Materiał kamienny

Do produkcji materiałów brukowych (kostka, brukowiec) oraz krawężników powinny być stosowane materiały kamienne o wysokich własnościach wytrzymałościowych tak na ściskanie, jak też na ścieranie. Materiałem kamiennym, używanym do wyrobu materiałów brukowych, jest w Polsce przede wszystkim granit dolnośląski, kwarcyty zagnańskie, portiry, andezyty, piaskowce kwarcytowe i szarogłazy karpackie. Do wyrobu krawężników częściowo używane są również dolomity (program uprawnienia budowlane na komputer).

Warunkiem używalności materiałów kamiennych jest dostateczna wytrzymałość na ściskanie dla I gatunku - większa niż 1800 kG/cm², dla II gatunku - większa niż 1500 kG/cm², ścieralność około 0,35 cm lub około 0,20 cm, odpowiednia szczelność i zwięzłość, zupełna odporność na działanie mrozu, drobno- lub średnioziarnista budowa jednorodna, bez pęknięć i żył oraz świeży stan skały bez śladów zwietrzenia (program uprawnienia budowlane na ANDROID).

W kamieniołomach wyrabiane są następujące rodzaje kostek brukowych: kostka regularna i zwykła (PN/B-11100 i PN/B-11102) kostka rzędowa (PN/B-11103) do brukowania ulic miejskich o najcięższym ruchu i kostka nieregularna (PN/B-11101). Najczęściej jest stosowana kostka nieregularna, tzw. średnia o wymiarze 9 - 11 cm do brukowania dróg i ulic miejskich. Brukowiec (PN/B-11104) należy do kategorii kamienia płytowego i używa się do nawierzchni brukowych o niezbyt dużym nasileniu ruchu oraz jako nawierzchnia do niestabilizowanych nasypów (uprawnienia budowlane).

Krawężniki uliczne mają powierzchnie widoczne obrobione narzędziami kamieniarskimi, zaliczane są więc raczej do wyrobów budowlanych. Krawężniki drogowe łupane należą do kategorii materiałów brukowych łupanych. Kamienia łamanego używa się do budowy fundamentów nawierzchni drogowej. Kamień ten pracuje tylko na nacisk, gdyż fundament rozkłada obciążenie i przenosi je na grunt (program egzamin ustny).

Tłuczeń i kliniec

Z tego względu wymagania jakościowe w stosunku do kamienia łamanego są o wiele niższe niż przy pozostałych kamiennych materiałach drogowych. Do tego celu można używać głazów narzutowych oraz piaskowców i twardych wapieni. Stad wniosek, ze ze względu na mniejsze wymagania jakościowe należy kamień łamany w miarę możności czerpać z miejsc położonych jak najbliżej budowy drogi (opinie o programie).

Tłuczeń i kliniec stosuje się do budowy warstwy ścieralnej nawierzchni nieulrwalonych oraz jako podkład pod nowoczesne nawierzchnie drogowe. Na warstwę górną używać można tylko skał twardych

• wysokiej jakości. Najlepiej do tego celu nadają się bazally, granity
• kwarcyty. Fundament pod nowoczesne nawierzchnie może być wykonany z twardych wapieni i piaskowców.

Na tłuczeń i kliniec do nawierzchni tłuczniowych używane są wszelkiego rodzaju kamienie twarde i średnio twarde, wykazujące dostateczną wytrzymałość na ścieranie oraz odpowiednią zwięzłość. Bardzo wysokich własności wytrzymałościowych wymaga się od materiału kamiennego używanego do wyrobu grysów granulowanych (segregator aktów prawnych).

Grysy granulowane używane są tylko do budowy górnej warstwy nawierzchni. Materiał ten narażony jest na szkodliwe działanie czynników atmosferycznych i działanie ruchu kołowego. Warunkom tym odpowiadają tylko skały łatwo dające się granulować i odznaczające się najwyższymi własnościami technicznymi. W naszych warunkach mogą to być bazalty, diabazy, kwarcyty oraz drobnoziarniste granity.

Obecna produkcja kamienia do celów drogowych i kolejowych 1(954 r. łącznie z produkcją pomocniczą Wojewódzkich Zarządów Dróg Publicznych oraz z materiałem pochodzącym ze skupu od ludności rolniczej wynosi około 8 milionów ton. Około 65% tej ilości przewozi się kolejami państwowymi i to na dość znaczne odległości (promocja 3 w 1). Wynika to stąd, że największe zakłady produkcyjne kamienia drogowego i do celów kolejowych znajdują się na Dolnym Śląsku. Zakłady Dolnego Śląska wyposażone są też technicznie o wiele lepiej niż zakłady Polski Centralnej.