarszające jakość dawnego obrazu; przejawiają się nieostrością, zniekształceniami lub zabarwieniem elementów obrazu (aberracja sferyczna, astygmatyzm, koma, krzywizna pola, dystorsja, aberracja chromatyczna). ABERTILLERY, m. w W. Brytanii (Walia); 19,0 tys. mieszk. (1981); wydobycie węgla kam., hutnictwo żelaza. W. Brytanii (Walia), nad M. Irlandzkim; 9,0 tys. mieszk. (1981); miejscowość wypoczynkowa i uzdrowisko (zal. 1872); zabytki (segregator aktów prawnych).

ABHA, m. w Arabii Saudyjskiej, gl. ośr. krainy Asir; 30,2 tys. mieszk. (1974); rzemiosło; węzeł pustynnych dróg samochodowych; lotnisko. ABICHT Henryk, 1835-63, emigr. działacz polit.; czł. TDP; 1862 przybył do Królestwa Pol. jako emisariusz Gromady Rewolucyjnej Londyn; aresztowany i stracony. ABICHT Jan, 1762-1816, filozof poi., pochodzenia niem.; prof, filozofii w Erlangen i w Wilnie; przedstawiciel kantyzmu.

Aberracje chromosomów A dwie pary chromosomów homologicznych, B deficjencja, C duplikacja, D translokacja heterozygotyczna (w jednym z chromosomów homologicznych), D, translokacja homozygotyczna (w obu chromosomach homologicznych), E inwersja heterozygotyczna, E, inwersja homozygotyczna; a, b, c, d, e, f, g, h, i - odcinki chromosomów (promocja 3 w 1).

AbIDŻAN (Abidjan), największe m. i gl. port Wybrzeża Kości Słoniowej, nad Zat. Gwinejską; 1,8 min mieszk. zespól miejski (1984); rafineria ropy naft.; przemysł spoż., elektrotechn., samoch., wtok., chem., drzewny, maszyn.; węzeł komunik.; międzynar. port lotu.; muzeum sztuki trad.; ośr. turyst.; uniwersytet. W 1960-83 stoi. Wybrzeża Kości Słoniowej; po przeniesieniu stolicy do Jamusukro pozostaje nadal gl. ośr. gosp. i kult.-nauk. kraju.