Mur ceglany

Powstanie rodzaju pęknięć wytwarza nowy stan równowagi związany z likwidacją koncentracji naprężeń i powstaniem naturalnych dylatacji ułatwiających niezależne przemieszczenia poszczególnych elementów konstrukcji. Zdarzyć się oczywiście może, że zjawiska takie uniemożliwiają bezpieczną eksploatację obiektu. W przypadku gruntów o dużej ściśliwości narastającej w czasie, zjawiska zarysowań narastają stopniowo. Zarówno pierwsze zarysowania, jak też ostateczna stabilizacja nastąpić może po upływie szeregu lat od wzniesienia konstrukcji (program uprawnienia budowlane na komputer).

Pamiętać trzeba również, że te same naciski na grunt nie zawsze prowadzą ściśle rzecz biorąc do tych samych osiadań. Szersza ława fundamentowa, przy tych samych naprężeniach na grunt osiada bardziej niż węższa. W przypadku krótkiej równomiernie obciążonej belki opartej na gruncie jednorodnym (np. ława niosąca mur ceglany) większe osiadanie nastąpi w środku jej rozpiętości (co prowadzić może do zarysowań muru), powodując zwiększenie nacisków na grunt na jej skrajach i związaną z tym kolejną zmianę rozkładu osiadania. Zjawiska te mogą mieć praktyczne znaczenie w przypadku gruntów o dużej ściśliwości (program uprawnienia budowlane na ANDROID).

Nierównomierne osiadanie wynikać może również z nierównomiernego uwarstwienia podłoża, które nie zostało uwzględnione przy projektowaniu budynku. Nierównomierność uwarstwienia polegać może na występowaniu zmiennej grubości poszczególnych warstw, soczewek innego rodzaju gruntu, a także na różnym stopniu zagęszczenia poszczególnych partii podłoża. To ostatnie występuje np. w przypadku częściowego wykorzystywania fundamentów obiektu istniejącego poprzednio na miejscu budowy, a nawet posadowienia budynku na miejscu pozostałym po usunięciu starych fundamentów (uprawnienia budowlane).

Luźno usypany grunt

Nieuwzględnienie w projekcie zmienności podłoża gruntu wynika najczęściej z niedostatecznego lub wadliwego rozpoznania stanu faktycznego. Występować mogą przypadki niedostatecznej ilości wierceń, wadliwego rozpoznania uwarstwienia gruntu przy przeprowadzaniu wierceń, złego pobierania próbek, a także błędów w odtworzeniu na podstawie wyników wierceń układu warstw gruntu (program egzamin ustny). Zauważyć przy tym trzeba, że dopiero w okresie powojennym rozwinęła się mechanika gruntów i wprowadzone zostały ściślejsze obowiązki przeprowadzania badań podłoża oraz naukowe metody przeprowadzania badań laboratoryjnych i określania spodziewanych osiadań. Stąd też w starszych obiektach występują stosunkowo często uszkodzenia związane z niedostatecznym rozpoznaniem jakości gruntu pod budynkiem (opinie o programie).

Niejednorodności podłoża powstać mogą w trakcie wykonywania robót fundamentowych. Częstym błędem jest wypełnianie miejsc, w których wykop wykonany został za głęboko luźno usypanym gruntem, zamiast chudym betonem lub gruntem ubitym o małej ściśliwości (żwir, tłuczeń). W wykopach otwartych przez czas dłuższy stopień zagęszczenia lub stopień plastyczności warstw gruntu przyjmujących obciążenia ulec może daleko idącym zmianom. W gruntach spoistych występować może zjawisko pęcznienia gruntu po usunięciu obciążających je warstw górnych. Związane ono jest ze zmianą stanu równowagi wody zawartej w gruncie i zmianą jego struktury. Zmiany takie prowadzić mogą (np. w przypadku lessów) do radykalnego pogorszenia właściwości wytrzymałościowych podłoża (segregator aktów prawnych).

Istnieje również szereg przyczyn, które powodować mogą ruchy podłoża budowlanego już po wzniesieniu budynku. Zachowanie normowej głębokości posadowienia wyklucza w zasadzie ruchy budynku związane z przemarzaniem gruntu, zdarzają się jednak przypadki niezachowania tych przepisów (np. budynki na skarpie, której istnienie nie zostało w projekcie uwzględnione), a częściej przypadki uszkodzenia budynków pozostawionych w stanie surowym na okres zimowy bez odpowiednich zabezpieczeń (promocja 3 w 1). Szczególnie jeśli grunt pod budynkiem jest niejednorodny i ma w niektórych częściach zwiększoną zdolność podciągania kapilarnego wody, wówczas pod fundamentami tworzyć się mogą soczewki lodu analogiczne do wysadzin na drogach, wypierające nierównomiernie budynek ku górze i powodujące związane z tym zjawiskiem zarysowania i uszkodzenia. Na wiosnę poziom fundamentów wraca na ogół do pierwotnego stanu, pozostają jednak trwałe osłabienia konstrukcji.