Konsystencja zaczynów lub zapraw

Oznacza się ją wielkością zagłębienia w zaczyn stożka pomiarowego. Stożek ten wykonany jest z blachy żelaznej ocynkowanej (uprawnienia budowlane).

W stożek wstawia się rurkę o średnicy 1 cm z otworem w dolnej części, który służy do napełniania stożka śrutem. Podstawą stożka jest

pokrywa blaszana przypawana do stożka na obwodzie oraz do rurki. Stożek łącznie ze śrutem powinien ważyć 300 g (program na telefon).
W celu określenia konsystencji napełnia się świeżym zaczynem lub zaprawą stożkowe naczynie o średnicy d = 20 cm, wysokości h = 20 cm i miesza się zawartość nożem lub płaskownikiem.

Po wymieszaniu potrąca się z lekka naczynie, aby wyrównać w nim powierzchnie zaczynu (zaprawy).

Stożek pomiarowy do badania konsystencji zaprawy: a) widok, b) rozwinięcie powierzchni, c) rzut poziomy, d) przekrój pionowy, e) widok ogólny
Następnie utrzymując stożek w położeniu pionowym zagłębia się go pomału w zaczyn (program na komputer). Zagłębienie 12 cm charakteryzuje ciasto o normalnej konsystencji, zagłębienie 15 cm świadczy o konsystencji rzadkiej przypominającej rzadką śmietanę.

Beleczki

Wytrzymałość na zginanie i ściskanie cementów wg PN/B-04302 Przygotowanie próbek. Do prób przygotowuje się beleczki o wymiarach 40X40X160 mm. Na 3 beleczki trzeba wymieszać 450 g cementu, 450 g drobnego piasku normowego, 900 g grubego piasku normowego i 270 g wody. Najpierw miesza się ręcznie na sucho cement z drobnym piaskiem, aż do uzyskania jednolitej barwy (program egzamin ustny). Następnie dodaje się grubego piasku i miesza się 1 minutę. W końcu dolewa się wody mieszając masę również w ciągu 1 minuty. Dalsze mieszanie odbywa się w mieszarce wg PN/B-04302. Przygotowaną zaprawą wypełnia się formy (po 3 próbki w jednej formie) i ubija. Wypełnione formy umieszcza się w szczelnych skrzyniach nad powierzchnią wody i po 2 godzinach wygładza nożem górną powierzchnię beleczek; po 20 godzinach wyjmuje się beleczki z form, numeruje i umieszcza na dalsze 4 godziny na szklanych płytkach w skrzyniach nad powierzchnią wody (opinie o programie).

Następnie zanurza się beleczki całkowicie w wodzie układając je na listwach trójkątnych rozstawionych co 10 cm. W wodzie tej pozostają beleczki aż do chwili badania. Badanie wytrzymałości na zginanie. W oznaczonych przez normy terminach, zwykle po 7 i 28 dniach od chwili zarobienia zaprawy, bada się beleczki z zaprawy cementowej na zginanie bezpośrednio po wyjęciu ich z kąpieli wodnej (segregator aktów prawnych).

Badanie przeprowadza się na prasach lub w przyrządzie dźwigniowym Michaelisa, w którym płynne zwiększanie obciążenia beleczki uzyskuje się przez dosypywanie śrutu do wiaderka 8. Beleczki kładzie się na podporach 1 i 2 z okrągłych prętów tkwiących między dwiema trójkątnego kształtu i równoległymi blachami 4, umocowanymi w górnym końcu do strzemienia 5. Siła zginająca działa w dół za pośrednictwem pręta 3, opartego w urządzeniu 6 złączonym z podstawą przyrządu i regulowanym w kierunku pionowym kółkiem 7 z gwintem. Po ułożeniu beleczki sypie się śrut do wiaderka 8.

Dzięki temu strzemię 5 ciągnie podpory 1 i 2 wraz z beleczką do góry, a pręt 3 jako złączony z podstawą przyrządu naciska na beleczkę z góry powodując jej zginanie (promocja 3 w 1).